İsrail’in aşırı sağcı Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir’in, Gazze’ye yardım götürmek amacıyla yola çıkan Küresel Sumud Filosu’ndaki aktivistlerin gözaltına alınma görüntülerini paylaşması yurt içinde ve dışında tepkilere neden oldu.

Ben-Gvir’in sosyal medya hesabından paylaştığı görüntülerde, elleri arkadan bağlı şekilde yerde diz çöken aktivistlerin bulunduğu görülürken, İsrailli bakanın elinde İsrail bayrağıyla İbranice “İsrail’e hoş geldiniz, biz buranın efendileriyiz” dediği duyuldu.

Paylaşımın ardından Türkiye, İtalya, Fransa ve Kanada hükümetleri İsrail’i kınayan açıklamalar yaptı. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu da görüntülerin “İsrail değerleriyle uyuşmadığını” savundu.

İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Saar ise Ben-Gvir’in paylaşımını “utanç verici” olarak nitelendirerek, “Ben Gvir İsrail’in yüzü değildir” ifadelerini kullandı.

Türkiye Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, Ben-Gvir’in “sözlü ve fiziki şiddet uygulaması” kınanırken, “İsrail’in Gazze’de uyguladığı soykırımın baş aktörlerinden olan söz konusu bakan, Netanyahu hükümetinin şiddet odaklı ve barbar zihniyetini tüm dünyaya bir kez daha alenen göstermiştir” denildi.

İtalya Başbakanı Giorgia Meloni de olayı kınayarak İsrail’den özür talep etti.

İsrail’in Gazze ablukasını delmeyi amaçlayan Küresel Sumud Filosu organizasyonu, filoda 39 ülkeden 426 kişinin yer aldığını açıklamıştı. İsrail hükümeti ise Marmaris’ten Gazze’ye doğru hareket eden tüm aktivistlerin İsrail gemileriyle ülkeye transfer edildiğini duyurdu.

İsrail, filodaki 430 aktivistin tamamının gözaltına alındığını açıkladı. Marmaris’ten hareket eden ve 54 tekneden oluşan filonun, Gazze’ye yardım ulaştırmayı hedeflediği belirtildi.

Küresel Sumud Filosu’nun X hesabından yapılan paylaşımlarda, İsrail güçlerinin 19 Mayıs itibarıyla filodaki 54 teknenin 48’ine müdahale ettiği bildirildi. Organizasyonun paylaştığı görüntülerde İsrail askerlerinin bazı teknelere ateş açtığı görüldü.

İsrail Dışişleri Bakanlığı ise müdahalelerde gerçek mermi kullanılmadığını ve yaralanan olmadığını savundu. Bakanlık ayrıca, “Gazze’ye yönelik deniz ablukasının bozulmasına izin verilmeyeceğini” açıkladı.

Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 18 Mayıs’taki Kabine toplantısının ardından yaptığı açıklamada, “40 farklı ülkenin vatandaşından oluşan Sumud Filosu’nun umut yolcularına yönelik bu korsanlığı ve haydutluğu en sert şekilde lanetliyorum” dedi.

Erdoğan, filoda bulunan Türk vatandaşlarının güvenli şekilde Türkiye’ye dönmeleri için girişimlerin sürdüğünü belirterek, “İsrail’in kural tanımaz eylemlerine karşı uluslararası toplumu artık harekete geçmeye davet ediyorum” ifadelerini kullandı.

Netanyahu ise müdahalenin ardından yaptığı açıklamada filoyu “Hamas’ı desteklemeyi amaçlayan şeytanca bir komplo” olarak nitelendirdi. İsrail güçlerine seslenen Netanyahu, “Görevinizi müthiş bir başarıyla icra ediyorsunuz” dedi.

İsrail Dışişleri Bakanlığı daha önce yaptığı açıklamada, “Mavi Marmara ve İHH gibi şiddet yanlısı Türk örgütleri provokasyona katılıyor. Gazze’ye yönelik yasal deniz ablukasının ihlaline izin verilmeyecek” ifadelerini kullanmıştı.

Filoda Türkiye’den Mahmut Arslan ile Hak-İş Genel Sekreter Yardımcısı Fatma Zengin’in de bulunduğu belirtildi.

Hak-İş tarafından 19 Mayıs’ta yapılan açıklamada, Mahmut Arslan ve Fatma Zengin’e yönelik “uluslararası sularda gerçekleştirilen hukuksuz saldırı” protesto edilerek, alıkonulan tüm aktivistlerin serbest bırakılması çağrısı yapıldı.

Filodaki teknelerden birinde bulunan Şuayb Ordu ise daha önce yaptığı açıklamada, “Ellerimizi kaldırıp herhangi bir direniş göstermeden barışçıl bir şekilde teslim olmaktan başka çaremiz yoktu” dedi.

Ordu, “Biz oraya savaşmak veya şiddet eylemleri gerçekleştirmek için gitmiyoruz, dünyaya bunun tam tersini kanıtlamaya çalışıyoruz” ifadelerini kullandı.

Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan da Alman mevkidaşı Johann Wadephul ile düzenlediği ortak basın toplantısında, “İsrail’in Küresel Sumud Filosu’na yönelik uluslararası hukuku açıkça ihlal eden bu korsanlık eylemini en güçlü şekilde kınıyoruz. Vatandaşlarımızın serbest bırakılması için gerekli çalışmaları en hızlı şekilde sürdürüyoruz” dedi.

Küresel Sumud Filosu daha önce de Gazze’ye benzer yardım seferleri düzenlemiş, ancak bu girişimlerin tamamı İsrail ordusu tarafından engellenmişti. 2025 yılında gerçekleştirilen bir seferde iklim aktivisti Greta Thunberg de gözaltına alınarak İsrail’e götürülmüş ve daha sonra sınır dışı edilmişti.

Küresel Sumud Filosu son olarak Nisan ayında yeni bir sefer düzenlemiş, İsrail ordusu bu girişime de Yunanistan’ın Girit Adası açıklarında müdahale etmişti.

Türkiye’nin de aralarında bulunduğu 11 ülkenin dışişleri bakanları müdahaleyi kınarken, Türkiye Büyük Millet Meclisi kabul ettiği tezkerede müdahaleyi “savaş suçu” olarak nitelendirmişti.

ABD Başkanı Donald Trump, Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile yaptığı telefon görüşmesine ilişkin, "Cumhurbaşkanı Erdoğan ile çok iyi bir telefon görüşmesi yaptık. Aramızda çok iyi bir ilişki var" açıklamasında bulundu.

Trump, Connecticut eyaletinde katıldığı askeri mezuniyet töreninin ardından Washington'a dönüşünde, Joint Base Andrews Havalimanı'nda basın mensuplarının sorularını yanıtladı.

ABD Başkanı Trump, Cumhurbaşkanı Erdoğan ile yaptığı telefon görüşmesinin sorulması üzerine, "Cumhurbaşkanı Erdoğan ile çok iyi bir telefon görüşmesi yaptık. Aramızda çok iyi bir ilişki var. Kendisi güçlü biri, ama onunla başka kimsenin sahip olmadığı bir ilişkim var" ifadesini kullandı.

Erdoğan ile arasındaki ikili ilişkiye işaret eden Trump, "Bence kendisi çok iyi bir müttefik oldu. Bazıları bundan şüphe duyabilir, ama bence harika bir müttefik oldu ve halkı ona saygı duyuyor" diye konuştu.

Çorlu Emniyet Müdürlüğü Asayiş Şube Müdürlüğü'nde görevli sivil polis ekibi, silahlı kavga ihbarı üzerine adrese sevk edildi.

Binaya çıkan polis ekiplerine bir şüpheli tarafından ateş açıldı. Açılan ilk ateşte polis memurları Erkan Tütüncüler ile Emrah Koç şehit oldu.

İhbar üzerine adrese çok sayıda takviye polis ve sağlık ekipleri sevk edildi. Çıkan çatışmada saldırgan yaralı olarak ele geçirildi. Şüpheli, Çorlu Devlet Hastanesi’ne kaldırıldı.

Vali Recep Soytürk ile Çorlu Kaymakamı Niyazi Ertan, Çorlu Cumhuriyet Başsavcısı Bilgihan Yücel ve İl Emniyet Müdürü Ahmet Metin Turanlı, olay yerine gelerek incelemede bulundu.

Olayla ilgili soruşturma sürüyor.

Türkiye İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi, Tekirdağ'da iki polisin şehit olduğunu duyurdu.

Çiftçi, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, şu ifadelere yer verdi:

"Tekirdağ Çorlu İlçe Emniyet Müdürlüğü kadrosunda görevli polis memurları Erkan Tütüncüler ve Emrah Koç, görevli iken silahlı kavga olayına müdahale ettikleri esnada şüpheli şahsın ateşli silahla karşılık vermesi sonucu şehit olmuşlardır. Şehitlerimize Allah'tan rahmet, kederli ailelerine, kahraman Emniyet teşkilatımıza ve milletimize başsağlığı diliyorum. Şehitlerimizin makamları ali olsun."

DURAN'DAN BAŞSAĞLIĞI

Türkiye İletişim Başkanı Burhanettin Duran, Tekirdağ'ın Çorlu ilçesinde silahlı kavgaya müdahale esnasında şüphelinin ateş açması sonucu şehit olan polislere Allah'tan rahmet, ailelerine başsağlığı diledi.

Duran, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, "Şehit olan kahraman polislerimize Allah'tan rahmet, ailelerine, emniyet teşkilatımıza ve aziz milletimize başsağlığı diliyorum. Mekanları cennet, ruhları şad olsun" dedi.

Kluge, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından paylaşımda bulundu.

Bordeaux'daki Ambition isimli yolcu gemisinde görülen norovirüs vakalarına gösterdikleri hızlı, şefkatli ve şeffaf tepki için Fransız makamlarına minnettar olduklarını belirten Kluge, "Sağlık incelemesi ve alınan halk sağlığı önlemlerinin ardından yolcuların gemiden inmelerine izin verildi. Yaklaşık 50 kişi, dünya genelinde en yaygın ishal nedeni olan norovirüse yakalandı." ifadelerine yer verdi.

Kluge, bu virüsten etkilenenler için kusma, mide bulantısı ve ishal gibi semptomların özellikle evden uzakta, seyahat ederken son derece rahatsız edici ve üzücü olabileceğine değinerek, gemiden ciddi vaka bildirilmemesinin olumlu bir gelişme olduğunun altını çizdi.

Mevcut durumun, Hollanda bandıralı MV Hondius isimli gemide görülen ve dünya gündemine oturan hantavirüsle hiçbir bağlantısı olmadığını kaydeden Kluge, "Yaz yaklaşırken ve kruvaziyer seyahatleri artarken benzer salgınlar tekrar yaşanabilir. Önemli olan hızlı hareket, hızlı test, semptom gösterenlerin izolasyonu, net iletişim ve yolculara pratik desteğin sağlanmasıdır. Bordeaux'da bunun güçlü bir örneğini uygulamada gördük." ifadelerini kullandı.

Bordeaux şehrine ulaşan gemide bir yolcunun gastroenterit olarak bilinen bulaşıcı sindirim sistemi hastalığı şüphesiyle ölümünün ardından 1700'den fazla yolcunun karantinaya alındığı bildirilmişti.

12 Mayıs gecesi Fransa'nın Brest şehrinden Bordeaux'ya ulaşan Ambassador Cruise Line adlı yolcu gemisinde bir kişi gastroenterit şüphesiyle ölmüştü.

Petrol, Orta Doğu’daki çatışmaya ilişkin çözüm ihtimalinin belirsizliğini korumasıyla son üç seansta yaklaşık yüzde 8 yükseldikten sonra yatay seyretti.

Brent petrolü varil başına 107 dolar civarında işlem görürken, ABD ham petrolü (WTI) vadeli kontratları 102 doların altında kaldı. Uydu görüntüleri, İran’ın ana ihracat merkezi olan Hark Adası çevresinde son birkaç gündür hiçbir petrol tankerinin görülmediğini ortaya koydu. Bu durum, çatışmaların başlamasından bu yana ülkenin en büyük ihracat terminalindeki uzun süreli duraksamanın ilk işareti olarak değerlendirildi.

ABD Başkanı Donald Trump, salı günü Beyaz Saray’da gazetecilere yaptığı açıklamada, İran savaşının bu hafta Pekin’de Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile yapacağı görüşmelerde önemli bir gündem maddesi olmayacağını söyledi. Trump, ticaret görüşmelerinin öncelikli olacağını belirterek, “İran’ı büyük ölçüde kontrol altında tutuyoruz” ifadelerini kullandı.

Ancak bu açıklamalara rağmen, savaşın ABD içinde Trump üzerindeki siyasi baskıyı artırabileceği belirtiliyor. Salı günü açıklanan ABD verileri, çatışmanın enflasyonu yeniden hızlandırdığını ortaya koydu. ABD’de benzin fiyatları 2022’den bu yana en yüksek seviyeye yükselirken, kasım ayında yapılacak kritik ara seçimler öncesinde bu durum siyasi açıdan hassas bir gelişme olarak değerlendiriliyor.

Hürmüz Boğazı, savaşın başlamasından bu yana geçen 10 haftadır fiilen kapalı durumda bulunuyor. ABD’nin nisan ortasında İran limanlarına yönelik uyguladığı abluka da çatışmayı sona erdirmeye yönelik diplomatik girişimlerde yeni bir engel oluşturdu. Ham petrol, doğalgaz ve yakıt akışlarının kesintiye uğraması küresel büyümeye yönelik endişeleri artırdı.

Çatışma, özellikle ham petrol ihtiyacının yaklaşık yüzde 90’ını Orta Doğu’dan karşılayan Japonya gibi Asya ülkelerinin enerji tedarik zincirlerinde ciddi aksamalara yol açtı. Japon rafinerileri alternatif kaynak arayışına girerken, yakın zamanda 2023’ten bu yana ilk kez Meksika’dan petrol satın aldı.

Baskının genişlediğine işaret eden bir diğer gelişmede ise Vietnam devlet petrol şirketinin, Basra Körfezi dışındaki ABD deniz ablukasında bekleyen ham petrol yüklü bir süper tankerin geçişine izin verilmesi için Washington’a çağrıda bulunduğu belirtildi. Şirket, sevkiyatın ülke ekonomisi açısından kritik önemde olduğunu ifade etti. Tankerin daha önce Hürmüz Boğazı’nı geçtiği ancak pazartesi günü abluka hattı yakınlarında geri döndüğü aktarıldı.

ABD ile İran arasında savaşın sonlandırılması ve olası barış görüşmelerine ilişkin gerilim sürüyor.

İran yönetimi, Washington’un sunduğu 14 maddelik taslağı “teslimiyet anlamı taşıyan bir teklif” olarak nitelendirerek reddederken, ABD Başkanı Donald Trump ise Tahran’ın karşı teklifini “kesinlikle kabul edilemez” sözleriyle değerlendirdi.

İRAN'DAN ABD PLANINA RET:TRUMP'IN AŞIRI TALEPLERİ KARŞISINDA İRAN'IN TESLİM OLMASI ANLAMINA GELEN ABD PLANI REDDEDİLDİ

İran devlet televizyonunda yayımlanan bildiride, ABD’nin önerdiği taslağın İran’ın teslim olması anlamına geldiği savunuldu.

Bildiride, “Tahran, Trump’ın aşırı talepleri karşısında İran’ın teslim olması anlamına gelen ABD planını reddetmiştir” ifadelerine yer verildi.

İran’ın ABD’ye sunduğu karşı öneride ise Washington’un savaş tazminatı ödemesi, Tahran’ın Hürmüz Boğazı üzerindeki egemenliğinin tanınması, yaptırımların kaldırılması ve dondurulmuş mal varlıklarının serbest bırakılması taleplerinin bulunduğu aktarıldı.

İran’ın yarı resmi Tasnim haber ajansı, yanıtların Pakistan aracılığıyla ABD’ye iletildiğini duyurdu.

Habere göre Tahran yönetimi ayrıca savaşın tüm cephelerde derhal sona erdirilmesi, ABD’nin deniz ablukasını durdurması ve İran’a yönelik yeni saldırılar yapılmayacağına dair güvence verilmesini istedi.

İran tarafı, nükleer program gibi karmaşık konuların mevcut müzakerelerden ayrı tutulmasını talep ediyor.

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan da 10 Mayıs’ta yaptığı sosyal medya paylaşımında, “Düşmanın önünde asla başımızı eğmeyeceğiz ve diyalog veya müzakereden bahsedilmesi teslimiyet veya geri çekilme anlamına gelmez” ifadelerini kullandı.

ABD'DEN DE RET: İRAN'IN SÖZDE "TEMSİLCİLERİNDEN" GELEN YANITI AZ ÖNCE OKUDUM, BEĞENMEDİM, KESİNLİKLE KABUL EDİLEMEZ

ABD Başkanı Donald Trump ise İran’ın karşı teklifine sert tepki gösterdi.

Trump, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, “İran’ın sözde ‘Temsilcilerinden’ gelen yanıtı az önce okudum. Beğenmedim, kesinlikle kabul edilemez” ifadelerini kullandı.

Amerikan haber sitesi Axios’un haberine göre Trump yönetiminin İran’a sunduğu 14 maddelik taslakta, İran’ın nükleer zenginleştirme faaliyetlerini askıya alması, yaptırımların kaldırılması ve Hürmüz Boğazı’nda serbest geçişin yeniden sağlanması gibi maddeler yer aldı.

Axios’a konuşan ABD’li yetkililer ve kaynaklar, şartların büyük bölümünün nihai bir anlaşmaya varılmasına bağlı olduğunu belirtti.

Nisan ayı başında ilan edilen ateşkese rağmen bölgede zaman zaman çatışmalar yaşanırken, ateşkesin büyük ölçüde sürdüğü ifade ediliyor.

Trump, mayıs ayının ilk haftasında savaşın “çabuk biteceğini” savunmuş, 6 Mayıs’ta ise İran’ın anlaşmaya yanaşmaması durumunda bombardıman tehdidinde bulunmuştu.

İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu ise savaşın sona ermesi için İran’ın zenginleştirilmiş uranyum stokunun “ortadan kaldırılması” gerektiğini savundu.

ABD Başkanı Trump daha önce, İran’daki ilk ABD-İsrail operasyonu olarak nitelendirilen “Destansı Öfke Operasyonu”nun, İran’ın üzerinde uzlaşılan şartları kabul etmesi halinde sona ereceğini söylemişti.

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ise operasyonun hedeflerine ulaştığını ve sona erdiğini açıklamıştı.

Avrupa Birliği (AB), Arjantin'den Afrika'nın batısındaki Cabo Verde'ye giden yolcu gemisinde, hantavirüs vakalarının tespit edilmesiyle ilgili, "Şu an elimizde bulunan verilere göre Avrupa'daki halk için, Avrupalılar için risk düşük seviyededir. Mevcut verilere göre şu aşamada endişe yaratacak bir durum bulunmuyor." açıklamasında bulundu.

AB Komisyonu sözcülerinden Eva Hrncirova, MV Hondius adlı Hollanda bandıralı yolcu gemisinde hantavirüs vakalarının tespit edilmesinin ardından Hollanda Kraliyet Havayolları'nda (KLM) çalışan bir uçuş görevlisinin hantavirüs belirtileriyle Amsterdam'daki bir hastaneye kaldırılmasına ilişkin soruları yanıtladı.

Durumu çok yakından takip ettiklerini aktaran Hrncirova, gerekli tüm makamlarla temas halinde olduklarını söyledi.

Hrncirova, "Şu an elimizde bulunan verilere göre Avrupa'daki halk için, Avrupalılar için risk düşük seviyededir. Mevcut verilere göre şu aşamada endişe yaratacak bir durum bulunmuyor." diye konuştu.

Gemideki vakalara ilişkin ilk bildirimi aldıkları günden bu yana Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), üye ülkeler ve Avrupa Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezi (ECDC) ile sürekli iletişim içinde olduklarını belirten Hrncirova, ECDC'nin aynı zamanda gemiye bir uzman gönderdiğini de söyledi.

Hrncirova, uzmanın şu anda gemide durum değerlendirmesi yaptığını ve gelişmeleri izlediğini belirterek, "Bu nedenle mevcut aşamada durumu küçümsememek ya da hafife almamak için gerekli tüm adımları atıyor ve gelişmelerin her aşamasında tepki vermeye hazır bulunuyoruz." diye konuştu.

AB Sözcüsü, Avrupa'daki vatandaşlar açısından ortaya çıkabilecek her türlü olası riski son derece ayrıntılı şekilde değerlendirmeye çalıştıklarını dile getirdi.

DSÖ, YOLCU GEMİSİNDE 3 VAKA OLDUĞUNU AÇIKLAMIŞTI

DSÖ, yolcu gemisinde hantavirüs olduklarından şüphelenilen 8 kişi bulunduğunu belirterek, bu kişilere yapılan laboratuvar testleriyle 3'ünün hantavirüs olduğunun doğrulandığını açıklamıştı.

Yolcu gemisinde bugüne kadar hantavirüsten etkilenen 3 kişi hayatını kaybetmiş, bir kişi de Güney Afrika'da yoğun bakımda tedavi altına alınmıştı.

Öte yandan İsviçre Federal Halk Sağlığı Dairesi (FOPH) de gemide seyahat eden ve hantavirüs bulaşmış bir hastanın Zürih Üniversite Hastanesi'nde tedavi gördüğünü belirtmişti.

Hollanda Kraliyet Havayolları'nda (KLM) çalışan bir uçuş görevlisinin hantavirüs belirtileriyle Amsterdam'daki bir hastaneye kaldırıldığı duyurulmuştu.

HANTAVİRÜS

Hantavirüs, çoğunlukla kemirgenlerden bulaşan bir hastalık olarak biliniyor.

Kemirgenlerin kurumuş dışkı, idrar ve salyalarının karıştığı havanın solunması, bazen de kemirgen tarafından ısırılma ya da tırmalanmayla bulaşan virüs, ateş, yorgunluk ve kas ağrısı gibi semptomlar gösteriyor. Solunum yetmezliğine de sebep olabilen virüs, bazı durumlarda iç kanama ve böbrek yetmezliği şeklinde seyrediyor.

Brüksel’de bu hafta Avrupa Birliği Sözleşmesi’nin 42.7 maddesiyle ilgili simülasyon tatbikatları yapılacağı, tatbikatlardan birinin “NATO üyesi olmayan, AB üyesi olan bir ada ülkesine saldırı” ile ilgili olduğu haber verildi.

AB'NİN 42.7'NCİ MADDESİ VE NATO'NUN 5'İNCİ MADDESİ

Fileleftheros “Karşılıklı Yardım Maddesi Deneniyor… Brüksel’de, Üye Devletlerin AB’nin 42.7 Maddesine Nasıl Tepki Verdiğine İlişkin Üç Simülasyon Senaryosu” başlıklı haberinde, bu hafta gerçekleştirilecek simülasyon senaryolarından çıkacak sonuçların, bundan sonra atılacak adımların ve AB’nin alması gereken kararların yol haritasını oluşturacağını yazdı.

İlk senaryonun, NATO üyesi olmayan bir ada ülkesi üye devlete saldırıyla ilgili olduğunu ve bunun (Güney) Kıbrıs, Malta ve İrlanda’yı içeren (Avusturya’nın da NATO’ya üye olmadığına dikkat çekildi) bir kategori olduğunu kaydeden gazete, bu senaryonun, NATO güvenlik ağı olmadan “zor şartlar altında” denenecek "kritik bir senaryo" olduğunu yazdı.

Haberde, hem AB hem de NATO üyesi ülkelerle ilgili ikinci senaryodan birbirini tamamlayan ve birbiriyle çatışan AB’nin 42.7 maddesi ile NATO’nun 5’inci maddesinin birbirini nasıl etkilediğinin sınanacağı belirtildi.

Üçüncü senaryonun ise siber saldırıyla ilgili olduğu belirtilen habere göre, bu senaryoda “sahada silahlı saldırıya” atıf yapılan 42.7 maddesinin hibrit tehditleri de kapsayıp kapsamadığı incelenecek. Bunun, 42.7 maddesinin en büyük hukuki boşluklarından biri olduğuna dikkat çekiliyor.

Gazete, diplomatik kaynaklara dayanarak çoğu AB üyesinin 42.7 maddesi meselesinin “gündeme gelmesini istemediğini, gayriresmi Avrupa Konseyi’nde şüpheler, Komisyon’da da tereddütler olduğunu” aktardı.

Söz konu maddenin ilk kez Paris’e yapılan terör saldırısından 4 gün sonra 17 Kasım 1995’te Fransa tarafından gündeme getirildiğini ve 28 üye devletin destek beyan ettiğini hatırlatan gazeteye göre, Fransa o zaman NATO’nun 5’inci maddesi yerine AB’nin 42.7 maddesini, kurumsal organların katılımı şartı olmaksızın, üye devletlerle ikili müzakereler yeterli olduğundan,esneklik nedeniyle tercih etti.

Haberde, Avrupa Parlamentosu Araştırma Birimi’nin o zamanki raporunun, 42.7 maddesinin ilk kez devreye sokulmasının, bir kriz halinde -özellikle de bir sonraki hedef ülke daha küçük ve alacağı yardımı tek başına koordine edecek kaynağı bulunmayan bir ülkeyse- maddenin işlevsiz kalma riski bulunduğuna dikkat çekildiği hatırlatıldı.

Gazeteye göre Avrupa Konseyi Hukuk Dairesi ise 2015 olaylarıyla ilgili görüşünde, 42.7 maddesinin uygulama zorunluluğunun bütün üye devletler için bağlayıcı olduğuna, saldırıya uğrayan devlete yapılacak yardımın sembolik olamayacağına işaret etti. Bu ayrımın "kritik" olduğuna ve üye devletlerin 2015’te olduğu gibi, bir dayanışma jesti ile sıyrılabilmesine hukuki açıdan tavan sınırı getirdiğine dikkat çekildi.

Habere göre, karşılıklı yardım konusu, Rum Yönetimi Başkanı Nikos Hristodulidis’in salı günü Atina’da Avrupa Savunma Komiseri Andrius Kubilius’la ve pazartesi günü Ermenistan’ın başkenti Erivan’da gerçekleşecek İngiltere, Fransa, İtalya liderleri ve Avrupa Komisyonu Başkanı’nın da katılacağı Avrupa Siyasi Topluluğu Toplantısı çerçevesinde yapacağı görüşmelerde gündemin en üst sırasında olacak.

Gazete, Kubilius’un Atina ziyaretinin Avrupa Savunma Sanayiin güçlendirilmesi çerçevesinde gerçekleşeceğini, bu çerçevede Yunanistan Milli Savunma Bakanı Konstantinos Kombos ve Başbakan Kiriakos Miçotakis ile görüşeceğini ve GOVSATCOM güvenli uydu iletişim tesislerini ziyaret edeceğini belirtti. Hristodulidis ile yapılacak görüş alışverişinin, Rum yönetimi ile Yunanistan’ın savunma konularında stratejik olarak örtüşmesini yansıttığına işaret edildi.

İsrail Savunma Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada, Hayfa ve Aşdod limanlarına ulaşan gemilerin binlerce hava ve kara mühimmatı, askeri kamyon, Müşterek Hafif Taktik Aracı (JLTV) ve ilave teçhizat taşıdığı bildirildi.

6 bin 500 tona tekabül eden teçhizat ve mühimmatın ülke genelindeki çeşitli üslere nakledildiği belirtilen açıklamada, ABD'den askeri sevkiyat yapan uçakların hangi üslere iniş yaptıklarına ilişkin bilgi verilmedi.

Açıklamada ifadelerine yer verilen Savunma Bakanı Yisrael Katz, "amaçlarının İsrail ordusunun gerektiğinde her yerde düşmanlarına karşı tam kapasiteyle saldırılara dönebilmesini sağlamak" olduğunu ileri sürdü.

Savunma Bakanlığı Genel Müdürü Amir Baram ise ABD'den askeri sevkiyatların önümüzdeki haftalarda da yoğunlaşarak devam edeceğini belirtti.

Açıklamada, ABD ile birlikte İran'a saldırıların başladığı 28 Şubat'tan bu yana, askeri kargo uçakları ve gemilerin ABD’den İsrail'e 115 bin 600 tondan fazla askeri teçhizat taşıdığı bilgisine de yer verildi.

Küresel Sumud Filosu’nun "2026 Bahar Misyonu", 12 Nisan'da İspanya’nın Barselona kentinden denize açıldı.

Güzergah üzerindeki İtalya’nın Sicilya Adası’nda hazırlıklarını tamamlayan ve yeni katılımlarla 60’tan fazla tekneye ulaşan filo, 26 Nisan’da Gazze’ye doğru yeniden hareket etti.

39 farklı ülkeden 345 katılımcının yer aldığı filoda, 31 Türk aktivist ile İrlanda Cumhurbaşkanı Catherine Connolly'nin kız kardeşi Dr. Margaret Connolly de bulunuyordu.

Filo, Eylül 2025’teki ilk girişiminde de İsrail ordusu tarafından uluslararası sularda durdurulmuştu.

İsrail donanması, 29 Nisan saat 23.00 sularında Girit Adası’nın yaklaşık 50 mil batısında, uluslararası sularda filoya müdahale başlattı.

İsrail Ordu Radyosu, 58 tekneden22 tekeney müdahale edildiğini ve  7’sinin ele geçirildiğini duyururken, filo yetkilileri 18 tekneyle irtibatın tamamen koptuğunu açıkladı.

Aktivistler, İsrail askerlerinin sürat tekneleri ve dronlarla gemileri kuşattığını, elektronik sistemlere karıştırma (jammer) uygulandığını ve lazerli tacizlerin yapıldığını bildirdi.

Teknede bulunan Dr. Margaret Connolly, yayınladığı videolu mesajda İrlanda hükümetine seslenerek, Shannon Havalimanı’nın ABD ordusu tarafından kullanılmasının durdurulması çağrısında bulundu.

Connolly, "Biz barışçıl bir misyonuz, yanlış bir şey yapmadık. Eğer kaçırılırsak serbest bırakılmamızı talep ediyoruz" ifadelerini kullandı.

ABD Başkanı Donald Trump, Beyaz Saray Muhabirleri Derneği yemeğinde yaşanan silahlı saldırıda gözaltına alınan şüpheli Cole Tomas Allen'in kendisi hakkındaki iddialara ilişkin, "Ben tecavüzcü değilim, kimseye tecavüz etmedim, ben bir pedofili değilim." ifadesini kullandı.

Trump, CBS televizyonuna verdiği röportajda, Beyaz Saray Muhabirleri Derneği yemeğinde kendisi ve yönetimine karşı saldırı düzenleyen zanlının ithamlarını okuyan sunucuya tepki gösterdi.

Sunucunun, Allen tarafından yazılan, "tecavüzcü, pedofili" gibi ithamların yer aldığı notları okuması üzerine ABD Başkanı Trump​​​​​​​, "Ben tecavüzcü değilim, kimseye tecavüz etmedim, ben bir pedofili değilim." dedi.

Trump, zanlının kendisi hakkındaki söz konusu ifadeleri "hasta bir insanın saçmalıkları" olarak değerlendirirken, sunucuya bu ifadeleri okuduğu için "utanması gerektiğini" belirtti.

Röportajın devamında sunucuya, "O bölümü okumanızı bekliyordum, çünkü okuyacağınızı biliyordum. Çünkü siz korkunç insanlarsınız." diyen Trump, söz konusu iddiaların kendisiyle "uzaktan yakından ilgisi olmadığını" vurguladı.

Trump, "Ben bu konulardan tamamen aklandım. O işlere, Epstein olayına veya diğerlerine bulaşmış olanlar, masanın diğer tarafında oturan sizin arkadaşlarınızdır." ifadelerini kullandı.

Program sunucusu, röportajın bir bölümünde zanlı Allen'in notlarında yer alan "Artık bir pedofilin, tecavüzcünün ve hainin işlediği suçlarla ellerimi kirletmesine izin vermeyeceğim." ifadelerine yer vermişti.

Avrupa Parlamentosu (AP) milletvekilleri, Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen'in, "Avrupa'nın Rus, Türk veya Çin etkisine bırakılmaması gerektiğine" ilişkin ifadelerine tepki gösterdi.

AP'deki Sol Grup'tan Belçikalı milletvekilleri Rudi Kennes ve Marc Botenga, AA muhabirine konuya ilişkin açıklama yaptı.

Kennes, von der Leyen'in açıklamalarının dünyadaki mevcut gelişmelerin bir yansıması olduğunu belirterek "Esasen bu, ABD ve diğer suç ortağı ülkelerin kült büyük İsrail projesini desteklemelerinin bir parçası olarak değerlendirilmeli." diye konuştu.

Büyük İsrail projesine destek verenlerin ana gündemlerinin hala bu projeye karşı tepki verebilen ülkeleri zayıflatmak olduğunu ifade eden Kennes, "(Avrupalı liderler) Güç kaybediyorlar ve bunun farkındalar. Tek umutları okyanusun öteki tarafında büyük abilerinin güçte kalmasını sağlamak ancak kaybediyorlar." değerlendirmesinde bulundu.

Kennes, dünyanın artık çok kutuplu bir hal almaya başladığını ve Avrupa'nın "dünyanın polisi rolünü" üstlenemediğini, bu nedenle de Rusya, İran ve Çin gibi ülkeleri "düşman ilan ettiğini" belirtti.

"AÇIKLAMA TUHAF VE DOĞRU DEĞİL"

AP milletvekili Botenga da "Bu hem doğru olmayan hem de çok tuhaf bir açıklama." diye konuştu.

Türkiye'nin sadece NATO üyeliği bulunmadığını, aynı zamanda AB ile çok yönlü ilişkilere sahip olduğunu dile getiren Botenga, "Türkiye hala resmi olarak AB'ye aday ülkedir." dedi.

Botenga, esasen temel sorunun daha büyük olduğuna işaret ederek "Ursula von der Leyen'in açıklamaları dünyayı 'biz' ve 'ötekiler' diye ayırmaya hizmet ediyor. Sanki bir tür 'saflık testi' varmış gibi ve sanki kıtanın geri kalanını kontrol altına almak istiyormuş gibi bir yaklaşım sergiliyor." ifadelerini kullandı.

Von der Leyen'in AB'nin birlik olmayı tamamlaması gerektiğine ilişkin ifadelerine dair ise Botenga, "Ancak kıta zaten birlik halinde. AB, tüm Avrupa kıtasını kapsamıyor." dedi.

Botenga, dünyayı "Sizinle hemfikiriz o zaman dostuz, değiliz o zaman düşmanız." gibi ayırmanın son derece tehlikeli olduğu konusunda uyardı.

Hamburg'da Die Zeit gazetesinin 80. yıl etkinliğinde konuşan von der Leyen, AB'nin genişlemesini desteklediğini vurgulayarak "Avrupa kıtasını tamamlamayı başarmalıyız ki Rus, Türk veya Çin etkisine girmesin. Daha büyük ve jeopolitik düşünmeliyiz." açıklamasında bulunmuştu.

AB Komisyonu Sözcülüğü, daha sonra yaptığı açıklamada "Türkiye'nin anılması, özellikle Batı Balkanlar'daki jeopolitik ağırlığı, büyüklüğü ve hedeflerinin bir yansımasıdır. Herhangi bir ülkeyle kıyaslama amacı taşımamaktadır." ifadelerini kullanmıştı.

NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, savunma sanayisinde üretimin önemine işaret ederek "Çünkü daha iyisini ve daha fazlasını yapmalıyız. Bu konuda Türkiye’nin yaptıklarından çok şey öğrenebiliriz. Buna ihtiyaç var çünkü tehlikeli bir dünyada yaşıyoruz." dedi.

Rutte, Ankara temasları kapsamında düzenlenen ASELSAN ziyaretinde konuştu.

Savunma sanayisinde üretimi hızlandırmanın ve aynı zamanda yenilikçiliği de teşvik etmenin önemine işaret eden Rutte, "Bu, NATO için en önemli önceliklerden biridir. Ayrıca, temmuz ayında Ankara’da düzenlenecek NATO zirvesinin ana gündem maddelerinden biri olacaktır." diye konuştu.

Rutte, savunma sanayisinde üretimin önemini vurgulayarak "Çünkü daha iyisini ve daha fazlasını yapmalıyız. Bu konuda Türkiye’nin yaptıklarından çok şey öğrenebiliriz. Buna ihtiyaç var çünkü tehlikeli bir dünyada yaşıyoruz." değerlendirmesini yaptı.

Güvenlik için sağlam savunma sistemlerine ihtiyaç olduğunu belirten Rutte, şunları söyledi:

"En iyi yetkinliklere ihtiyacımız var, en son teknolojileri işimize entegre etmeliyiz. Bu nedenle de en yaratıcı ve en yenilikçi beyinlere ihtiyacımız var. Bu yüzden burada olduğunuz ve gençler olarak savunma sanayisinde çalışmayı seçtiğiniz için çok mutluyum. Burada yaptığınız her şey Türkiye'nin güvenliğini sağlamaya yardımcı oluyor, aynı zamanda Türkiye'yi son derece değerli bir müttefik olarak gören ülkelerin güvenliğini de koruyor."

NATO Genel Sekreteri, "Türkiye bir savunma sanayisi devrimi yaşadı." diyerek ASELSAN'ın bu devrimin ön saflarında yer aldığına dikkati çekti.

Bu gayretin sürdürülmesinin, daha fazla ve hızlı üretim yapılmasının önemine dikkati çeken Rutte; Rusya, Çin ve İran’la ilgili "büyük tehlikelerle karşı karşıya oldukları" değerlendirmesinde bulundu.

Rutte, NATO'nun İran'dan ateşlenen ve Türk hava sahasına giren balistik mühimmatı başarıyla durdurduğunu hatırlatarak "NATO bu tür tehditlere karşı hazırlıklıdır ve Türkiye’yi ve tüm müttefiklerini savunmak için her zaman gerekli olanı yapacaktır." ifadesini kullandı.

Avrupa ve Kuzey Amerika'da 1 milyar insanın güvenliğini sağlamanın yalnızca NATO ve müttefik orduların görevi olmadığını söyleyen NATO Genel Sekreteri, "Sektörün de bu konuda bir sorumluluğu var. NATO'daki siyasi liderlerimiz savunma harcamalarını artırma taahhüdünde bulundular ve şu anda savunma sektörüne gerçekten de daha fazla kaynak aktarılıyor, bu harika bir gelişme." dedi.

Rutte, ASELSAN'da "çığır açan" teknolojiler geliştirildiğini belirterek, şöyle devam etti:

"Ben bunu Türkiye genelinde bir savunma sanayisi üssü olarak görüyorum. Bu yeteneklerin çoğunu bu şekilde gerçekleştiriyorsunuz ve bizim ihtiyacımız olan da budur. Ayrıca Avrupa ve Kuzey Amerika genelinde, kelimenin tam anlamıyla Alaska'dan Ankara'ya kadar uzanan bir savunma sanayisine ihtiyacımız var. Birlikte üretmeye, birlikte yenilikler yapmaya ve birbirimizden alım yapmaya devam etmeliyiz."

NATO Genel Sekreteri, ASELSAN'ın Polonya, Arnavutluk, Romanya ve Hırvatistan'la olan faaliyetlerini hatırlatarak "Bu yüzden, tüm bunları mümkün kılan siz genç mühendislere hitap etmekten mutluluk duyuyorum." diye konuştu.

Tüm şirketlerin gençleri bünyelerine katmak için adım atması gerektiğine işaret eden Rutte, şunları kaydetti:

"Dolayısıyla hükümetler ve şirketler, tüm bunların mümkün olabilmesi için eğitime ve mesleki gelişime yatırım yapmalıdır ve sizler, gençlerin kolektif güvenliğimize nasıl katkıda bulunduğunun parlak bir örneğisiniz. Transatlantik sanayi işletmeleri, ekonominiz ve her şeyden önce sizin, dolayısıyla da hepimizin ortak güvenliği için büyük faydalar sağlıyor. Bu, ileriye dönük başarılı bir yol ve Ankara Zirvesi’nin (NATO Zirvesi) temel önceliğidir."

Alman hava yolu şirketi Lufthansa, jet yakıtı fiyatlarındaki artış nedeniyle ekim ayına kadar planlı 20 bin kısa mesafeli uçuşu iptal edeceğini duyurdu.

Lufthansa Grubu, yaz aylarında uçuş seçeneklerinin optimize edileceğini ve kapasitenin azaltılacağını açıkladı.

Jet yakıtı fiyatının Orta Doğu'da çatışmaların başlamasından bu yana iki katına çıktığı anımsatılan açıklamada, "Ekim ayına kadar toplam 20 bin kısa mesafeli uçuş programdan çıkarılacak. Bu da yaklaşık 40 bin metrik ton jet yakıtına denk geliyor." ifadesi kullanıldı.

Açıklamada, planlanan uçuş programı düzenlemelerinin Lufthansa Grubu ağındaki karsız kısa mesafeli uçuşların sayısını azaltacağı, özellikle uzun mesafeli bağlantılar olmak üzere küresel ağın ise jet yakıtı fiyatlarındaki artış nedeniyle öncekine göre önemli ölçüde daha verimli olmak üzere sürdürüleceği kaydedildi.

Yeni yaklaşım doğrultusunda, ilk etapta günlük 120 uçuş iptalinin dün uygulamaya konulduğuna işaret edilen açıklamada, kapasite azalması dikkate alınarak gelecek aylara ilişkin orta vadeli rota planlamasının revize edileceği belirtildi.

Geçen hafta Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Fatih Birol, Avrupa'nın kısa süre içinde jet yakıtı kıtlığı riskiyle karşı karşıya kalabileceği uyarısında bulunmuştu.

Hollanda merkezli hava yolu şirketi KLM, artan yakıt maliyetleri nedeniyle gelecek ay Avrupa içinde 160 uçuşu iptal edeceğini açıklamış, Lufthansa da maliyet baskıları nedeniyle iştiraki CityLine'ın faaliyetlerini durdurma kararı almıştı.

AB rafinerileri, jet yakıtı tüketiminin yüzde 70'ini karşılayabiliyor. Geriye kalan jet yakıtı ise özellikle Orta Doğu ve Körfez ülkelerinden ithal ediliyor.

ABD, mevcut ateşkes sona ermeden önce İran ile görüşmelerin yeniden başlayacağına dair güçlü bir beklenti içinde. Taraflar bir araya gelse bile kalıcı bir barışa ulaşma ihtimalinin düşük olduğu değerlendiriliyor. Yatırımcılar savaşın sona ermesini isterken, anlaşmanın kalıcılığını belirleyecek teknik detaylardan çok algının, kısa vadeli piyasa tepkisinde daha belirleyici olacağını düşünüyor.

Olası görüşmeler öncesinde takip edilmesi gereken 6 kritik başlık:

1. Görüşmeler gerçekleşecek mi?

Trump, Başkan Yardımcısı JD Vance’in 20 Nisan’da Pakistan’a giderek 21 Nisan’da İran ile görüşmeleri yeniden başlatacağını söyledi. Ateşkesin 22 Nisan’da sona ermesi bekleniyor. Tahran, heyet gönderip göndermeyeceği konusunda net bir tutum sergilemedi. Ancak İran’ın katılımı kesinleşmeden Vance’in bu kadar uzun bir yolculuğa çıkmasının düşük ihtimal olduğu düşünülüyor; bu da bir şekilde görüşmelerin yapılma olasılığını artırıyor.

2. Hürmüz Boğazı meselesi

Trump, anlaşma sağlanana kadar ABD’nin İran’a yönelik ablukayı kaldırmayacağını söylüyor. İran ise abluka kaldırılmadan müzakereye oturmayacağını belirtiyor. Ayrıca Tahran, barış için temel şartlardan birinin Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolünün tanınması olduğunu ifade ediyor. Bu ise ABD açısından kabul edilmesi zor bir talep. Trump daha önce İran ile ortak geçiş ücreti fikrine açık olduğunu belirtmiş, ancak sonrasında İran’ın boğaz yönetiminde rol almasını kabul etmeyeceğini söylemişti.

3. İran’ın nükleer programı

İslamabad’daki ilk turda ABD’nin İran’a 20 yıllık uranyum zenginleştirme moratoryumu önerdiği bildirildi. Ancak Trump daha sonra bunun bile yeterli olmadığını, tamamen yasaklanmasını istediğini söyledi. Bu, İran için geçmişte de kırmızı çizgi olmuştu; İran daha önce en fazla 5 yıllık bir sınırlamaya sıcak bakmıştı.

4. Yaptırımlar ve dondurulmuş varlıklar

İran, ABD’nin tüm birincil ve ikincil yaptırımları kaldırmasını ve savaş zararları için tazminat ödemesini talep ediyor. Tazminat ihtimali düşük görülüyor, ancak yaptırımların kaldırılması mümkün olabilir. Trump 17 Nisan’da bir anlaşmaya varıldığını ima ettiğinde “para el değiştirmeyecek” demişti; bu ifade, yaptırımların kaldırılarak İran’ın yurt dışındaki dondurulmuş varlıklarının serbest bırakılabileceği ihtimalini açık bırakıyor.

5. İsrail faktörü

Çatışmanın taraflarından biri olan İsrail, önceki İslamabad görüşmelerine dâhil edilmemişti. İran, Lübnan’daki savaş bitmeden barış olmayacağını söylüyor. İsrail ise İran destekli Hizbullah’a karşı operasyonlarının henüz tamamlanmadığını ve İran’ı hâlâ bir tehdit olarak gördüğünü belirtiyor. Trump daha önce Lübnan’ın ABD-İran anlaşmasının parçası olmadığını söylemesine rağmen, İsrail’e operasyonları durdurması için baskı yapabileceğini ifade etmişti.

6. Görüşmeler başarısız olursa ne olur?

Müzakereler sonuç vermez ya da Trump’ı tatmin etmezse, İran’a karşı yeniden gerilimi artırma riski bulunuyor. Daha önce ilk İslamabad görüşmeleri başarısız olduğunda İran’a abluka başlatmıştı. Bu senaryoda en olası adımın İran’a yönelik hava saldırıları olduğu değerlendiriliyor. Ancak Trump’ın, örneğin İran’ın önemli ihracat merkezi Harg Adası’na yönelik kara operasyonu seçeneğini de masada tuttuğu belirtiliyor. Bununla birlikte, böyle bir adım hem ABD askerleri hem de Trump açısından ciddi siyasi riskler taşıyacaktır.

ABD, İsrail ve Lübnan arasında büyükelçiler düzeyinde yapılacak ikinci tur görüşmelerin 23 Nisan Perşembe ABD Dışişleri Bakanlığında yapılacağını duyurdu.

ABD Dışişleri Bakanlığı, İsrail-Lübnan görüşmelerine ilişkin AA'ya yazılı açıklamada bulundu.

Açıklamada, "ABD, İsrail ve Lübnan arasında büyükelçiler düzeyinde yapılacak ikinci tur görüşmelere 23 Nisan Perşembe günü Dışişleri Bakanlığında ev sahipliği yapacak." ifadelerine yer verildi.

ABD'nin 14 Nisan'da başlayan "verimli diyalogları" memnuniyetle karşıladığı belirtilen açıklamada, Washington yönetiminin İsrail ve Lübnan arasında doğrudan görüşmeleri kolaylaştırmaya devam edeceğinin altı çizildi.

WASHİNGTON'DAKİ GÖRÜŞMELERDE MÜZAKERELERE BAŞLAMA KARARI

ABD'nin başkenti Washington'da 14 Nisan'da İsrail ile Lübnan arasında ABD arabuluculuğunda başlayan görüşmelerde, taraflar doğrudan müzakerelere belirli bir zaman ve mekanda başlama konusunda mutabık kalmıştı.

ABD Dışişleri Bakanlığı binasında yapılan görüşmeye ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, ABD'nin Birleşmiş Milletler Daimi Temsilcisi Mike Waltz, Bakanlık Danışmanı Michael Needham, ABD'nin Beyrut Büyükelçisi Michel Issa, İsrail'in Washington Büyükelçisi Yechiel Leiter ve Lübnan'ın Washington Büyükelçisi Nada Hamadeh Moawad katılmıştı.

ABD'nin arabuluculuğunda Washington'da yapılan ve "1993 yılından bu yana en üst düzey doğrudan görüşme" olarak kayıtlara geçen müzakerelerin verimli geçtiği belirtilmişti.​​​​​​​

İSRAİL İLE LÜBNAN ARASINDA GEÇİCİ ATEŞKES

İsrail ordusu, Lübnan'a 2 Mart'ta başlattığı saldırılarla birlikte ülkenin güneyinde onlarca beldeyi işgal ederek, halkını zorla yerinden etmişti.

Lübnan ve İsrail arasında varılan 10 günlük geçici ateşkesin 17 Nisan'da yürürlüğe girmesinin ardından zorla yerinden edilen aileler güneydeki evlerine dönmeye başlamıştı.

ABD'nin Ankara Büyükelçisi ve Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack, ABD ile Türkiye ilişkileri hakkında, “İki ülke arasındaki ilişkiler hiç olmadığı kadar iyi. Bence S-400 meselesine yakında bir çözüm bulunacak.” ifadelerini kullandı.

Barrack, Anadolu Ajansının (AA) "Global İletişim Ortağı" olduğu, Belek Turizm Bölgesi'ndeki NEST Kongre Merkezi'nde düzenlenen Antalya Diplomasi Forumu (ADF) 2026 kapsamında moderatörlüğünü TRT World kıdemli sunucusu Andrea Sanke'nin yaptığı programda konuştu.

Suriye'deki dönüşüme değinen Barrack, Washington yönetiminin Suriye politikası kapsamında bölgedeki askeri varlığını azaltarak farklı bir yaklaşım benimsediğine dikkati çekerek, "Biz, asker göndermedik, askerlerimizi çektik. Yüz yıldır yapılanların tam tersini yaptık. Dün, ondan önceki gün, son üssümüzdeki son askerlerimizi çektik. Bu, olağanüstü. ABD'nin uzun yıllar DEAŞ ile mücadele yürüttüğü önemli ülkelerden birindeki son üssümüzden son birliklerimizi de çektik." ifadelerini kullandı.

Barrack, geçmişte Kürtler ve Dürzilerle sorun yaşayan, İran'la yakınlığı bulunan ve dünya ile uzun süre çatışma halinde olan Suriye'nin bugün bölgedeki en istikrarlı yerlerden birine dönüştüğünü vurguladı.

"ŞARA, DEFALARCA İSRAİL İLE SORUN İSTEMEDİKLERİNİ SÖYLEDİ"

İsrail'in aksine Suriye'nin İsrail'e yönelik askeri faaliyetlerde bulunmamasına rağmen ortada herhangi bir anlaşma olmamasına ilişkin soruyu yanıtlayan Barrack, "8 Aralık'tan bu yana Suriye, (Cumhurbaşkanı) Şara yönetimi altında İsrail'e tek bir kurşun bile sıkmadı. Aksine Cumhurbaşkanı Şara, defalarca İsrail ile sorun istemediklerini, düşmanlık aramadıklarını, bir saldırmazlık ve normalleşme anlaşmasına açık olduklarını söyledi." diye konuştu.

Barrack, İsrail'in güneydeki Dürzileri kendi akrabaları olarak gördüğünü ve Süveyda'daki olayların ardından İsraillilerin sınırı geçerek "Dürzileri koruduğunu" savunarak, sözlerini şöyle sürdürdü:

"(İsrail Başbakanı Binyamin) Netanyahu, 7 Ekim'den sonra her şeyin değiştiğini açıkça söyledi. Sınırları umursamıyor, hatları umursamıyor, 1967 sınırını umursamıyor, 1974 sınırını umursamıyor, 8 Aralık hattını umursamıyor. Suriye, bu çatışmaya girmeyerek akıllıca davrandı. Bu nedenle ihlaller, sürekli devam ediyor. İsrail, bir konvoy gördüğü her seferinde bu hatları geçiyor çünkü iki taraf arasında hala güven yok."

Barrack, Suriye'nin "defalarca görüşmeye hazır olduklarını" dile getirdiğini ve İsrail'e karşı "hasmane bir tutum sergilemeyerek çok akıllıca davrandığı" ve "Suriye ile normalleşmeye Lübnan'dan daha önce varılacağı" yorumunu yaptı.

"TÜRKİYE, BÖLGEDEKİ EN GÜÇLÜ VE İŞLEYEN EKONOMİLERDEN BİRİ"

Düşmanı askeri yöntemlerle ortadan kaldırmaya yönelik yaklaşımın kalıcı çözüm üretmediğini belirten Barrack, bu yöntemin, nesiller boyu süren nefret döngüsünü beslediğini söyledi.

Barrack, İsrail'in 1948'den bu yana benimsediği yaklaşımın bölgedeki genel eğilimle örtüşmediğini, savaşların çözüm üretmediğini vurguladı.

Lübnan örneğine işaret eden Barrack, 1949'daki ateşkes anlaşması, 15 yıllık iç savaş ve Taif Anlaşması'nın kalıcı istikrar sağlamadığını dile getirdi.

Taif Anlaşması'nın bugünkü ateşkes ve barış arayışlarına benzer şekilde mezhepsel dengelerin yeniden düzenlenmesini hedeflediğini belirten Barrack, Hizbullah'ı kapsam dışında bıraktığını ifade etti.

Barrack, İsrail'in saldırılarının Hizbullah'ın varlık gerekçesini güçlendirdiğini savunarak, İran gibi egemen devletlerin desteklediği milis yapıların yalnızca askeri yöntemlerle ortadan kaldırılamayacağını belirtti.

Kalıcı çözümün, refahın sağlanmasından geçtiğini vurgulayan Barrack, bireyden aileye, topluluktan devlete uzanan bir kalkınma yaklaşımının benimsenmesi gerektiğini dile getirdi.

Bölgesel sorunların çözümünün yine bölge ülkeleri tarafından bulunması gerektiğinin altını çizen Barrack, bu çerçevede Abraham Anlaşması'nın uzun vadede çözümün parçası olabileceğini iddia etti.

Barrack, Suriye'de yürütülen sürecin Türkiye ile birlikte şekillenen bir "deney" niteliği taşıdığını belirterek, Türkiye'nin bölgedeki en güçlü ve işleyen ekonomilerden biri olduğunu söyledi.

Türkiye'nin yalnızca NATO'nun en büyük ikinci gücü olmadığını, aynı zamanda nüfusu, kaynakları ve askeri kapasitesiyle bölgedeki en önemli ve etkili aktörlerden biri olduğunu ifade etti.

BARRACK'A GÖRE ÇÖZÜME GİDEN YOL REFAHTAN GEÇİYOR

Barrack, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ı "etkili bir lider" olarak nitelendirerek, İsrail Başbakanı Netanyahu'nun da ülkesinin çıkarları doğrultusunda hareket ettiğini söyledi.

Orta Doğu'da güç unsurunun belirleyici olduğunu vurgulayan Barrack, zayıflık algısının ülkeleri "dezavantajlı konuma" sürüklediğini ifade etti.

Suriye'deki gelişmeleri örnek gösteren Barrack, güçlü liderliklerin bölgedeki dönüşüm süreçlerinde etkili olduğunu, Türkiye'nin de bu çerçevede önemli rol oynadığını dile getirdi.

Barrack, "İsrail, Abu Dabi ile ittifak kurduğu gibi Türkiye ile de ittifak kurabilir, Suudi Arabistan da İsrail ile ittifak kurabilir. İsrail halkının refahı için bence çözüm bu. Bu yüzden bu tür söylemlerin ortadan kalkacağını düşünüyorum. Türkiye, hafife alınacak bir ülke değil." ifadelerini kullandı.

Suriye'nin tarihsel bakımdan farklı din ve etnik grupların bir arada yaşadığı köklü bir medeniyet olduğunu anlatan Barrack, bölgede kalıcı çözümün işbirliği ve ekonomik kalkınmadan geçtiğini ifade etti.

Ateşkes anlaşmalarına da değinen Barrack, bazı düzenlemelerin taraflara tek taraflı hareket alanı bıraktığını, bu durumun kalıcı barışı zorlaştırdığını belirtti.

Barrack, ABD'nin önceki yönetim dönemlerinde yapılan bazı anlaşmaların sahada etkili olmadığını savunarak, çözümün bölgesel uyum ve refahın artırılmasından geçtiğini ifade etti.

TÜRKİYE'NİN BÖLGEDEKİ ARABULUCULUK ROLÜNÜN ÖNEMİ

Barrack, Gazze'de ateşkes ihlallerinin sürdüğü dönemde Türkiye'nin bölgedeki arabuluculuk rolünün önemine işaret ederek, "İsrail'in yapabileceği en akıllıca şey, Türkiye'yi tam da sizin dediğiniz gibi bu sürece dahil etmeye teşvik etmek ve bunu benimsemektir." diye konuştu.

Türkiye ile Katar'ın Hamas'ı "terör örgütü olarak kabul etmediği için yıllarca eleştirildiğini" savunan Barrack, "Eğer Hamas’ı yabancı bir terör örgütü olarak kabul etme konusunda bizimle aynı fikirde olsalardı bu, asla yaşanmazdı. Onları dışlamanız gerekir. Türkiye'yi o sürece dahil etseydiniz şu anda yaşananları yani vahşetleri ve ihlalleri önlemede yardımcı olabilirdi çünkü onlar o dili konuşabiliyorlar." dedi.

Uzun vadeli çözümün "kapsayıcılıktan" geçtiğine işaret eden Barrack, dışlayıcı yaklaşımların yalnızca kısa vadeli sonuçlar doğurduğunu belirtti.

ABD-TÜRKİYE İLİŞKİLERİ

Türk-Amerikan ilişkilerinin seyrine ilişkin soruyu yanıtlayan Barrack, son 16 ayda ABD ile Türkiye ilişkilerinde son 15 yıldan daha fazla ilerleme kaydedildiğini vurguladı.

Barrack, Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile ABD Başkanı Donald Trump arasındaki ilişki başta olmak üzere dışişleri, istihbarat, askeri ve ticari alanlarda gelişme olduğuna dikkati çekti.

Türkiye'nin F-35 programından çıkarıldığını ancak ilişkilerin tamamen kopmadığını belirten Barrack, Boeing anlaşmaları, Halkbank gibi konularda ilerleme sağlandığını ve F-16 sürecinin de yeniden gündemde olduğunu söyledi.

Barrack, "Ülkeler arasındaki ittifak yeniden şekilleniyor. Suriye'de olanlar ise büyük ölçüde Türkiye'nin lehine oldu. Türkiye ve Suudi Arabistan, bazı kusurları olsa da bu 'filizlenen yapıyı' destekledikleri için büyük övgüyü hak ediyor, aslında bu süreçte belirleyici olan Türkiye'ydi. İki ülke arasındaki ilişkiler ise hiç olmadığı kadar iyi. Bence S-400 meselesine yakında bir çözüm bulunacak. Benim temsil ettiğim taraf açısından, F-35 programına yeniden kabul edilmek de mümkün." diye konuştu.

İSRAİL İLE LÜBNAN ARASINDA SAĞLANAN ATEŞKES

İsrail ile Lübnan arasında sağlanan ateşkesin en önemli yönünün "anlamsız öldürmeleri durdurmuş olması" görüşünü dile getiren Barrack, ateşkesin tüm detaylarının net şekilde tanımlanmasından ziyade sahada eksik aktörlere dikkati çekerek, "O masada eksik olan iki taraf var: Hizbullah ve İran. Yani olan şey, doğru yönde atılmış bir adımdı. Asıl iş şimdi başlıyor." ifadelerini kullandı.

Hizbullah ile bir çözüm bulunması gerektiğini vurgulayan Barrack, bu sürecin "Hizbullah'ı yok etmek üzerine kurulu olmaması gerektiğini" söyledi.

Barrack, ayrıca 2024'te neyin işe yaramadığının görüldüğünü, halihazırda yürürlükte olan ve taraflardan gelen taleplere yanıt veren çok taraflı bir mekanizmanın bulunduğunu ifade etti.

Çin, ABD ile İsrail'in saldırıları ve İran'ın misillemeleriyle Orta Doğu'da tırmanan çatışma nedeniyle gemi trafiğinin büyük ölçüde kesildiği Hürmüz Boğazı'ndan serbest ve güvenli geçişin sağlanması için çağrıda bulundu.

Çin Dışişleri Bakanlığından yapılan açıklamaya göre, Dışişleri Bakanı Vang Yi, İranlı mevkidaşı Abbas Erakçi ile gece telefonda görüştü.

Görüşmede Hürmüz Boğazı'na kıyıdaş ülke olarak İran'ın egemenliği, güvenliği, meşru hakları ve çıkarlarına saygı gösterilmesi gerektiğini ifade eden Vang, aynı zamanda uluslararası boğazda seyrüsefer serbestisi ve güvenliğin sağlanması gerektiğini, bunun uluslararası toplumun ortak çağrısı olduğunu vurguladı.

Vang, Çin'in bölgedeki durum ve bölge ülkeleri arasındaki ilişkilerin iyileştirilmesi için çalışmayı ve Orta Doğu'da nihai olarak kalıcı barış ve istikrarın sağlanması amacıyla yapıcı rol oynamayı sürdüreceğinin altını çizdi.

İranlı Bakan Erakçi de Çin'in çatışmanın sonlandırılması ve barışın teşvik edilmesi için yapıcı rol oynamasını memnuniyetle karşıladıklarını, çatışmaya barışçı müzakerelerle akılcı ve gerçekçi çözüm aramayı sürdüreceklerini belirtti.

ABD'NİN HÜRMÜZ BOĞAZI ABLUKASI

ABD Başkanı Donald Trump, İran'la Pakistan'da düzenlenen müzakere sürecinin başarısızlığa uğramasının ardından sosyal medya platformundan yaptığı açıklamada, Hürmüz Boğazı'nı abluka altına alma sürecini başlatacaklarını duyurmuştu.

Bu açıklamanın hemen ardından ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı, 13 Nisan'da Türkiye saatiyle 17.00'de İran limanlarına giren veya bu limanlardan çıkan tüm gemilere yönelik deniz ablukasının başlatacağını açıklamıştı.

Trump, İran'ın elinde kalan gemilerin Hürmüz Boğazı'nı abluka altına alan ABD Deniz Kuvvetlerine yaklaşması halinde "etkisiz hale getirileceği" tehdidinde bulunmuştu.

HÜRMÜZ BOĞAZI'NDAKİ GEMİ TRAFİĞİ, SAVAŞ NDENİYLE KESİLMİŞTİ

ABD ve İsrail'in İran'a saldırıları ve İran'ın misillemeleri ile Basra Körfezi'nde tırmanan çatışma nedeniyle, küresel mal ve enerji ticareti açısından kritik geçiş hattı olan Hürmüz Boğazı'nda gemi trafiği büyük ölçüde kesilmişti.

Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Kuveyt, Katar, Irak ve İran'ın hidrokarbon kaynaklarını dünya pazarlarına ulaştıran Hürmüz Boğazı, dünya petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 25'inin, sıvılaştırılmış doğal gaz ticaretinin yaklaşık yüzde 20'sinin ve gübre ticaretinin yaklaşık yüzde 30'unun ana güzergahı konumunda bulunuyor.

Çin'in ithal ettiği petrolün yaklaşık yüzde 45'i, sıvılaştırılmış doğal gazın yüzde 30'u Basra Körfezi ve Hürmüz Boğazı'ndan geçerek ülkeye ulaşıyor.

Boğazdaki tanker trafiğindeki kesintiler, küresel petrol tedarikinde aksamalara, petrol fiyatlarında artışa yol açmış durumda.

CENTCOM'un sosyal medya hesabından yapılan açıklamada, İran limanlarına yönelik deniz ablukasının bugün başlayacağı belirtildi.

"CENTCOM güçleri, Başkan’ın (Donald Trump) talimatına uygun olarak, 13 Nisan saat 10.00’da (ABD Doğu Saati) İran limanlarına giren ve çıkan tüm deniz trafiğine yönelik abluka uygulamaya başlayacaktır." ifadesine yer verilen açıklamada, söz konusu deniz ablukasının, Basra Körfezi ve Umman Körfezi’ndekiler dahil tüm İran limanlarına ve kıyı bölgelerine giren veya buradan ayrılan bütün ülkelerin gemilerine karşı "tarafsız şekilde" uygulanacağı vurgulandı.

Açıklamada ayrıca, CENTCOM güçlerinin, Hürmüz Boğazı'ndan geçerek İran dışındaki limanlara giden veya bu limanlardan gelen gemilerin seferlerinin ise engellenmeyeceği kaydedildi.

Şengen bölgesindeki 29 ülkede, Avrupa Giriş/Çıkış Sistemi (EES) tamamen faaliyete geçti.

Pasaportlara elle damga vurma uygulamasına son veren sistem, AB vatandaşı olmayan yolcuların sınır kapılarında parmak izi vermesini ve biyometrik fotoğraf çektirmesini zorunlu hale getiriyor.

Manuel kontrollerdeki hata payını sıfıra indirmeyi amaçlayan sistem doğrultusunda, uygulama kapsamında 180 gün içinde 90 gün kalış kuralı sistem tarafından otomatik hesaplanacak ve süre aşımı yapan yolcular anında tespit edilerek ilgili birimlere bildirilecek.

Böylece kural ihlalleri anında tespit edilerek sınır birimlerine otomatik bildirim gönderilecek.

Kaydedilen biyometrik veriler 3 yıl boyunca sistemde tutulacak. Böylece sonraki seyahatlerde işlemler hızlanacak.

Giriş-çıkış damgalarının kalkmasıyla birlikte pasaport sayfalarının dolması sorunu ortadan kalkacak, tüm kayıtlar dijital ortamda saklanacak.

EES, 2026'nın son çeyreğinde başlaması beklenen ETIAS (Seyahat Ön Onay Sistemi) için temel veri kaynağı işlevi görecek.

BEKLEME SÜRELERİ UZUYOR

Yeni sistem, AB vatandaşı olmayan yolcuların dijital kayıt işlemlerini gerçekleştirmesini zorunlu kılarak, pasaport kontrol süresini uzatıyor.

Yetkililer, biyometrik veri toplama işlemlerinin her yolcu için ek süre gerektirdiğini, bunun da yoğun dönemlerde bekleme sürelerini önemli ölçüde artırdığını belirtiyor.

Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings, Türkiye'nin kredi notunu "BB-" olarak korurken, kredi notu görünümünü "pozitif"ten "durağan"a çevirdi.

Fitch Ratings, Türkiye ekonomisine ilişkin değerlendirmesini yayımladı.

Kredi derecelendirme kuruluşundan yapılan açıklamada, Türkiye'nin uzun vadeli döviz cinsinden kredi notunun "BB-" olarak teyit edildiği, not görünümünün ise "pozitif"ten "durağan"a güncellendiği bildirildi.

Görünüm revizyonunun, İran savaşının başlamasından bu yana Türkiye'nin döviz rezervlerinde yaşanan belirgin düşüşten kaynaklandığı ifade edildi.

Bu süreçte Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) Türk lirasını desteklemek amacıyla piyasaya 50 milyar doların üzerinde döviz sattığı belirtilirken, savaşın uzaması halinde dış borç ödemeleri ve enflasyon görünümünde daha fazla bozulma yaşanabileceği kaydedildi.

Açıklamada, Türkiye'nin enerji ithalatına yüksek bağımlılığının bu riskleri artıran temel unsurlardan biri olduğu vurgulandı.

Fitch, Türkiye'nin kredi profilini destekleyen unsurlar arasında güçlü ve çeşitlendirilmiş ekonomik yapı, görece düşük kamu borcu, zorlu dönemlerde dahi dış finansmana erişim kapasitesi ve bankacılık sektörünün dayanıklılığını öne çıkardı.

Buna karşılık, kronikleşen yüksek enflasyon, para politikasına yönelik siyasi baskılar, tekrarlayan döviz krizi riskleri, rezervlerin dış borca kıyasla sınırlı kalması ve kurumsal zayıflıklar kredi notu üzerinde baskı oluşturan başlıca faktörler olarak sıralandı.

Öte yandan Fitch, değerlendirmesini olağan takvim dışında yayımlamasına da açıklık getirdi. Kuruluşa göre mevcut düzenlemeler, bir ülkenin kredi görünümünde ani ve önemli değişikliklerin yaşanması halinde planlı değerlendirme tarihinin beklenmeden güncellenmesine imkân tanıyor.

Fitch, Türkiye için bir sonraki planlı kredi notu gözden geçirme tarihinin 17 Temmuz 2026 olduğunu bildirdi.

2026 ENFLASYON TAHMİNİ YÜZDE 27'YE YÜKSELDİ

Fitch, 2026 yılında cari açığın yüksek enerji fiyatları nedeniyle büyüyeceğini ve 2027'de daha da genişleyeceğini öngördü. Kuruluş, rezervlerin 2027 sonunda benzer ülkelerin ortalamasının altına düşeceği uyarısında bulundu. Eğer petrol fiyatları varil başına 20 dolar daha artarsa, cari açığın milli gelirin yüzde birinden fazla büyüyeceği ve enflasyonu ek olarak körükleyeceği belirtildi.

TCMB'nin 1 Mart'ta gecelik borç verme faizini yüzde 40'a taşıyarak fonlama maliyetini 300 baz puan artırması Fitch tarafından enflasyonla mücadelede para politikasının sıkı duruşunu sürdürme kararlılığının bir yansıması olarak değerlendirildi.

Fitch, enflasyon tahminini ise 2026 sonu itibarıyla 2 puan artırarak 27'ye yükseltti. Kurum 2027 yılı sonunda ise enflasyonun yüzde 21'e gerileyeceğini öngörüyor.

YIL SONU BÜYÜME BEKLENTİSİ YÜZDE 3,6

Ayrıca Fitch, eşel mobilin yeniden devreye alınmasıyla sağlanan mali desteğin yüksek enerji fiyatlarının enflasyona yansımasının yaklaşık üçte ikisini absorbe ettiğini de vurguladı.

Kuruluş, Türkiye'nin dış finansman ihtiyacının yüksek seyrini sürdürdüğüne de işaret etti. Açıklamada önümüzdeki 12 ay içinde vadesi dolacak dış borcun 239 milyar dolar seviyesinde olduğu ve bu tutarın döviz rezervlerine kıyasla yüksek kaldığı belirtildi.

Dış likiditenin ise 2025 sonundaki yüzde 82 seviyesinden 2027'de yaklaşık yüzde 98'e yükselmesinin beklendiği, ancak bu oranın hâlâ "BB" not grubunun yüzde 140 seviyesindeki medyanının altında kalacağı ifade edildi.

Büyüme tarafında ise Fitch, Türkiye ekonomisinin 2026'da yüzde 3,6 büyümesini, 2027’de ise yüzde 4,2 ile ivme kazanacağını öngörüyor.

Uluslararası Para Fonu (IMF) Başkanı Kristalina Georgieva, 13-18 Nisan'da düzenlenecek IMF-Dünya Bankası Bahar Toplantıları öncesi "Orta Doğu Savaşı Şokunu Hafifletmek" başlıklı bir konuşma yaptı.

Dayanıklı dünya ekonomisinin Orta Doğu'da şu an duraklamış olan savaşla yeniden sınandığını dile getiren Georgieva, çatışmanın dünya genelinde ciddi zorluklara neden olduğunu söyledi.

Georgieva, "Gelecek hafta bahar toplantılarımızda bakanları ve merkez bankası başkanlarını ağırladığımızda, odak noktamız bu son şoku en iyi nasıl atlatacağımız ve ekonomiler ile insanlar üzerindeki acıyı nasıl hafifleteceğimiz üzerine olacak." dedi.

BÜYÜK, KÜRESEL VE ASİMETRİK BİR ARZ ŞOKU

Arz şokunun büyük, küresel ve asimetrik olduğuna işaret eden Georgieva, dünyanın günlük petrol akışının yaklaşık yüzde 13, sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) akışının ise yüzde 20 kesintiye uğradığını, enerji maliyetlerinin arttığını ve tedarik zincirlerinin dünya genelinde bozulduğunu aktardı.

Georgieva, şokun etkisinin çatışmaya yakınlığa, enerji ihracatçısı mı yoksa ithalatçısı mı olunduğuna ve politika alanına bağlı olarak değiştiğini kaydetti.

Her zaman olduğu gibi negatif bir arz şokunun fiyatları yukarı çektiğini belirten Georgieva, brent petrolün çatışmalar başlamadan önce varil başına 72 dolardan 120 dolarlık zirveye fırladığını anımsattı.

Georgieva, petrol fiyatlarının düştüğünü ancak hala savaştan önceki seviyelerin çok üzerinde olduğunu, birçok ülkenin kıymetli kaynaklara erişim için yüksek primler ödediğini ifade etti.

ARZ KESİNTİLERİ DALGA ETKİSİ YARATMAYA DEVAM EDECEK

Arz kesintilerinin dalga etkisi yarattığını ve bir süre daha yaratmaya devam edeceğini anlatan Georgieva, minimum akış seviyelerinin korunamaması nedeniyle bazı petrol rafinerilerinde kapanmalar yaşandığını, rafine ürünlerde, özellikle dizel ve jet yakıtı arzında yaşanan sıkıntıların ulaşım, ticaret ve turizm faaliyetlerini sekteye uğrattığını anlattı.

Georgieva, taşımacılıkta yaşanan sorunların gıda güvenliğini de tehdit ettiğine işaret ederek, bu durumun en az 45 milyon kişinin daha gıda güvensizliğiyle karşı karşıya kalmasına yol açabileceğini ve dünya genelinde açlık çekenlerin sayısını 360 milyonun üzerine çıkarabileceğini ifade etti. IMF Başkanı Georgieva, yüksek gübre fiyatlarının bu tabloyu daha da ağırlaştırabileceğini belirtti.

Georgieva, kükürt, helyum ve nafta gibi kritik girdilere bağımlılığın, çip üretimi, tıbbi görüntüleme ve plastik sanayi gibi alanlarda tedarik zinciri aksaklıklarına yol açtığına dikkati çekti.

DÜNYA EKONOMİK GÖRÜNÜM RAPORU BİR DİZİ SENARYOYU İÇERECEK

Şokun fiyat etkisi ve arz kıtlığı, enflasyon beklentileri ile finansal koşullar aracılığıyla etkisini gösterebileceğini anlatan Georgieva, dünyanın buna yanıt verirken, kolektif enerji verimliliği ve enerji çeşitlendirme arayışını sürdürmesinin önemini vurguladı.

Georgieva, şunları kaydetti:

"Etkisi ne kadar büyük? Bunun yanıtı, ateşkesin sürüp sürmeyeceğine, kalıcı barışa yol açıp açmayacağına ve savaşın ardında ne kadar hasar bırakacağına bağlı. Belirsizlikler göz önüne alındığında, gelecek hafta yayımlanacak Dünya Ekonomik Görünüm raporumuz, nispeten hızlı bir normalleşmeden, orta düzeyli bir senaryoya ve petrol ile gaz fiyatlarının çok daha uzun süre çok daha yüksek kaldığı ve ikinci tur etkilerinin belirginleştiği bir senaryoya kadar uzanan bir dizi senaryoyu içerecek."

IMF Başkanı Georgieva, "Aslında bu şok olmasaydı, küresel büyüme tahminlerini yukarı yönlü revize ediyor olacaktık. Ancak şimdi, en umut verici senaryomuz bile büyümede aşağı yönlü bir revizyonu içeriyor. Neden? Altyapı hasarı, arz kesintileri, güven kaybı ve diğer kalıcı etkiler." diye konuştu.

Hürmüz Boğazı'ndan geçişlerin geleceğinin ne olacağını veya bölgesel hava trafiğinin toparlanmasının nasıl gerçekleşeceğini bilmediklerin belirten Georgieva, "Bildiğimiz şey, yeni barış kalıcı olsa bile büyümenin daha yavaş olacağıdır." dedi.

ETKİNİN NE KADAR KÖTÜ OLACAĞI ÜLKELERİN POLİTİKA ALANINA BAĞLI

Ayrıca dünya genelinde önemli farklılıklar olduğunu aktaran Georgieva, petrol ve gazı kesintisiz ihraç edebilen ülkelerin en az etkilenenler olduğunu kaydetti.

Georgieva, buna karşılık, abluka yaşayan petrol ve gaz ihracatçıları dahil olmak üzere savaştan doğrudan etkilenen ülkeler ve ithal petrol ile gaza bağımlı olan ülkelerin etkinin yükünü omuzladığını ifade etti.

IMF Başkanı Georgieva, Körfez'deki tanker trafiğinde yaşanan beş haftalık boşluk göz önüne alındığında, bu etkinin ne kadar kötü olacağının ülkelerin stratejik petrol ve gaz rezervleri dahil olmak üzere ne kadar politika alanına sahip olduklarına önemli ölçüde bağlı olacağını dile getirdi.

IMF DESTEĞİNE YÖNELİK TALEBİN KISA VADEDE 20 İLE 50 MİLYAR DOLAR ARASINDA OLABİLECEĞİ BEKLENTİSİ

Politika yapıcıların durumu daha da kötüleştirmemeye dikkat etmeleri gerektiğini vurgulayan Georgieva, ülkelere ihracat ve fiyat kontrolleri gibi tek taraflı eylemlerden kaçınmaları çağrısında bulundu.

Georgieva, mevcut koşullarda bekle-gör yaklaşımının uygun olduğunu, enflasyon beklentilerinin bozulma ve maliyetli bir enflasyon sarmalını tetikleme tehdidi oluşturması halinde ise merkez bankaları faiz artırımlarıyla kararlı bir şekilde müdahale etmesi gerektiğini dile getirdi.

Maliye politikası tarafında ise desteğin hedefli ve geçici olması gerektiğini belirten Georgieva, para ve maliye politikalarının uyum içinde yürütülmesinin önemine işaret etti.

Georgieva, IMF'nin ülkelere destek vermeye hazır olduğunu belirterek, Orta Doğu’daki savaşın etkileri dikkate alındığında Fon'un ödemeler dengesi desteğine yönelik talebin kısa vadede 20 ile 50 milyar dolar arasına çıkmasının beklendiğini kaydetti.

Fransa Genelkurmay Başkanı Fabien Mandon, Rusya ile doğrudan savaş riskine karşı uyararak, askeri hazırlık konusunda bunun birincil endişeleri olduğunu dile getirdi.

Mandon, Ulusal Meclis Savunma Komisyonu'nda 2024-2030 Askeri Planlama Yasası'nda yapılacak değişikliklere ilişkin yaptığı açıklamada, Avrupa kıtasında Rus tehdidinin devam ettiğini belirtti.

Ukraynalıların bu tehdide karşı 4 yılı aşkın süredir "kahramanca mücadele" ettiğini kaydeden Mandon, Fransa ve Rusya arasında savaş riskine karşı da uyarıda bulundu.

Mandon, "Rusya ile doğrudan savaş riskinin ordunun hazırlığı konusunda birincil endişeleri olduğunu" dile getirerek, planlamada öngörülen savunma harcamalarının "kaçınılmaz" olduğunu söyledi.

Paris hükümeti, 2030'a kadar 36 milyar avro ekleme yaparak yıllık savunma bütçesini 76,3 milyar avroya çıkarmayı hedefliyor.

Genelkurmay Başkanı Mandon, Kasım 2025'te yaptığı açıklamada, Fransız ordusunun "3-4 yıl içinde Rusya ile bir çatışma ihtimaline" hazırlık yaptığını söylemişti

İsrail ordusu Lübnan'ın başkenti Beyrut'a dün düzenlediği saldırılarda Hizbullah lideri Naim Kasım'ın sekreteri ve yeğeni Ali Yusuf Harşi'nin öldüğünü öne sürdü.

İsrail Ordu Sözcüsü Avichay Adraee, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından yaptığı paylaşımda, Lübnan'a dün eş zamanlı düzenlenen ve 254 kişinin hayatını kaybettiği saldırılarda Hizbullah'ı hedef aldıklarını iddia etti.

Adraee, söz konusu saldırılarda Hizbullah Genel Sekreteri Naim Kasım'ın şahsi sekreteri ve yeğeni Ali Yusuf Harşi'nin hedef alındığını ve öldüğünü öne sürdü.

Harşi'nin Hizbullah liderinin danışmanı olduğunu belirten Adraee, Kasım'ın ofisinin yönetimi ve güvenliğinde merkezi bir görevi olduğunu da ifade etti.

Adraee, Lübnan'ın güneyinde altyapıyı hedef alan saldırılarını sürdürdüklerini söyleyerek Litani Nehri üzerindeki 2 köprünün hedef alındığını aktardı.

Köprüleri Hizbullah'ın askeri amaçlarla kullandığını savunan Adraee, ayrıca Hizbullah'a ait silah depoları ve fırlatma rampalarını da vurduklarını ileri sürdü.

İsrail ordusu, dün öğle saatlerinde Beyrut ile Lübnan'ın doğu ve güney kesimlerine uyarı yapmadan eş zamanlı yaklaşık 100 hava saldırısı düzenlemişti.

Akşam ise İsrail savaş uçakları Beyrut'un Tel Hayyat bölgesinde bir binayı bombalamıştı. Saldırılar, İsrail'in 2 Mart'tan bu yana Lübnan'a düzenlediği en şiddetli saldırılar olarak kayda geçmişti.

İsrail'in dün Lübnan'a düzenlediği eş zamanlı saldırılarda hayatını kaybedenlerin sayısı 92'si başkent Beyrut'tan olmak üzere 254 olarak açıklanmıştı.

18 uydudan oluşan grup, "Long March-8" roketiyle Haynan Adası'ndaki ticari uzay aracı merkezinden fırlatıldı.

Şanghay Spacecom Uydu Teknolojisi Şirketi (SSST) tarafından geliştirilen Çienfan uyduları, Alçak Yer Yörüngesi'nde kurulan takım uydu ağının parçasını oluşturacak.

"G60 Starlink" olarak da bilinen projenin ilk aşamasında 1296 uydunun yörüngeye konumlandırılması planlanırken, tüm aşamalar tamamlandığında 14 bin genişbant internet uydusundan oluşan mega takım uydu ağı oluşturulması hedefleniyor.

Çienfan uydu ağının parçasını oluşturacak 18'er uydudan oluşan grupların ilki 6 Ağustos 2024'te, ikincisi 15 Ekim 2024'te, üçüncüsü 5 Aralık 2024'te, dördüncüsü 23 Ocak 2025'te, beşincisi 11 Mart 2025'te ve altıncısı 18 Ekim 2025'te fırlatılmıştı.

İsrail Başbakanlık Ofisinden yapılan yazılı açıklamaya göre Netanyahu, İran'la 2 haftalık ateşkese ilişkin Trump'ın duyurduğu karara destek verdi.

İran'la 2 haftalık ateşkesin Lübnan'ı kapsamadığını savunan Netanyahu, "İran'ın nükleer silaha sahip olmamasının yanı sıra İsrail, ABD, Körfez ve dünya ülkelerini füzelerle tehdit etmemesi yönünde ABD'nin sarf ettiği çabaları desteklediklerini" belirtti.

Netanyahu, "İsrail, ABD Başkanı Trump'ın İran'a yönelik saldırılarını 2 haftalık süreyle askıya almasını Tahran'ın Hürmüz Boğazı'nı açması ve ateşkes yapması koşuluyla destekliyor." ifadelerini kullandı.

ABD Başkanı Trump, Hürmüz Boğazı'nın tamamen açılması şartıyla İran'la iki haftalık karşılıklı ateşkesi kabul ettiğini duyurmuştu.

ABD ve İsrail'in İran'a saldırılarıyla başlayan savaşın 40. gününde 15 günlük ateşkes sağlandı.

ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'a verdiği sürenin dolmasını kısa bir süre kala ateşkesin sağlandığı duyuruldu.

ABD Başkanı Donald Trump, Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ve Pakistan Genelkurmay Başkanı Mareşal Asim Munir ile görüşmeler gerçekleştirdiğini belirterek, Şerif'in ve Munir'in kendisinden İran'a yönelik saldırıları durdurmasını talep ettiğini aktardı.

Trump, "İran'ın Hürmüz Boğazı'nı tamamen, derhal ve güvenli biçimde açmayı kabul etmesi şartıyla İran'a yönelik bombardıman ve saldırıları iki hafta boyunca askıya almayı kabul ediyorum. Bu, iki taraflı bir ateşkes olacak" dedi.

İran'dan 10 maddelik bir teklif aldıklarını söyleyen Trump, “Bunu müzakere için uygulanabilir bir temel olduğuna inanıyoruz. ABD ve İran arasında geçmişteki çeşitli anlaşmazlık noktalarının neredeyse tamamı konusunda anlaşma sağlandı. İki haftalık süre anlaşmanın son haline getirilmesine ve tamamlanmasına olanak sağlayacak." ifadelerini kullandı.

İran anlaşmasının kusursuz bir zafer olduğunu söyleyen Trump, Çin'in İran'ı müzakereye ikna ettiğini belirtti. 

“DÜNYA BARIŞI İÇİN BÜYÜK BİR GÜN”

Trump son açıklamasında ABD'nin Hürmüz Boğazı'ndaki trafik yoğunluğuna yardımcı olacağını söyledi. “Çok sayıda olumlu adım atılacak” diyen ABD Başkanı, “Dünya barışı için büyük bir gün! İran bunu istiyor, artık yeter dediler! Aynı şekilde herkes de öyle! Büyük paralar kazanılacak. İran yeniden inşa sürecine başlayabilir. Her türlü ürünün tedariğini yapacağız ve her şeyin yolunda gitmesini sağlamak için beklemede kalacağız. Bunun gerçekleşeceğine inanıyorum. Tıpkı ABD’deki gibi, bu Ortadoğu’nun Altın Çağı olabilir!" ifadelerini kullandı. 

İRAN: ATEŞKES 10 NİSAN'DA BAŞLAYACAK

İran'ın Pakistan'ın iki haftalık ateşkes teklifini kabul ettiği belirtildi. Ateşkes Mücteba Hamaney tarafından da onaylandı.

İran tarafından yapılan açıklamada, ateşkesin 10 Nisan Cuma günü başlayacağı ve her iki taraf da anlaşırsa uzatılabileceği belirtildi.

İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi, “Pakistan'da yapılacak müzakerelerin 15 gün içinde sonuçlandırılmasını ve sahadaki zaferin siyasi alanda da tescillenmesini hedefliyoruz” açıklamasını yaptı.

İSRAİL DE ATEŞKESİ KABUL ETTİ

İsrail Başbakanı Netanyahu, ABD Başkanı Trump'ın İran'a yönelik saldırılarla ilgili duyurduğu 2 haftalık ateşkesi destekledikleri ancak bunun Lübnan'ı kapsamadığını savundu. 

BEYAZ SARAY: ABD İÇİN BİR ZAFER

Beyaz Saray, ABD ve İran arasında 10 Nisan’da Pakistan’ın başkenti İslamabad’da başlaması beklenen müzakereler hakkında açıklamada bulundu. Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, "Yüz yüze görüşmeler konusunda müzakereler yürütülüyor, ancak Başkan ya da Beyaz Saray tarafından açıklanana kadar hiçbir şey kesinleşmiş sayılmaz" dedi.

Müzakerelere ABD tarafından Başkan Yardımcısı James David Vance, Trump’ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff ile Trump’ın damadı Jared Kushner’ın katılması bekleniyor.

Varılan ateşkes hakkında "Bu, ABD için Başkan Trump ve inanılmaz ordumuzun mümkün kıldığı bir zaferdir" ifadelerini kullanan Leavitt, "Ordumuzun başarısı, ABD’ye mümkün olan en fazla kozu sağlayarak, Başkan Trump ve ekibinin diplomatik bir çözüm ve uzun vadeli barışa kapı aralayan zorlu müzakerelere girmesine olanak tanıdı" değerlendirmesinde bulundu.

HÜRMÜZ BOĞAZI İKİ HAFTA GEÇİŞLERE AÇILACAK

İran, ABD ve İsrail ile sağlanan geçici ateşkesin ardından Hürmüz Boğazı’nı geçişlere açtı. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, yaptığı yazılı açıklamada, ABD ve İran arasındaki müzakerelerde diplomatik çabaları için Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ve Pakistan Genelkurmay Başkanı Mareşal Asim Munir’ teşekkür ederek, "İran'a yönelik saldırıların durdurulması halinde güçlü Silahlı Kuvvetlerimiz savunma operasyonlarını sona erdirecektir. İki haftalık süre boyunca Hürmüz Boğazı'ndan güvenli geçiş, İran Silahlı Kuvvetleri ile koordinasyon sağlanarak ve teknik kısıtlamalar gözetilerek mümkün olacaktır." dedi.

PAKİSTAN BAŞBAKANI ŞERİF: ATEŞKES DERHAL BAŞLAYACAK

Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, "İran ile ABD'nin müttefikleriyle birlikte, Lübnan da dahil olmak üzere her cephede geçerliliği an itibariyle başlayan derhal bir ateşkese vardıklarını duyurmaktan büyük memnuniyet duyuyorum" dedi.

Her iki ülkenin liderine ateşkese vardıkları için en derin şükranlarını sunduğunu ifade eden Şerif, "Tüm anlaşmazlıkları kesin biçimde çözüme kavuşturacak kapsamlı bir anlaşmaya varmak üzere her iki tarafın heyetlerini 10 Nisan 2026 Cuma günü İslamabad'a davet ediyorum" dedi.

Her iki tarafın da olağanüstü bir anlayış sergilediğini aktaran Şerif,"İslamabad Görüşmeleri'nin kalıcı bir barışın sağlanmasında başarıya ulaşmasını içtenlikle umuyor ve önümüzdeki günlerde daha fazla müjdeli haber paylaşmayı arzuluyoruz" dedi.

YİNE TEHDİTLER SAVURMUŞTU

ABD Başkanı Trump'ın Hürmüz'ün açılması için verdiği süre dolmadan ABD, İran'ın enerji üslerinden Hark Adası'na saldırı düzenledi. Axios'a konuşan bir ABD'li yetkili adadaki askeri hedeflerin vurulduğunu söyledi.

ABD Başkanı Trump, Truth üzerinden bir paylaşım yaparak saldırı sinyali verdi. Trump “Bu gece koca bir medeniyet yok olacak ve bir daha asla geri getirilmeyecek. Bunun olmasını istemiyorum ama muhtemelen olacak. Ancak, şimdi tam ve eksiksiz bir rejim değişikliğiyle, farklı, daha zeki ve daha az radikalleşmiş zihinlerin hakim olduğu bir ortamda, belki de devrim niteliğinde harika bir şey olabilir, kim bilir? Bunu bu gece, dünyanın uzun ve karmaşık tarihinin en önemli anlarından birinde öğreneceğiz. 47 yıllık gasp, yolsuzluk ve ölüm nihayet sona erecek.” 

Trump, ilerleyen saatlerde yaptığı açıklamada, bugünkü müzakerelerde ilerleme olursa ve somut bir sonuç çıkarsa bu durumun değişebileceği mesajını verdi. 

TRUMP'IN YARDIMCISINDAN AMACIMIZA ULAŞTIK MESAJI

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, İran Savaşı'ndaki askeri hedeflerin tamamlandığını söyledi. Vance, "çok kısa süre içinde savaş bitecek" diye konuştu. ABD Başkan Yardımcısı, ABD'nin yarın gece 03.00'a kadar İran'dan yanıt alacağı konusunda emin olduğunu söyledi. Vance, “İranlılar hızlı müzakereciler olmadılar ve halen değiller, ABD, İran konusunda “henüz kullanmaya karar vermediği araçlara sahip." diye konuştu.

Trump, sosyal medya hesabından yaptığı son paylaşımda, İran’a Hürmüz Boğazı’nı ticari gemilerin geçişine açması için tanıdığı süreyi yarından itibaren 8 Nisan'a kadar uzattığını duyurdu.

Daha önce Hürmüz Boğazı’nı 48 saat içinde açmaması durumunda İran’ı tehdit eden Trump, paylaşımında "Salı günü ABD Doğu Yakası saatiyle 20.00’de (Türkiye saatiyle 8 Nisan Çarşamba 03.00)" ifadesine yer verdi.

İran’a yönelik paylaşımlarında ifadelerini sertleştiren ABD Başkanı, süre uzatımıyla ilgili açıklamayı, İran’da düşen ABD uçağından sağ kurtulan ikinci pilotun da güvenli bir şekilde kurtarılmasının ardından yaptı.

ABD Başkanı Trump, sabah erken saatlerde yaptığı sosyal medya paylaşımında, söz konusu askeri girişimi “ABD tarihindeki en cesur arama ve kurtarma operasyonlarından biri” olarak nitelendirerek, ikinci pilotun da kurtarıldığını duyurmuştu.

İran Silahlı Kuvvetleri'nin savaşı yürüten birimi Hatemu'l Enbiya Merkez Karargahı Sözcüsü Albay İbrahim Zülfikari, İran tarafından düşürülen F-15 savaş uçağının kayıp ikinci pilotunu bulmak için ABD'nin düzenlediği operasyona ilişkin, "ABD'ye ait iki C-130 nakliye uçağı yok edildi." dedi.

İran basınının, Hatemu'l​​​​​​​ Enbiya Merkez Karargahı'na dayandırdığı haberine göre Zülfikari, İran tarafından vurulduğu iddia edilen ABD nakliye uçaklarına ilişkin açıklamalarda bulundu.

Zülfikari, İran tarafından düşürülen F-15 savaş uçağının kayıp ikinci pilotunu bulmak için ABD'nin düzenlediği operasyonla ilgili, "ABD'ye ait iki C-130 nakliye uçağı yok edildi." ifadesini kullandı.

ABD, İran'da düşürülen ABD'ye ait F-15E tipi savaş uçağının kayıp ikinci pilotunu kurtarmak için operasyon düzenlemişti.

Operasyon sırasında ABD ile İran güçleri arasında şiddetli çatışmalar yaşandığı iddia edilmişti.

Trump, İran'da cuma günü düşürülen F-15E savaş uçağının ikinci pilotunu da kurtardıklarını duyurmuştu.

Zülfikari ise, kayıp pilotu bulmak için ABD'nin düzenlediği operasyona ilişkin, "Pilotu kurtarma girişimi başarısız oldu." demişti.

28 Şubat'ta ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarıyla başlayan savaş 1 ay geride kaldı. 

İran'ın Suudi Arabistan'daki Prens Sultan Hava Üssü'ne cuma günü düzenlediği füze saldırısında 5'i ağır 15 ABD askeri yaralanmış, ABD'ye ait yakıt ikmal uçakları zarar görmüştü. 

Vurulan Awacs'a ait olduğu iddiasıyla sosyal medyada paylaşılan fotoğraflarda, uçağın büyük hasar aldığı görülüyor. Görüntülerde, kullanılamaz hale gelen uçağın arka kısmı ile kanatlarının ciddi şekilde hasar aldığı dikkat çekti.

Amerikan Wall Street Journal gazetesi, Amerikalı ve Arap yetkililere dayandırdığı haberinde, Amerikan askerlerinin üs saldırıya uğradığı sırada vurulan bir binanın içinde olduğunu yazdı. Saldırıda üste konuşlanmış çok sayıda havadan yakıt ikmal uçağı ile E-3 Sentry AWACS havadan komuta ve kontrol uçağının hasar gördüğü belirtildi. 

İran Devrim Muhafızları Ordusu, 27 Mart'ta yaptığı açıklamada, Suudi Arabistan'ın Prens Sultan Hava Üssü'ndeki ABD'ye ait yakıt ikmal ve hava destek filosunun füze ve SİHA'larla hedef aldıklarını duyurmuştu.

İran devlet haber ajansı IRNA'ya açıklama yapan bir yetkili, ölü sayısının 222 öğrenci, dört okul öncesi çocuğu, 48 öğretmen ve yedi emekli eğitim personeli olduğunu söyledi. ABD-İsrail saldırısında 185 öğrenci ve eğitim personelinin de yaralandığı ifade edildi.

ABD Başkanı Trump, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, İran'ın enerji altyapısını vurma kararına ilişkin açıklamada bulundu.

Trump, İran'la müzakerelerin "çok iyi gittiğini" vurgulayarak, "İran yönetiminin talebi doğrultusunda, İran'ın enerji santrallerini vurma sürecini 10 gün ertelediğimi ve yeni tarihi 6 Nisan 2026 Pazartesi günü saat 20.00 (ABD Doğu Saati) olarak belirlediğimi bildiririm." ifadesini kullandı.

ABD Başkanı Trump, geçen hafta sonu yaptığı paylaşımda, Hürmüz Boğazı'nı gemi trafiğine açmaması halinde İran'ın enerji altyapısını hedef alacağını ve bunun için Tahran'a 48 saat süre verdiğini duyurmuş, daha sonra iyi giden müzakerelere atıf yaparak bu süreyi 5 gün uzatmıştı.

Wall Street Journal (WSJ) gazetesinin haberine göre ABD, İran ile görüşmeler devam ederken bir yandan da Orta Doğu'ya asker göndermeye yönelik planlar yapıyor.

Gazeteye açıklama yapan Pentagon yetkilileri, Bakanlığın, görüşmeler sürerken ABD Başkanı Donald Trump'a daha fazla askeri seçenek sunmak amacıyla Orta Doğu'ya 10 bin kadar ilave asker göndermeyi değerlendirdiğini belirtti.

Haberde bu askerlerin, halihazırda bölgeye gönderilmesi kararlaştırılan yaklaşık 5 bin deniz piyadesine ve 82. Hava İndirme Tümeni'nden binlerce askere ek olarak yollanacağı öne sürüldü.

Öte yandan, askerlerin Orta Doğu'da tam olarak nereye konuşlandırılacakları konusunda ise bilgi verilmedi.

Açıklamada bulunan Beyaz Saray Sözcü Yardımcısı Anna Kelly de askerlerin konuşlandırılmasına ilişkin tüm duyuruların Pentagon'dan yapılacağını vurgulayarak, "Daha önce de belirttiğimiz gibi, Başkan Trump'ın emrinde tüm askeri seçenekler her daim mevcuttur." ifadesini kullandı.

WSJ'nin 24 Mart'taki haberinde de Pentagon'un, ABD ordusunun "acil müdahale gücü" olarak görev yapan 82. Hava İndirme Tümeni'nden yaklaşık 3 bin askeri Orta Doğu'ya göndermeye hazırlandığı öne sürülmüştü.

Trump, dün İran'la müzakerelerin "çok iyi gittiğini" vurgulayarak, "İran'ın elektrik santrallerini hedef alma" kararını 6 Nisan'a kadar durdurduğunu duyurmuştu.

ABD Başkanı Donald Trump, NATO üyesi ülkelerin, ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırıları esnasında hiçbir şey yapmadıklarını savunarak, NATO'dan gelecek hiçbir şeye ihtiyaçlarının olmadığını yineledi.

Trump, sosyal medya hesabından konuya ilişkin paylaşımda bulundu.

ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırıları esnasında NATO üyesi ülkelerin hiçbir şey yapmadıklarını savunan​​​​​​​Trump, "ABD'nin NATO'dan gelecek hiçbir şeye ihtiyacı yok ancak bu çok önemli durumu asla unutmayacak." ifadesini kullandı.

Trump, 17 Mart'taki sosyal medya paylaşımında da "Böylesine büyük bir askeri başarı elde etmiş olmamız nedeniyle artık NATO ülkelerinin yardımına ihtiyacımız yok ya da istemiyoruz. Asla ihtiyacımız olmadı." görüşünü paylaşmıştı.

ABD ve İsrail'in saldırılarıyla başlayan İran Savaşı 23. gününe girdi. İran, ABD ve İsrail’in, ülkenin enerji altyapısına saldırması durumunda, Hürmüz Boğazı'nın tamamen kapatılacağını açıkladı. Açıklamada bölgedeki ABD ortaklığındaki tüm şirketlerin ve ABD üslerine ev sahipliği yapan ülkelerin elektrik santrallerinin de hedef alınacağı belirtildi. ABD Hazine Bakanı Scott Bessent ise yaptığı açıklamada, İran'ın Hark Adası'na asker göndermek dahil tüm seçeneklerin masada olduğunu söyledi.   

İRAN'DAN HÜRMÜZ ŞARTI

İran Dışişleri Bakanlığı, İran’a yönelik saldırılara katılmamış olan ülkelere ait gemilerin “Tahran'ın koordinasyonuyla Hürmüz Boğazı’ndan geçiş yapabileceğini” duyurdu.

İran Dışişleri Bakanlığınca yapılan açıklamada, Hürmüz Boğazı’nda oluşabilecek güvenlik risklerinden ABD ve İsrail’in sorumlu olduğuna işaret edildi. Açıklamada, bölgede kalıcı güvenliğin sağlanması için askeri saldırıların sonlandırılması gerektiğine dikkat çekildi.

İSRAİL: ÇATIŞMALAR HAFTALARCA SÜREBİLİR

İsrail ordu sözcüsü, İran ve Hizbullah'a karşı çatışmaların haftalarca süreceğini öngördüklerini açıkladı. Sözcü, Hava savunma sistemlerinin dün gece fırlatılan İran füzelerini neden engelleyemediğini arıştırdıklarını da söyledi.    

TAHRAN'DA PATLAMALAR MEYDANA GELDİ

ABD ve İsrail'in saldırılarının hedefindeki İran'ın başkenti Tahran'da patlamalar meydana geldi.

AA muhabiri, kentin merkezine yakın bir noktada patlamalar meydana geldiğini bildirdi. Patlama sonrası gökyüzüne dumanlar yükselirken, İran hava savunma sistemlerinin aktif olarak çalıştığı görüldü.

Bu arada İran medyası ABD ve İsrail saldırılarında İran'ın İsfahan, Şiraz ve Bender Lenge kentlerinin hedef alındığını açıkladı.

ABD ORDUSU, İRAN'IN  "F-15" AÇIKLAMASINI REDDETTİ

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), İran'ın "ABD'ye ait bir F-15 savaş uçağını düşürdük" yönündeki iddiasını reddettiklerini belirtti.

CENTCOM, ABD merkezli X hesabından yaptığı paylaşımda, İran'ın F-15 düşürülmesine ilişkin açıklamasına yanıt verdi. Paylaşımda, "İran rejiminin kısa süre önce İran semalarında bir ABD F-15 uçağını düşürdüğü iddiası yanlıştır. ABD kuvvetleri, 'Destansı Öfke Operasyonu' kapsamında 8 binden fazla savaş uçuşu gerçekleştirdi. İran tarafından hiçbir ABD savaş uçağı düşürülmedi" ifadelerine yer verildi.

PEZEŞKİYAN: ÇARESİZLİK VE ACİZLİK GÖSTERGESİ

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, ABD Başkanı Donald Trump'ın "İran'ı haritadan silme" açıklamasını, "tarih yazan bir milletin iradesi karşısında düşmanın çaresizliğini ve acizliğini gösteren bir yanılsama olarak" nitelendirdi.

Hürmüz Boğazı’nın geçişlere kapatılması konusuna da değinen Pezeşkiyan, "Hürmüz Boğazı, İran topraklarına saldıranlar hariç tüm ülkelerin gemilerine açıktır. Tehditlere sahada perişan edici şekilde cevap vereceğiz." dedi.

ABD Başkanı Donald Trump, TruthSocial adlı sosyal medya platformundaki hesabından yaptığı açıklamada, "Amerika Birleşik Devletleri İran'ı haritadan sildi" ifadelerini kullanmıştı.

“İSRAİL TAMPON BÖLGE OLUŞTURMAYI HEDEFLİYOR”

Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Avn, İsrail'in ülkenin güneyindeki köprüleri hedef almasına ilişkin, İsrail'in Lübnan'ın güneyini ülkenin geri kalanından koparmayı amaçladığını söyledi.

Avn, "Bu, insani yardımın ulaştırılmasını engellemekte ve bir tampon bölge oluşturma, işgali sağlamlaştırma ve İsrail'in Lübnan topraklarına yayılmasını kolaylaştırma yönündeki şüpheli bir planın parçasıdır" dedi.

TEL AVİV'DE 15 KİŞİ YARALANDI

İran'dan yapılan misillemenin ardından İsrail'in başkenti Tel Aviv ve çevresinde 20 noktaya füze parçalarının düşmesi nedeniyle 15 kişinin yaralandığı bildirildi.

İRAN 5 BİNİ AŞKIN FÜZE VE İHA KULLANDI

ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta başlattığı saldırıların ardından İran, misilleme konseptinde bölge ülkelerinde belirlediği hedeflere karşı 5 bin 354 füze ve insansız hava aracı (İHA) saldırısı düzenledi.

İran'ın kullandığı füze ve İHA'ların yüzde 39,30'u BAE'yi, yüzde 15,78'i İsrail'i, yüzde 15,30'u Kuveyt'i, yüzde 12,22'si Suudi Arabistan'ı, yüzde 7,19'u Bahreyn'i, yüzde 5,25'i Ürdün'ü, yüzde 4,78'i Katar'ı, yüzde 0,13'ü Umman'ı ve yüzde 0,06'sı ise Türkiye'yi hedef aldı.

“HÜRMÜZ'Ü TAMAMEN KAPATIRIZ”

İran, ABD ve İsrail’in, ülkenin enerji altyapısına saldırması durumunda, ABD ve İsrail başta olmak üzere bölgedeki enerji santrallerine saldıracağını duyurdu. İran Silahlı Kuvvetlerinin savaşı yürüten birimi Hatemu'l Enbiya Merkez Karargahı'ndan yapılan açıklamada, ABD’nin Orta Doğu’daki ekonomik çıkarlarının tamamen yok edilmesini amaçlayan "büyük cihat için her şeyin hazır" olduğu belirtilerek misillemede izlenecek yola ilişkin şu maddelere yer verildi:

"Hürmüz Boğazı tamamen kapatılacak ve yıkılan enerji santrallerimiz yeniden inşa edilene kadar açılmayacaktır. Siyonist rejimin tüm elektrik santralleri, enerji altyapısı ve bilgi teknolojisi (BİT) tesisleri geniş çapta hedef alınacaktır. Bölgede Amerika ortaklığındaki tüm şirketler tamamen yok edilecektir. Bölgede ABD üssüne ev sahipliği yapan ülkelerin elektrik santralleri meşru hedefimiz olacaktır."

Hürmüz Boğazı'nın sadece ABD ve İsrail ile bağlantılı "zararlı trafiğe" kapalı olduğu ifade edilen açıklamada, boğazın henüz tamamen kapatılmadığı, İran’ın güvenlik ve çıkarlarının güvence altına alındığı belirli koşullar altında geçişin gerçekleştirilebileceği tekrarlandı.

İSRAİL, LÜBNAN'DA KÖPRÜ BOMBALADI

İsrail Başbakanı, İsrail ordusuna Lübnan'ın güneyindeki Litani Nehri üzerindeki köprülerin bombalanması talimatını verdiğini de ifade etti.

İsrail ordusu, saldırı tehdidinin ardından Lübnan'ın güneyini kuzeyine bağlayan önemli geçiş noktalarından Kasımiye Köprüsü'ne hava saldırısı düzenledi.

Lübnan güneyindeki Sur kentini Sayda'ya bağlayan ülkenin güneyiyle kuzeyi arasındaki önemli geçiş noktalarından Kasımiye Köprüsü, İsrail savaş uçakları tarafından bombalandı. Saldırının ardından köprünün Litani Nehri üzerindeki kısmı yıkıldı.

Lübnan Sağlık Bakanlığı, ülkenin güneyindeki İsrail'in hava saldırıları nedeniyle 4 kişinin öldüğünü, 7 kişinin de yaralandığını açıkladı.

İRAN'DA SAVAŞ NEDENİYLE 210 ÇOCUK HAYATINI KAYBETTİ

İran Sağlık Bakanı Rıza Zaferkendi, ABD ve İsrail'in saldırılarında 210 çocuğun hayatını kaybettğini açıkladı. İranlı bakan saldırılarda bin 510 çocuğun da yaralandığını, 300 sağlık merkezinin hasar gördüğünü ve yaklaşık 30 ambulansın da kullanılamaz halde geldiğini söyledi.

TRUMP GÖZÜNÜ DEMOKRATLARA DİKTİ, HAVAALANLARINA ICE'I GÖNDERDİ

ABD Başkanı Donald Trump da Truth üzerinden bir mesaj paylaştı. Trump, "İran'ın ölümüyle birlikte, Amerika'nın en büyük düşmanı artık radikal solcu, son derece beceriksiz Demokrat Parti'dir." dedi. Bir başka paylaşımında da Trump, 23 Mart'ta ABD Gümrük Muhafaza Birimi ICE'ın havaalanlarında görev yapacaklarını duyurdu.

İRAN'DAN ABD BAŞKANI TRUMP'IN TEHDİTLERİNE YANIT

İran'ın Mehr haber ajansına göre İran'ın Uluslararası Denizcilik Örgütü'ndeki temsilcisi “Düşman gemileri” hariç diğer gemilerin güvenlik ve emniyet düzenlemeleri koordinasyonu ile Hürmüz Boğazı'ndan geçebileceğini söyledi. İranlı yetkili, Tahran'ın deniz güvenliğini artırmak ve denizcileri korumak için Uluslararası Denizcilik Örgütü ve diğer ülkelerle iş birliği yapmaya hazır olduğunu ifade etti. İranlı yetkili ayrıca "ABD ve İsrail saldırıları Hürmüz'deki mevcut durumun nedenidir" diye konuştu.

İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, ABD Başkanı Trump'ın “İran'ın elektrik şebekelerine saldırı” tehditlerini hayata geçirmesi halinde "bölgedeki kritik enerji ve petrol altyapısının geri dönüşü olmayan bir şekilde yok edileceğini" söyledi. Kalibaf, ABD Başkanı Trump'ın, "İran'ın 48 saat içinde İran'ın Hürmüz Boğazı'nı tamamen açmaması halinde bu ülkenin elektrik santrallerini vurmaya başlayacaklarına" dair tehditlerine yanıt verdi. İran Meclis Başkanı, şu ifadeleri kullandı: “Ülkemizdeki enerji santralleri ve altyapı tesislerinin hedef alınmasının hemen ardından bölgedeki kritik altyapı, enerji ve petrol altyapısı meşru hedefler olarak kabul edilecek ve geri dönüşü olmayan bir şekilde yok edilecek, petrol fiyatları ise uzun süre yükselecektir.”

İRAN, F-15 DÜŞÜRDÜĞÜNÜ ÖNE SÜRDÜ

İran devlet televizyonunun Hava Savunma Ortak Karargahı'nın açıklamasına dayandırdığı haberde, bir F-15 tipi bir savaş uçağının vurulduğu iddia edildi. Açıklamada, uçağın "Ordu Hava Savunma Kuvvetleri tarafından karadan havaya füze sistemleri ile vurulan uçağın Basra Körfezi'ndeki Hürmüz Adası yakınlarında düştüğü ve uçağın akıbeti hakkında soruşturmanın başlatıldığı" ifade edildi. Öte yandan, ABD ve İsrail'den F-15 uçağının düşürüldüğü iddiasına ilişkin açıklama yapılmadı.

KATAR'DA DÜŞEN HELİKOPTERDE 3 TÜRK ŞEHİT OLDU

Katar Savunma Bakanlığı, rutin bir görev sırasında teknik arıza yaşayan ve bölgesel sulara düşen helikopterlerinden birinin aranmasına başlandığını bildirdi. Daha sonra İçişleri Bakanlığı'nın açıklamasına göre kazada 7 kişi öldü.

Milli Savunma Bakanlığı yaptığı açıklamada bu kazada 1 Türk Silahlı Kuvvetleri ve 2 ASELSAN personeli 3 teknisyenin yer aldığını ve yaşamlarını kazada yitirdiklerini belirtti. Kaza kırımın kesin nedeninin Katar makamlarınca yapılacak inceleme sonucu belirleneceği ifade edildi.

İRAN HÜRMÜZ'DEN GEÇEN GEMİLERDEN 2 MİLYON DOLAR ALIYOR

İran Meclisi Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu Üyesi Alaaddin Burucerdi, Hürmüz Boğazı’ndan geçen bazı gemilerden 2 milyon dolar geçiş ücreti alındığını belirtti. Burucerdi, katıldığı bir televizyon programında Hürmüz Boğazı’ndan geçişlerle ilgili açıklamalarda bulundu.

İran’ın 47 yıl sonra Hürmüz Boğazı’nda yeni bir egemenlik anlayışı ortaya koyduğunu söyleyen Burucerdi, ülkesinin, boğazdan geçen bazı gemilerden 2 milyon dolar geçiş ücreti aldığını belirtti. Burucerdi, Hürmüz Boğazı’ndan geçişlerde ücret alınmasının ise İran’ın gücünü gösterdiğini savundu.

İRAN İSRAİL'E MİSİLLEME SALDIRISI GERÇEKLEŞTİRDİ

İsrail ordusu yeni günde İran'ın yeni bir füze dalgası başlattığını söyledi. Yapılan açıklamada, hava savunma sistemlerinin gelen tehdidi engellemek için çalıştığı belirtildi.

İran'daki Natanz Nükleer Tesisi'nin hedef alınmasının ardından İran İsrail'e misilleme saldırısı yaptı. İsrailli yetkililer ülkenin güneydeki Arad kentine düzenlenen İran füze saldırısında en az 88 kişinin yaralandığını ve Dimona yakınlarındaki önceki İran saldırısı da dahil olmak üzere yaralı sayısının 100'ü geçtiğini açıkladı.

Nükleer tesisin bulunduğu Dimona bölgesi füzelerle vuruldu. Kısa süre sonra İsrail'in Arad kentine de büyük bir saldırı yapıldı. NTV ekibinden Osman Terkan ve kameraman Cüneyt Ali Horozal o noktayı görüntüledi.

İran Devrim Muhafızları yaptığı açıklamada, güney İsrail'deki "askeri tesisleri" ve güvenlik merkezlerini hedef aldıklarını belirtti. İsrail ordusu sözcüsü Tuğgeneral Effie Defrin, X'te yaptığı bir paylaşımda, ülkenin hava savunmasının çalıştığını ancak saldırıları engellemediğini söyledi. "Olayı araştıracağız ve bundan ders çıkaracağız," dedi.

İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu, Arad'a yapılan saldırının ardından başbakanlık ofisi tarafından yayınlanan bir açıklamada, "Geleceğimiz için verdiğimiz mücadelede çok zor bir akşam oldu," dedi. Açıklamada, "Düşmanlarımıza her cephede saldırmaya kararlıyız," ifadesi kullanıldı.

NETANYAHU'DAN “SAVAŞA KATILIN” ÇAĞRISI 

Öldü mü, görüntüleri yapay zeka mı tartışmalarının ardından İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, İran'ın misilleme saldırısına hedef olan İsrail'in Arad kentinde incelemelerde bulundu. Netanyahu burada savaşa katılım çağrısı yaptı. İran'ın geçtiğimiz günlerde İngiliz-ABD üssü Diego Garcia'yı 4 bin km menzilli bir kıtalararası balistik füze ile hedef almasına gönderme yapan Netanyahu, İran'ın artık Avrupa'nın içlerine kadar ulaşma kapasitesine sahip olduğunu söyledi. "Sürekli uyarıyorum, artık Avrupa'nın derinliklerine kadar ulaşabilecek kapasiteleri var,” diyen Netanyahu, liderlere İran'a karşı savaşa katılma çağrısında bulundu. ABD Başkanı Donald Trump’ın operasyona yönelik uluslararası destek eksikliğinden şikayet duyduğunu belirten Netanyahu, daha fazla desteğe ihtiyaç duyulduğunu belirtti. Netanyahu, geceki saldırıların ardından İran Devrim Muhafızları komutanlarını hedef alacaklarını söyledi.

ABD'DEN HÜRMÜZ TEHDİTİ

ABD Başkanı Donald Trump, savaşın "sonlandırılmasından" bahsetmesinden sadece bir gün sonra, Tahran'ın Hürmüz Boğazı'nı 48 saat içinde tamamen açmaması halinde İran'ın enerji santrallerini "yok etmekle" tehdit etti.

İranlı yetkililer, devam eden ABD-İsrail saldırılarında bin 400'den fazla kişinin öldüğünü ve 200'den fazla şehrin vurulduğunu söylüyor.

ABD ve İsrail'in yeni bir saldırı turu başlatmasının ardından İran'ın başkenti Tahran'ın çeşitli bölgelerinde şiddetli patlamaların meydana geldiği belirtildi. İran ordusu, Tahran semalarında bir ABD-İsrail silahlı insansız hava aracını ele geçirip düşürdüğünü açıkladı.

KÖRFEZ'DE İHA SALDIRILARI DEVAM EDİYOR

Suudi Arabistan, İran'dan ülkeye ateşlenen yaklaşık 60 insansız hava aracını ele geçirdiğini söyledi. Irak'ta, son 24 saat içinde ülke genelinde ve bölgede ABD üslerine karşı 21 saldırı düzenlediği açıklandı.

Sürdürülebilir Üretim ve Tüketim Derneği (SÜT-D) Başkanı ve İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) Öğretim Üyesi Karaosmanoğlu, 22 Mart Dünya Su Günü dolayısıyla AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, küresel su krizinin her geçen gün derinleştiğini vurguladı.

Su krizinin yalnızca çevresel değil, sosyal ve ekonomik boyutları da bulunan çok katmanlı sorun olduğunu dile getiren Karaosmanoğlu, Birleşmiş Milletler Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları kapsamında "Toplumsal Cinsiyet Eşitliği" ve "Temiz Su ve Sanitasyon" hedeflerinin birlikte ele alınması gerektiğini kaydetti.

Güvenli su ve sanitasyon hizmetlerine erişimin insan onurunun ayrılmaz parçası olduğuna dikkati çeken Karaosmanoğlu, "Suya erişimde yaşanan eşitsizlikler giderek artıyor. Küresel su krizi herkesi etkiliyor ancak bu etki eşit dağılmıyor. En büyük yükü kadınlar ve kız çocukları taşıyor. Suyun aktığı yerde eşitlik büyür." dedi.

Karaosmanoğlu, kadınların dörtte birinden fazlasının, yani 1 milyardan fazla kadının güvenli içme suyuna erişiminin bulunmadığını vurguladı.

Dünya genelinde 1,8 milyardan fazla hanede içme suyu hizmeti bulunmadığını belirten Karaosmanoğlu, "Her üç haneden ikisinde su temininden kadınlar sorumlu. Veri bulunan 53 ülkede kadınlar ve kız çocukları, erkeklere kıyasla üç kat daha fazla zaman harcayarak günde toplam 250 milyon saat su toplama işi yapıyor." dedi.

KÜRESEL ÖLÇEKTE CİDDİ HALK SAĞLIĞI SORUNU

Prof. Dr. Karaosmanoğlu, güvenli olmayan su, sanitasyon ve hijyen koşullarının her gün 5 yaş altındaki yaklaşık 1000 çocuğun hayatını kaybetmesine yol açtığını, bu durumun küresel ölçekte ciddi halk sağlığı sorunu olduğunu dile getirdi.

Kadınların suyla ilgili karar alma süreçlerine katılımının da sınırlı olduğuna işaret eden Karaosmanoğlu, "Ülkelerin yaklaşık yüzde 14'ünde kadınların su yönetimine eşit katılımını sağlayacak mekanizmalar bulunmuyor. Bu da sürdürülebilir çözümlerin önünde önemli bir engel oluşturuyor." diye konuştu.

Karaosmanoğlu, evden okula, iş yaşamından tarıma kadar suyun olduğu her alanda kadınların aktif rol almasının sağlanması gerektiğini ifade etti.

Su kararlarında eşit söz hakkının sağlandığı yeni yaklaşımın şart olduğunu söyleyen Karaosmanoğlu, "Kadınların güçlendirilmesi, yalnızca toplumsal eşitlik açısından değil, aynı zamanda su kaynaklarının sürdürülebilir yönetimi açısından da kritik öneme sahip." dedi.

Karaosmanoğlu, su kaynaklarının yönetimi konusunda sivil toplum kuruluşlarının önemli paydaş olduğunu ve tüm kesimlerin ortak sorumluluk bilinciyle hareket etmesi gerektiğini belirtti.

Yeryüzündeki suyun yalnızca yüzde 2,5'inin tatlı su olduğunu, bunun büyük bölümünün buzullarda ve yer altı sularında bulunduğu bilgisini paylaşan Karaosmanoğlu, tatlı su kaynaklarının çok küçük kısmının doğrudan kullanılabilir durumda olduğuna dikkati çekti.

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNİN ETKİSİ

Karaosmanoğlu, suyun ekosistemler için hayati önemine ve iklim değişikliğinin su döngüsü üzerindeki olumsuz etkisine de değindi.

Buzulların hızla erimesinin su kaynaklarının sürdürülebilirliğini tehdit ettiğine vurgu yapan Karaosmanoğlu, "İklim değişikliğiyle birlikte su döngüsü öngörülemez hale geliyor. Bu durum barınma, enerji, gıda ve sağlık gibi temel alanlarda riskleri artırıyor. Türler yok oluyor, geçim kaynakları zarar görüyor ve geleceğimiz tehdit altına giriyor." diye konuştu.

Karaosmanoğlu, suyun yalnızca içme ihtiyacı için değil, tarım, sanayi ve enerji üretimi için de vazgeçilmez kaynak olduğunu, su kaynaklarının turizmden gıda üretimine kadar pek çok sektörde ekonomik değer yarattığını söyledi.

Sürdürülebilir üretim ve tüketim anlayışıyla suyun korunması ve verimli kullanılmasının zorunlu olduğunu, bu konuda bireylerden kurumlara kadar herkesin sorumluluk alması gerektiğini kaydeden Karaosmanoğlu, "Dünyada 2,2 milyar insan sağlıklı içme suyuna erişemiyor. Güvenli suya erişim temel bir insan hakkıdır. Daha adil, kapsayıcı ve sürdürülebilir bir gelecek için harekete geçmeliyiz." ifadelerini kullandı.

Trump, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, İran'a yönelik sert bir açıklama yaptı.

Küresel enerji arzının kilidi haline gelen Hürmüz Boğazı konusunda Tahran yönetimine seslenen Trump, "Eğer İran, tam olarak şu andan itibaren 48 saat içinde Hürmüz Boğazı’nı tehdit olmaksızın tamamen açmazsa, ABD, en büyüğünden başlayarak İran’ın çeşitli elektrik santrallerini vuracak ve yerle bir edecektir." ifadelerini kullandı.

TAHRAN'DAN TRUMP'A YANIT

Tesnim Haber Ajansı, Devrim Muhafızları tarafından yapılan yazılı açıklamayı yayımladı.

Açıklamada, "Daha önce yapılan uyarılara istinaden, eğer İran’ın yakıt ve enerji altyapısına düşman tarafından saldırı gerçekleşirse, bölgede ABD ve siyonist rejime ait tüm enerji, bilişim teknolojileri ve tatlı su arıtma altyapıları hedef alınacaktır." ifadeleri yer aldı.

ABD Başkanı Trump, 48 saat içinde İran'ın Hürmüz Boğazı'nı tamamen açmaması halinde bu ülkenin elektrik santrallerini vurmaya başlayacaklarını duyurmuştu.

Trump, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, "Eğer İran, tam olarak şu andan itibaren 48 saat içinde Hürmüz Boğazı’nı tehdit olmaksızın tamamen açmazsa, ABD, en büyüğünden başlayarak İran’ın çeşitli elektrik santrallerini vuracak ve yerle bir edecektir." ifadelerini kullanmıştı.

ABD'li film yıldızı ve dövüş sanatçısı Chuck Norris, 86 yaşında yaşamını yitirdi.

Norris'in sosyal medya hesabından ailesi tarafından yapılan paylaşımda, aksiyon filmleriyle tanınan oyuncunun ölüm haberi verildi.

Paylaşımda, Norris'in yakın zamanda hastaneye kaldırıldığı ve dün sabah hayatını kaybettiği belirtildi.

Ölüm nedeni hakkında bilgi verilmeyen paylaşımda, ünlü oyuncunun son anlarını sevdikleriyle ve huzur içinde geçirdiği ifade edildi.

Paylaşımda, "Dünya için o bir dövüş sanatçısı, oyuncu ve güç sembolüydü. Bizim içinse sadık bir eş, sevgi dolu bir baba ve dede, inanılmaz bir kardeş ve ailemizin kalbiydi." ifadelerine yer verildi.

ABD'nin Oklahoma eyaletinde 1940'ta doğan Norris, birçok dövüş sporunda siyah kuşak kazanmış ve birçok ünlü aksiyon yapımında yer almıştı.

Norris, "Ejderin Dönüşü" ve "Komando Harekatı" gibi filmlerde canlandırdığı karakterlerle ve internette hakkında yapılan "güçlülük" temalı esprilerle tanınıyor.

Anlık veri takip şirketi MarineTraffic verilerine göre, Hürmüz Boğazı'nda gemi trafiği sınırlı kalmaya devam ediyor.

Boğaz'dan son 3 günde 15 geminin geçiş yaptığı belirlenirken, bunlardan 8'ini kuru yük gemileri, 5'ini tankerler ve 2'sini LPG taşıyan gemiler oluşturdu.

Geçişlerin yüzde 87'si Boğaz'dan çıkış yönünde gerçekleşti, birçok gemi, İran karasularından geçerek "alışılmadık rotalar" izledi.

Boğaz'dan son 3 günde geçen gemilerin yalnızca yüzde 13'ü Körfez'e giriş yaptı. Bu durum trafik akışındaki dengesizliğin sürdüğünü gösteriyor.

ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a yönelik başlattığı askeri saldırılar ve İran'ın misilleme saldırıları sürerken, İran Devrim Muhafızları Ordusu Hürmüz Boğazı'nın bu ülkelerle bağlantılı gemilere fiilen kapalı olduğunu bildirmişti.

İsrail, Lübnan'a 2 Mart'ta başlattığı yoğun saldırılarını sürdürüyor.

Lübnan Sağlık Bakanlığı, İsrail'in 2 Mart'tan bu yana düzenlediği saldırılarda ölü sayısının 886'ya, yaralı sayısının ise 2 bin 141'e yükseldiğini açıkladı.

Hayatını kaybedenler arasında 111 çocuk ve 67 kadın bulunuyor.

Bakanlık, daha önceki açıklamasında, İsrail'in 2 Mart'tan bu yana Lübnan'a düzenlediği saldırılarda 850 kişinin hayatını kaybettiğini, 2 bin 105 kişinin yaralandığını bildirmişti.

İSRAİL'İN LÜBNAN'A SALDIRILARI

İsrail ordusundan 2 Mart'ta yapılan açıklamada, Lübnan'dan füze atıldığının tespit edilmesinin ardından ülkenin kuzeyinde sirenlerin devreye girdiği belirtilmişti.

Daha sonra Lübnan geneline hava saldırıları başlattığını duyuran ve başkent Beyrut'u hedef alan İsrail ordusu, havadan ve denizden yoğun saldırılar düzenlediği Lübnan'da kara işgalini genişletme kararı almıştı.

Lübnan hükümetine bağlı Afet Yönetimi İsrail'in işgali ve saldırıları nedeniyle Lübnan'da zorla yerinden edilenlerin resmi sayısının 830 bini geçtiğini bildirmişti.

Başkanı Donald Trump, birçok ülkenin, Hürmüz Boğazı'nın açık ve güvenli kalmasını sağlamak amacıyla bölgeye savaş gemilerini göndereceğini ileri sürdü.

Trump, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, ABD-İsrail'in İran'a yönelik saldırılarıyla ilgili son gelişmeleri paylaştı.

ABD Başkanı, "Özellikle İran'ın Hürmüz Boğazı'nı kapatma girişiminden etkilenen birçok ülke, Boğaz'ın açık ve güvenli kalmasını sağlamak amacıyla, ABD ile eşgüdüm içinde bölgeye savaş gemileri gönderecek." ifadesine yer verdi.

İran'ın askeri kapasitesinin tamamının yok edildiğini öne süren Trump, bununla birlikte, Tahran yönetiminin hala Hürmüz Boğazı'nın herhangi bir noktasına "insansız hava aracı gönderme, boğaza mayın döşeme ya da kısa menzilli füze fırlatma" kapasitesinin bulunduğunu belirtti.

Trump, "Umarız Çin, Fransa, Japonya, Güney Kore, Birleşik Krallık ve bu yapay kısıtlamadan etkilenen diğer ülkeler bölgeye gemi gönderir. Böylece Hürmüz Boğazı, askeri gücü tamamen felce uğratılmış bir ulus (İran) tarafından artık bir tehdit unsuru olmaktan çıkar." değerlendirmesinde bulundu.

Bu süre zarfında ABD'nin, İran'ın kıyı şeridini bombardımanlarla "yerle bir etmeye" ve İran'a ait gemileri de "aralıksız olarak sulara gömmeye" devam edeceğini kaydeden Trump, "Öyle ya da böyle, Hürmüz Boğazı'nı çok yakında yeniden açık, güvenli ve özgür bir hale getireceğiz." ifadesini kullandı.

Belçika Başbakanı Bart De Wever, Avrupa’nın Rusya ile ilişkileri yeniden normalleştirmesi ve ucuz enerjiye yeniden erişim sağlaması gerektiğini, bu görüşü paylaşan diğer liderlerin ise açıkça dile getirmeye cesaret edemediğini söyledi.

De Wever, Fransızca çıkarılan ekonomi gazetesi L'Echo’ya verdiği röportajda, Avrupa’nın Ukrayna savaşı bağlamında izlediği politikanın sürdürülebilir olmayabileceğini dile getirdi.

Rusya’nın askeri ya da ekonomik olarak kısa sürede zayıflatılmasının zor olduğunu ifade eden De Wever, "(Rusya Devlet Başkanı Vladimir) Putin’i Ukrayna’ya silah göndererek tehdit edemiyoruz ve ABD’nin desteği olmadan ekonomik olarak da boğamıyoruz. Bu durumda geriye tek yol kalıyor: bir anlaşma yapmak." değerlendirmesinde bulundu.

De Wever, Avrupa’nın güvenliği için askeri kapasitenin güçlendirilmesi gerektiğini vurgulayarak, sınır bölgelerinde askeri varlığın artırılması ve savunma kapasitesinin güçlendirilmesinin önemine işaret etti.

Buna paralel olarak Rusya ile ilişkilerin yeniden normalleştirilmesi gerektiğini savunan De Wever, "Ucuz enerjiye yeniden erişim sağlanmalı. Bu bir sağduyu meselesi." ifadelerini kullandı.

De Wever, Avrupa’daki "bazı liderlerin" özel görüşmelerde benzer değerlendirmeler yaptığını öne sürerek, "Avrupalı liderler özel olarak benimle aynı fikirde olduklarını söylüyor ancak kimse bunu açıkça dile getirmeye cesaret edemiyor." dedi.

İran Ankara Büyükelçiliği, Türkiye’nin hava sahasına giren mühimmatlarla ilgili çıkan haberler üzerine açıklama yaptı.

Bildiride, İran’dan Türkiye’ye doğru hiçbir mühimmat fırlatılmadığı vurgulandı. İran, iki devletin cumhurbaşkanları ve dışişleri bakanlarının gerçekleştirdikleri görüşmeler doğrultusunda, konuyla ilgili olası belirsizlikleri gidermek amacıyla ortak bir teknik ekip oluşturulmasına hazır olduğunu belirtti. Açıklamada, İran’ın Türkiye’nin ulusal egemenliği ve toprak bütünlüğüne saygı duyduğu da hatırlatıldı.

ABD Başkanı Donald Trump, İran'la savaşın ne zaman biteceği konusunda, "Bunun uzun süreceğini düşünmüyorum. Bunu iliklerime kadar hissettiğimde biter." değerlendirmesini yaptı.

ABD Başkanı Trump, Fox News Radio'dan Brian Kilmeade'e verdiği röportajda İran gündemine ilişkin soruları yanıtladı.

ABD'nin İsrail ile birlikte İran'a yönelik saldırılarının ne zaman biteceği konusunda farklı değerlendirmeler yapan Trump, bu sürecin çok uzun sürmeyeceği mesajını verdi.

"İran'la savaşın ne zaman biteceğini nasıl bileceksiniz?" şeklindeki soruya, "Bunun uzun süreceğini düşünmüyorum. Bunu iliklerime kadar hissettiğimde biter." yanıtını veren Trump, bu konuda kendi hislerine güvendiğini dile getirdi.

HARK ADASI SORUSUNA YANIT VERMEDİ

ABD'nin, İran'ın ham petrolünün büyük bir kısmını sevk ettiği, Körfez'in kuzeybatısındaki küçük bir yerleşim bölgesi olan Hark Adası'nı ele geçirmeyi düşünüp düşünmediği ile ilgili soruya yanıt vermeyi reddeden Trump, bu konudaki düşüncesini açıklamaktan kaçındı.

Trump, "Böyle bir soruya cevap veremem. Bu, pek çok farklı konudan biri. Öncelikli değil, ama pek çok farklı konudan biri ve fikrimi saniyeler içinde değiştirebilirim." dedi.

"GELECEK HAFTA DAHA SERT VURACAĞIZ"

İran'ın askeri kapasitesine büyük zarar verdiklerini savunan ve bu saldırılarına devam edeceklerini vurgulayan Trump, "Önümüzdeki hafta onları daha da sert bir şekilde vuracağız." ifadesini kullandı.

İran'da insanların sokağa çıkması gerektiğini ancak bunun zor olduğunu kabul ettiğini anlatan ve bu konuda halen İran halkının yanında olduklarını anlatan ABD Başkanı, "İran'daki rejim düşecek ama belki hemen yakın zamanda değil." değerlendirmesini yaptı.

İran'ın donanmasını, füze sistemlerini, nükleer altyapısını ve radarlarını "yok ettiklerini" savunan Trump, isteseler ülkenin altyapısına doğrudan zarar verecek birçok saldırıyı yapabileceklerini ancak bunları yapmadıklarını iddia etti.

Trump, "İran’a nazik davranıyoruz. O kadar kötü şeyler yapabiliriz ki, istesek elektrik santrallerini kullanılamaz hale getiririz, İran bir daha asla yeniden ayağa kalkamaz. Bunu yapmıyoruz. Bu konuda nazik davranmaya çalışıyoruz." yorumunu yaptı.

MÜCTEBA HAMANEY'İN YARALANDIĞI İDDİASI

Öte yandan Trump, ABD-İsrail saldırısında hayatını kaybeden İran'ın eski lideri Ayetullah Ali Hamaney'in oğlu Mücteba Hamaney'in şu anki durumunun sorulması üzerine, onun da yaralandığı iddiasını dile getirdi.

Trump, Hamaney'in babası tarafından liderlik koltuğuna getirilmediğini belirterek, "Onun hayatta olup olmadığını soruyorlar. Birçok kişi bunu öğrenmeye çalışıyor. Ama sanırım hayatta fakat yara almış durumda." ifadelerini kullandı.

PUTİN, İRAN'A BİRAZ YARDIM EDİYOR OLABİLİR

ABD Başkanı Trump, ABD ve İsrail'in İran'a saldırıları ve Tahran'ın misillemeleri sürerken, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in İran'a "biraz" yardım ediyor olabileceğini söyledi.

Putin'in İran'a yardım edip etmediği sorusuna Trump, "Sanırım onlara biraz yardım ediyor olabilir, evet, öyle tahmin ediyorum." yanıtını verdi.

Diğer yandan Trump, İran'daki zenginleştirilmiş uranyumu ele geçirmek için askeri bir operasyon yapıp yapmayacakları yönündeki bir soruya ise "Hayır, yok. Şu anda buna odaklanmıyoruz, ama ileride odaklanabiliriz." yanıtını verdi.

Eski ABD Başkanı Joe Biden döneminde sınır güvenliğinin olmadığını savunan ve bu dönemde ABD'ye çok sayıda İranlının girdiğini kaydeden Trump, "ABD'de 1700’den fazla İranlı uyuyan hücre olabilir." ifadesini kullandı ancak detaylandırmadı.