Çarşamba günü ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu’na (SEC) gizli bir halka arz (IPO) başvurusunda bulunan şirket, hisselerini borsada işlem görmeye açmaya hazırlanıyor.

Halka arzın detayları ve beklenen değer

SpaceX’in halka arz sonrası değerlemesinin 1,75 trilyon doları aşması bekleniyor. Bu gerçekleştiği takdirde, şirket tarihin en büyük borsa çıkışlarından birini yapacak.

Raporlara göre halka açılmanın Haziran ayı civarında gerçekleşmesi hedefleniyor.

Şirketin halka arz yoluyla 50 milyar dolar ile 75 milyar dolar arasında bir kaynak yaratmayı amaçladığı belirtiliyor. Bu miktar, 2019’da Saudi Aramco’nun kırdığı halka arz rekorunu geride bırakabilir.

Elon Musk’ın SpaceX’teki mevcut hisse payı, kendisini dünyanın ilk “trilyoneri” yapma yolunda ilerletiyor.
Şirketler arası birleşme ve yapay zeka etkisi

Halka arz kararı, SpaceX’in kısa süre önce Musk’ın yapay zeka girişimi xAI ile birleşmesinin ardından geldi.
Bu birleşme ile SpaceX’in piyasa değerinin 1,25 trilyon dolara ulaştığı ifade ediliyor.

Analistler, bu konsolidasyonun maliyetleri azaltmak ve şirketler arası kaynak paylaşımını kolaylaştırmak için yapıldığını belirtiyor.

Musk’ın teknoloji imparatorluğu son dönemde giderek daha iç içe geçmiş durumda

Grok ve X: xAI’ın sohbet robotu Grok, geçtiğimiz yıl X (eski adıyla Twitter) platformuna entegre edildi.

Tesla, SpaceX ve xAI ortaklığında Austin’de kurulan “Terafab” adlı devasa çip fabrikası, hem otonom araçlar hem de uzaydaki veri merkezleri için yüksek performanslı çipler üretecek.

Tesla’nın xAI’a 2 milyar dolardan fazla yatırım yaptığı ve Grok teknolojisinin Tesla araçlarında asistan olarak kullanılmaya başlandığı bildirildi.

Gelecek hedefleri: Uzayda veri merkezleri

SpaceX’in halka arzdan elde edeceği devasa nakit girişini, “hesaplama, altyapı ve enerji” maliyetlerini karşılamak için kullanacağı öngörülüyor.

Musk’ın vizyonu sadece roketlerle sınırlı değil; Starlink uydularını kullanarak uzayda güneş enerjili veri merkezleri kurmak ve Mars’ta kendi kendine yeten bir şehir inşa etmek gibi iddialı projeler de şirketin gündeminde yer almaya devam ediyor.

20 yaşındaki Kaley adlı genç bir kadının, çocuk yaşta bu platformlar nedeniyle anksiyete, vücut dismorfisi ve intihar düşünceleri geliştirdiği gerekçesiyle açtığı dava, teknoloji dünyasında bir “milat” olarak değerlendiriliyor.

Mahkeme kararının satır başları

Jüri, yedi hafta süren yargılama ve sekiz günlük müzakere sürecinin ardından teknoloji devlerinin ihmalkar davrandığına ve riskleri bildikleri halde kullanıcıları uyarmadıklarına hükmetti.

Şirketlerin toplamda 3 milyon dolar tazminat ödemesine karar verildi.

Kaley’in uğradığı zararda Meta yüzde 70, YouTube ise yüzde 30 oranında kusurlu bulundu.

Jüri; Meta’nın 2,1 milyon dolar, YouTube’un ise 900.000 dolar ek cezai tazminat ödemesini önerdi.

Aynı davada suçlanan Snap ve TikTok, yargılama başlamadan önce davacıyla uzlaşmaya varmıştı.

Şirketlerin savunması ve itirazları

Hem Meta hem de YouTube karara itiraz edeceklerini açıkladı.

Meta, ergen ruh sağlığının karmaşık bir konu olduğunu ve tek bir uygulamaya bağlanamayacağını savunarak, gençleri koruma konusundaki kayıtlarına güvendiklerini belirtti.

YouTube, platformun bir “sosyal medya sitesi” değil, sorumlulukla inşa edilmiş bir “yayın platformu” olduğunu iddia ederek kararın YouTube’u yanlış anladığını savundu.

Neden bu kadar önemli?

Bu karar, sosyal medya şirketlerine karşı açılmış 1.500’den fazla benzer dava için bir emsal teşkil edebilir. Hukukçular, bu süreci tütün endüstrisinin on yıllar önce yaşadığı “Big Tobacco” anına benzetiyor.

Mahkemede sunulan belgeler, Meta’nın uzmanların uyarılarına rağmen dış görünüşü değiştiren “güzellik filtrelerine” kasten izin verdiğini ortaya koydu.

Instagram Başkanı Adam Mosseri kullanımın “sorunlu” olabileceğini ancak “klinik olarak bağımlılık yapıcı” olmadığını savunurken; YouTube mühendislik başkan yardımcısı Cristos Goodrow, kendi çocuklarının platformu saatlerce kullanmasının “iyi bir şey” olduğuna inandığını söyledi.

Araştırmacılar tarafından ortaya çıkarılan bu durum, sosyal medya platformu X'e entegre edilen yeni görüntü düzenleme özelliğinin yarattığı güvenlik açığını gözler önüne serdi.

TEK TIKLA DEEPFAKE TEHLİKESİ

Tartışmaların odağındaki bu özellik, kullanıcıların basit metin komutları vererek gerçek kişilerin fotoğraflarını manipüle etmesine ve kıyafetlerini dijital ortamda çıkarmasına olanak tanıyor.

İnternette müstehcen deepfake içeriklerin kontrolsüzce artmasına neden olan bu yetenek yüzünden birçok ülke Grok'a karşı yasaklama kararı aldı.

DAKİKADA 190 MÜSTEHCEN GÖRÜNTÜ

Dijital Nefretle Mücadele Merkezi (CCDH) tarafından hazırlanan rapora göre Grok, söz konusu fotogerçekçi görüntüleri dakikada ortalama 190 adet gibi korkutucu bir hızla üretiyor.

Raporda Selena Gomez, Taylor Swift, Nicki Minaj ve Kamala Harris gibi dünyaca ünlü isimlerin ve politikacıların da bu sistem tarafından mağdur edildiği vurgulandı.

BİNLERCE ÇOCUK HEDEF ALINDI

CCDH CEO'su Imran Ahmed, Elon Musk'ı gerekli güvenlik önlemlerini almadan yapay zeka teknolojisini kullanıma sunmakla sert bir dille eleştirdi.

Yapılan incelemelerde, iki haftalık süreçte tahminen 23 bin çocuğun ve milyonlarca yetişkin kadının rızası dışında cinselleştirilmiş görüntüsünün oluşturulduğu belirtildi.

YASAL SORUŞTURMALAR BAŞLATILDI

Skandalın patlak vermesinin ardından Kaliforniya Başsavcılığı, üretilen yasa dışı içerikler nedeniyle xAI şirketi hakkında resmi soruşturma başlattı.

Artan tepkiler üzerine X platformu, yasal kısıtlamaların olduğu bölgelerde belirli kıyafet tanımlarıyla görüntü oluşturma özelliğini coğrafi olarak engelleyeceğini duyurdu.

Türkiye Yazılımcılar Federasyonu Başkanı Mustafa Çalış, KKTC Bilişim ve Teknoloji Derneği’nin davetlisi olarak geldiği Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde, iki sivil toplum örgütü arasında teknoloji ve ticaret alanında birçok alanda iş birliği yapılabileceğini belirtti.

KKTC Bilişim ve Teknoloji Derneği Yönetim Kurulu ve bazı üyeleri Şevki Turanlı, Zafer KEMALOĞLU, Ramazan Gündoğdu, Özkul Tütün, İlker Gelişen, Fadime Çelik, Alper Aydın, Ali Koruk, Emine Dönek, Ela Kösedağ, Sami Güneş ile bir araya gelen Mustafa Çalış ve ekibi, amaçlarının Türkiye ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde teknolojiye dayalı “start-up”ların kurulması, ürünlerin pazarlanması ve bu sayede beyin göçünün önlemesi olduğunu belirtti.

Türkiye’de binlerce yazılımcıyı bünyelerinde bulundurduklarını belirten Mustafa Çalış, “Code Bank” projesiyle de tüm dünyadaki yazılımcıları bir araya getirmeyi planladıklarını belirtti.

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti için su tüketiminden kaynaklanan fazla elektrik tüketimini bertaraf edecek “SCADA” ile içerisinde teknoloji üniversitesi ve teknoloji alanında şirketlerin çalışanlarını barındıracak ve tamamıyla teknoloji odaklı bir “akıllı şehir” projesini gündeme aldıklarını belirten Çalış, KKTC Bilişim ve Teknoloji Derneği ile her konuda iş birliğine hazır olduklarını dile getirdi.

Kıbrıs Bilişim ve Teknoloji Derneği yönetimi “Start-up kurulmasından, ürünlerin pazarlanmasına ve pazar bulunmasına kadar her konuda beraber çalışmayı hedeflediklerini belirtti.. Amacımız Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetini teknoloji alanındaki çıkarlarını geliştirmek ve bu alanda dünyanın ilk 10 ülkesi arasına koymaktır” dediler.

İnternette yapılan birkaç arama, çoğu zaman rahatlatmak yerine kaygıyı daha da büyütebiliyor. Sanal medyada ve yapay zeka uygulamalarında karşılaşılan sayısız ihtimal, özellikle kaygıya yatkın bireylerde zihni bir çıkmaza sürüklüyor. Medipol Üniversitesi Çamlıca Hastanesi’nden Klinik Psikolog Elif Pehlivan, dijital çağda artan kaygının nedenlerine dikkat çekti.

‘KAYGI BİR ALARM SİSTEMİDİR’

Kaygının temel işlevinin kişiyi korumak olduğunu belirten Klinik Psikolog Elif Pehlivan, “Kaygı, belirsizliğe ve olası tehlikelere karşı bizi uyanık tutan bir alarm sistemidir. Ancak zaman zaman gerçek tehlike ile ihtimali ayırt etmekte zorlanır ve ihtimalleri de gerçekmiş gibi algılayabilir. Özellikle kaygıya yatkın bireylerin ve hastalık kaygısı yaşayan kişilerin internette yaptıkları araştırmaların durumu daha da zorlaştırıyor. Kişi bedeninde hissettiği en ufak bir belirtide ya da aklına düşen bir şüphede sosyal medyaya veya yapay zekaya yöneldiğinde karşısına sayısız olasılık çıkıyor. Zaten alarmda olan zihin, bu ihtimallerin hepsini gerçek tehlike gibi algılayabiliyor” diye konuştu.

‘BELİRSİZLİK AZALMIYOR, DAHA DA ARTIYOR’

Bilgi arayışının her zaman rahatlatıcı olmadığını vurgulayan Pehlivan, “Düz mantıkla araştırmak belirsizliği azaltıyor gibi düşünülür. Ancak kaygı söz konusu olduğunda, karşılaşılan çok sayıda ihtimal belirsizliği artırıyor ve alarm sistemini daha da tetikliyor. Yoğun kaygı yaşayan kişilerde düşünme biçimide değişiyor. Bu noktada yalnızca bilgi akışını kısıtlamak yeterli olmaz. Kişinin düşünce ve davranış biçiminin yeniden ele alınması gerekir. Psikoterapi bu sürecin en önemli basamaklarından biridir” dedi.

‘ÖNCE TIBBİ DEĞERLENDİRME, SONRA PSİKOTERAPİ’

Kaygı yaşayan kişilerin çoğu zaman ciddi fiziksel hastalıkları olduğuna inandığını belirten Elif Pehlivan, “Bu durum genellikle psikolojik bir döngüdür. Ancak fiziksel bir rahatsızlığı göz ardı etmemek için kişilerin önce uzman hekimlere başvurması gerekir. Yapılan tetkikler temiz çıktığında, hekimin verdiği bilgilere güvenerek psikoterapi sürecine devam etmek en sağlıklı yaklaşımdır” dedi.

​​Şirketten yapılan açıklamaya göre, Al Megafactory, Samsung'un yapay zekâ odaklı üretime yönelen küresel paradigma değişimine öncülük etme çalışmalarında önemli bir dönüm noktası olacak.

Taraflar arasında işbirliği kapsamında 50 binden fazla NVIDIA GPU çözümünün kullanılmasıyla, Samsung'un tüm üretim akışına yapay zekâ entegre edilecek. Bu sayede, yeni nesil yarı iletkenlerin, mobil cihazların ve robotik teknolojilerin geliştirilmesi ve üretimi hızlanacak.

Samsung AI Factory, tasarım ve üretim süreçlerinden ekipmana, operasyonlardan kalite kontrolüne kadar, yarı iletken üretiminin her adımını tek bir akıllı ağda birleştirecek. Bu ağ boyunca yapay zekâ, üretim ortamlarını gerçek zamanlı ve kesintisiz olarak analiz edecek, tahminlerde bulunacak ve süreçleri optimize edecek.

Geleneksel otomasyonun ötesine geçmeyi amaçlayan Samsung AI Factory, çip tasarımı, üretimi ve ekipman operasyonlarından elde edilen veriyi birbirine bağlayıp yorumlayan akıllı bir üretim platformu olarak hizmet verecek.

- 25 yılı aşan işbirliği yapay zekalı çip ittifakına evriliyor

NVIDIA'nın ilk grafik kartlarında Samsung'un dinamik rastgele erişimli bellek (DRAM) çözümlerinin kullanılmasıyla başlayan taraflar arasındaki 25 yılı aşan işbirliği, kapsamını yapay zekâ destekli üretim tesisi projesine kadar genişletti.

Samsung ve NVIDIA, devam eden işbirlikleri kapsamında HBM4 çözümü üzerinde de birlikte çalışıyor. Çok yüksek bant genişliğine ve enerji verimliliğine sahip Samsung'un gelişmiş HBM çözümlerinin, gelecekteki yapay zekâ uygulamalarının geliştirilmesini hızlandırmaya yardımcı olması ve bu teknolojilerle desteklenen üretim altyapılarının kritik temelini oluşturması bekleniyor.

Şirketin 6. nesil 10 nanometre (nm) sınıfı DRAM ürünü ve 4 nm çip beyni (logic) tabanlı çip ile üretilen Samsung HBM4 çözümünün işlem hızı, JEDEC standardı 8 gigabitin (Gbps) çok üstünde, saniyede 11 Gbps seviyesine ulaşıyor. "HBM", "GDDR" ve "SOCAMM" gibi yeni nesil bellek çözümlerinin yanı sıra çip üretimi (foundry) hizmetleri de sunmaya devam eden Samsung, global yapay zeka değer zincirinde inovasyonu ve ölçeklenebilirliği teşvik etmeyi sürdürecek.

- Dijital ikiz ve hızlandırılmış bilgi işlem uygulamaları

İlerleyen dönemde NVIDIA'nın hızlandırılmış bilgi işlem teknolojilerini kullanarak AI Factory'yi ölçeklendirmeyi planlayan Samsung, bellek, çip beyni, çip üretimi ve gelişmiş paketlemeyi kapsayan üretim altyapısında "NVIDIA Omniverse" kütüphaneleriyle desteklenen dijital ikiz teknolojileriyle üretimi hızlandırmayı hedefliyor.

Optik yakınlık düzeltme (OPC) işlemi için "NVIDIA cuLitho" ve "CUDA-X" kütüphanelerinden faydalanan Samsung, hesaplamalı litografi performansını 20 katına çıkardı. Hassas yonga plakası desenleme sürecinin kritik bir adımını temsil eden gelişmiş OPC süreci, yapay zekanın devre desenindeki varyasyonları çok daha yüksek hızda ve hassasiyette tahmin etmesini ve düzeltmesini sağlayarak geliştirme işlemi döngülerini azaltıyor.

Elektronik tasarım otomasyonu (EDA) konusunda ise bu alanda faaliyet gösteren şirketlerle işbirliği yapan Samsung ve NVIDIA, yeni nesil GPU hızlandırmalı EDA araçları ve tasarım teknolojileri geliştiriyor.

Samsung, 400 milyondan fazla cihazını destekleyen tescilli yapay zekâ modelleri geliştiriyor. Bu modeller, şirketin iç üretim sistemlerine de entegre edilerek üretim süreçlerini daha akıllı hale getiriyor ve inovasyonu teşvik ediyor. NVIDIA'nın hızlandırılmış bilgi işlem kapasitesi ve Megatron çözümü üzerine inşa edilen söz konusu modellerde gelişmiş akıl yürütme yetenekleri bulunuyor.

Akıllı robotik alanında ise Samsung, üretim otomasyonunu ve insansı robotik teknolojilerini geliştirmek için "NVIDIA RTX PRO 6000 Blackwell Server Edition" platformunu kullanıyor. Bu platform, yeni nesil fiziksel yapay zekâ uygulamalarının benimsenmesini hızlandırıyor ve otonomiyi artırıyor.

Şirket, sanal simülasyonla gerçek dünya robot verilerini birbirine bağlamak için bir dizi NVIDIA AI platformundan da faydalanıyor. Bu sayede robotların çevrelerini anlaması, kararlar alması ve gerçek yaşam koşullarında akıllı yeteneklerle çalışması sağlanıyor. "NVIDIA Jetson Thor" robotik platformuyla, akıllı robotların gerçek zamanlı ve yapay zekaya dayalı muhakeme yeteneğini artıran, yürüttüğü görevleri ve güvenlik kontrollerini hızlandıran Samsung, bu teknolojileri AI Factory altyapısının yanında daha geniş iş alanlarına yaymayı, böylece yapay zekâ ve robotik teknolojileri bir araya getiren akıllı üretim ekosistemi oluşturmayı planlıyor.

- Tüketiciler ile sektörler yapay zekayla birbirine bağlanıyor

Samsung, NVIDIA'nın yanı sıra Güney Kore'deki telekom operatörleri, akademi ve araştırma kurumlarıyla da işbirlikleri yaparak AI-RAN (yapay zekâ ve radyo erişim ağları) teknolojilerini geliştirmek üzere birlikte çalışmayı teşvik ediyor.

Yapay zeka hesaplama gücünü mobil ağ yeteneklerine entegre eden AI-RAN, önemli bir yeni nesil iletişim teknolojisi olarak öne çıkıyor. Bu teknoloji, robotlar, insansız hava araçları ve endüstriyel otomasyon ekipmanları gibi alanlarda ajan tabanlı (agentic) ve fiziksel yapay zekâ türlerinin akıllı bir şekilde çalışmasını, algılamasını ve veri işlemesini sağlıyor.

Fiziksel yapay zekanın ağa bağlandığı noktalara daha yakın olan ağ uçlarında (Network Edge) gerçek zamanlı çıkarımlar yapan bu yapay zekâ destekli mobil ağ, fiziksel yapay zekanın yaygın olarak benimsenmesini sağlayacak sinir ağı olarak da önemli bir rol oynayacak.

Samsung ve NVIDIA'nın geçen yıl başlattığı işbirliğine dayanan bu yeni girişim kapsamında, Samsung'un yazılım tabanlı ağı ile NVIDIA GPU çözümünün birleştirilmesi, AI-RAN'ın uygulanabilirliğini gösterdi. Samsung ve NVIDIA, AI-RAN alanında devam eden işbirliklerini güçlendirmeyi sürdürecek.

Pennsylvania merkezli Carnegie Mellon Üniversitesindeki (CMU) uzmanlar, yaptıkları araştırmada yapay zekanın davranış eğilimini inceledi.

CMU İnsan-Bilgisayar Etkileşimi Enstitüsü'nden (HCII) Li Yuxuan ve Shirado Hirokazu liderliğindeki araştırmada önde gelen yapay zeka uygulamalarına oyun-bazlı deneyler düzenlendi.

Kullanıcıların "ortak fayda ya da kendi çıkarları için hareket eğilimine karar verebildiği" araştırmada, sosyal ikilemlerin simüle edilebildiği oyunlar oynandı.

Oyun sonuçlarında OpenAI, Google, DeepSeek dahil büyük dil modellerinin (LLM) seviyeleri test edildi ve sorunları "akıl yürüten" ve "akıl yürütmeyen" modellerle çözümlendirme süreçleri karşılaştırıldı.

- "Paylaşıyor mu?" ölçümü

Deneyler, yapay zekanın "muhakeme kapasitesi ne kadar yüksekse, işbirliği yapma olasılığının da o kadar düşük olduğunu" ortaya çıkardı.

Akıl yürütmeyen yapay zeka modellerinin sahip olduklarını yüzde 96 paylaştığı, akıl yürüten yapay zeka modellerinin ise sahip olduklarını yüzde 20 paylaştığı saptandı.

Güçlü muhakeme becerilerine sahip LLM modellerinin grup ortamlarında benmerkezci ve bencil davranışları teşvik edebileceği tespit edilen araştırmada yapay zekanın "daha akıllı hale geldikçe toplum için mutlaka daha iyi olmayabileceğini" sonucuna varıldı.

- Daha akıllı ise daha bencil

HCII'dan ve araştırma yöneticilerinden uzman Li, insanların "duygu veya empati gösterdiğinde, yapay zekanın insan gibi davrandığını" bildirdi.

Li, "İnsanlar yapay zekadan ilişkiler ve ahlaki tercihler hakkında tavsiye istemeye başladığında bu riskli bir durum, çünkü daha akıllı modeller bencil davranışları teşvik edebiliyor." dedi.

Apple ve iOS ekosisteminin meraklıları için beklenen gün geldi. Apple’ın yıllık geliştirici konferansı WWDC 2025, 9 Haziran'da Türkiye saatiyle 20:00’de başladı.

Şirket, 2023'teki etkinlikte sanal gerçeklik gözlükleri VisionPro'yu ve 2022'de M2 serisi MacBook'ları duyurduğu için bu yılki etkinliğe yönelik beklentiler de büyüktü.

Ancak Apple 13 Haziran'a kadar sürecek etkinlikte bu yıl iddialı cihaz ve donanımlardan ziyade yazılım alanına odaklanıyor.

Apple söz konusu konferansta yapay zeka alanındaki yeni gelişmelere de yer veriliyor, ancak Siri de dahil olmak üzere büyük yapay zeka adımlarının erteleneceği belirtildi. Bu da şirketin daha temkinli bir WWDC süreci geçireceğini düşündürdü.

Öte yandan merakla beklenen yeni işletim sistemi iOS 26'nın aramalardan mesajlaşmalara ve emojilere kadar bir dizi dikkat çekici yenilik getirdiği görülüyor.

İşte Apple'ın yeni duyuruları:

iOS YAZILIMLARININ ADI DEĞİŞİYOR

Apple'ın tüm yazılımlarının adını değiştireceği ve sürüm numaralarını kaldıracağı söyleniyordu. Beklenen resmen gerçekleşti.

CNBC'ye göre Apple Yazılım Mühendisliği Kıdemli Başkan Yardımcısı Craig Federighi, WWDC’de yaptığı açıklamada, bu yazılım güncellemelerinin müşterilere sunulacağı yılı temsil etmesi için "iOS 26" ismini duyurdu.

Şirketin en son halka açık olarak yayınlanan iOS sürümü iOS 18.5’tu ve iOS 19 bekleniyordu. Son açıklamayla birlikte şirket iOS 18’den sonra iOS 19’u atlayıp doğrudan “iOS 26” adını kullanmaya başlıyor.
Benzer şekilde şirketin diğer donanımlarının işletim sistemlerinin adı da şu şekilde güncelleniyor: EatchOS 26, tvOS 26, macOS 26, visionOS 26 ve iPadOS 26.

SPAM ARAMALARDA YENİ DÖNEM

Etkinlikte öncelikle, son dönemde giderek yaygınlaşan spam aramalara ve mesajlara yönelik dikkat çekici yeni özellikler duyuruldu.

Buna göre Apple, sesli mesaj tabanlı sistemini geliştirerek Çağrı Tarama özelliğini getiriyor. LifeHacker'ın aktarımına göre bu yapay zekalı özellik şu şekilde işleyecek: Bilinmeyen bir numaradan arama aldığınızda, iPhone'unuz arka planda aramayı yanıtlayacak ve arayanın ne söylediğini duyacak.

Eğer gerçekten yararlı bir şeyse ve spam değilse, iPhone'unuz çalacak ve arayanın ne söylediğinin bir dökümünü göreceksiniz. Ardından, dilerseniz aramayı yanıtlamayı seçebilirsiniz.

iMessage da ayrıca daha güçlü bir spam algılama özelliğine kavuşuyor. Bu yeni özellik sayesinde bilinmeyen göndericilerden gelen mesajlar özel yeni bir klasöre gönderilecek ve siz kabul edene kadar ana mesajlar listenize eklenmeyecek.

"SIVI CAM" SİSTEMİ

WWDC 25'in ilk gününde şirket, 2013′ten bu yana ilk yeni iPhone işletim sistemi tasarımını duyurdu.

Apple’ın arayüzlerden sorumlu başkan yardımcısı Alan Dye, yeni işletim sisteminin Vision Pro’dan esinlendiğini söyledi. Şirket bu yeni görünüme “Sıvı Cam” (Liquid Glass) adını veriyor. “Solarium” diye de anılan bu arayüz kullanıcıya şeffaf bir cam hissi veriyor.

APPLE MUSIC ŞARKI SÖZLERİNİ ÇEVİRECEK

Şirket ayrıca dünyanın dört bir yanındaki kullanıcılar için Apple Music servisine şarkı sözü çevirisi özelliğini getirdiğini duyurdu.

Bunun yanı sıra uygulamaya kullanıcıların müzik zevklerini karşılamak için yapay zeka kullanan Automix adlı yeni bir DJ benzeri özellik geliyor.

Kullanıcılar artık favori albümlerini, çalma listelerini ve sanatçıları kitaplıklarına sabitleyebilecek.

ARAMALARA CANLI ÇEVİRİ

Bunların yanı sıra Apple, Mesajlar ve FaceTime özelliklerine canlı çeviriyi entegre ediyor. Böylece şarkı sözlerinin yanı sıra kullanıcılar; mesajları, video altyazılarını, telefon görüşmelerini otomatik olarak çevirmek için bu özelliği kullanabilecek.

"OYUNLAR" HİZMETİ GELİYOR

Apple, Oyunlar adlı yeni bir uygulama da duyurdu. Yeni oyun uygulaması, bir kullanıcının indirdiği tüm oyunları tek bir listeye çekiyor.

Yeni uygulamada ayrıca arkadaşlarınızın hangi oyunları oynadığını listeleme, bir arkadaşınıza mesaj göndererek ona meydan okuma ve yüksek puanlı lider tabloları gibi bazı sosyal özellikler de yer alıyor.

Apple, 2010 yılından bu yana Game Center adı verilen oyun odaklı bir sosyal özelliği sürdürüyor. Oyunlar App Store’un en karlı kısımlarından biri, ancak Apple hiçbir zaman oyunları işinin önemli bir parçası olarak benimsememişti. Şirketin Epic Games gibi oyun firmalarıyla App Store komisyonları nedeniyle çatıştığı da biliniyor.

Oyunlar uygulamasının Macbook'lara da geleceği belirtiliyor.

METİNDEN GÖRSEL OLUŞTURMA ÖZELLİĞİ

Bir diğer önemli duyuru olan Image Playground özelliği, WWDC 2025’te tanıtılan yeni yapay zeka altyapısının bir parçası. Cihaz üzerinde çalışan bu özellik, metinden görsel oluşturmaya yarıyor.

OpenAI ortaklığıyla sunulacak özellikle kullanıcılar kısa metin açıklamaları yazarak, birkaç saniye içinde emojiler, çizgi film tarzı görseller ya da illüstratif görseller oluşturabilecek.

Üç ana stil seçeneği sunulacak: Animation (çizgi film tarzı), sketch (taslak/illüstrasyon), painting (dijital sanat tarzı).

"Apple Intelligence" mimarisi sayesinde görsel oluşturma doğrudan iPhone, iPad veya Mac’te çalışacak. Yani işlemler bulut yerine cihazda yapılacak. Bu da OpenAI'ın kullanıcıların verilerine izinsiz erişemeyeceği anlamına geliyor.

Apple, Image Playground’un iOS 18, iPadOS 18 ve macOS 15 Sequoia sürümlerinde beta test aşaması olarak sunulacağını ve sadece A17 Pro çipli veya M serisi çipli cihazlarda çalışacağını açıkladı. Özellik ChatGPT'den güç alacak.

"GÖRSEL ZEKA" ÖZELLİĞİ

CNBC'ye göre, Apple’ın şimdiye kadar yaptığı duyurularda yapay zeka özellikleri konusunda pek fazla ayrıntıya girilmedi ancak şirket, iPhone kamerasını kullanarak nesneleri ve olayları tanımlayan Visual Intelligence (Görsel Zeka) özelliğini güncelliyor.

Şirket, Visual Intelligence’ın kullanıcıların ekranlarında ne olduğunu ChatGPT’ye sorabilmelerini sağlayacak bir “sor” butonu getireceğini duyurdu. Apple’ın etkinlikte sunduğu örnekte kullanıcılar, evlerindeki lambanın benzerini internetten arayabiliyordu.

Apple ayrıca bir uygulama içindeki metindeki tarih ve saatleri alıp otomatik olarak kullanıcının takvimine ekleyebileceğini bildirdi.

iOS 26 HANGİ MODELLERE GELECEK?

iOS 26 güncellemesinin iPhone 11 ve daha yeni modellere geleceği açıklandı. iOS 26'ya yükseltilecek telefonların listesi şu şekilde:

- iPhone 16e, iPhone 16, 16 Plus, 16 Pro, 16 Pro Max
- iPhone 15, 15 Plus, 15 Pro, 15 Pro Max
- iPhone 14, 14 Plus, 14 Pro, 14 Pro Max
- iPhone 13, 13 mini, 13 Pro, 13 Pro Max
- iPhone 12, 12 mini, 12 Pro, 12 Pro Max
- iPhone 11, 11 Pro, 11 Pro Max
- iPhone SE 2. nesil
- iPhone SE 3. nesil

KARAOKE MAKİNESİ

Bu yıl Apple TV cihazları tam teşekküllü bir karaoke makinesi olmaya çok daha yaklaşıyor. Zira şirket, Apple Music şarkılarındaki vokalleri kısarak kullanıcıya şarkı söyleme ve karaoke yapma olanağı sağlayan bir makine öğrenmesi özelliği de getirdi.

Kullanıcılar, TV’deki Apple Music uygulamasında vokalleri zaten kısabiliyorlar, ancak artık iPhone’larını mikrofon olarak kullanarak şarkı sözleri ekranda çalarken, bunları kendi vokalleriyle değiştirebilecekler.

VISION PRO'YA YENİ ÖZELLİKLER

Şirket ayrıca, Vision Pro için de video, oyun ve kurumsal özellikleri tanıttı.
Vision ürünleri grubunun başkan yardımcısı Mike Rockwell, oyuncuların Vision Pro’yu visionOS 26′ya güncellediklerinde Sony VR2 Sense kontrol cihazlarını kullanabileceklerini söyledi. Sony, kontrol cihazları ve sanal gerçeklik başlığı içeren VR2 paketini 2023′te tanıtmıştı. Ekipman bir PlayStation 5 konsolu gerektiriyor.

Rockwell, Vision Pro’yla video izlemek isteyenlerin Canon, GoPro ve Insta360 ile yapılan ortaklıklar sayesinde daha iyi bir deneyim elde edeceğini, geniş görüş alanına sahip içerikler ve diğer formatlar için yeni oynatma özelliğinin sunulacağını da ekledi.

Buna göre, üçüncü taraf geliştiriciler, web sitelerine üç boyutlu nesneler ekleyebilecek ve Vision Pro başlığı kullanan kişiler daha dikkatli incelemek için bu nesneleri kendi alanlarına sürükleyebilecek.

Rockwell, yüzlerce şirketin artık tasarım, eğitim ve satış gibi çeşitli amaçlarla Vision Pro’yu kullandığını belirtiyor.

AÇILIŞ KONUŞMASINDA PROTESTO

WWDC açılış konuşması sırasında bir protestocu, Apple Yazılım Şefi Craig Federighi’nin konuşmasını böldü. Ancak protestocunun ne söylediği netleşmedi.

Son aylarda birkaç önemli teknoloji etkinliğinde bu tür gösteriler yapıldı. Bu protestoların çoğu, büyük teknoloji şirketlerinin İsrail hükümetiyle olan sözleşmelerine karşı düzenlendi.

Açılışa, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Sayın Ersin Tatar ve Bayındırlık ve Ulaştırma Bakanı Sayın Erhan Arıklı da katılarak destek verdi. Törende yaptığı konuşmada Cumhurbaşkanı Tatar, KKTC’nin teknolojik gelişmelerle daha da güçlendiğini vurgulayarak, gençlerin bu tür yenilikçi alanlarda hem eğlenip hem de kendilerini geliştirebilecekleri ortamların önemine dikkat çekti.

Bakan Erhan Arıklı ise VR Port’un sadece bir eğlence merkezi değil, aynı zamanda dijital dünyanın kapılarını aralayacak bir vizyon yatırımı olduğunu belirtti. Arıklı, bu tür girişimlerin KKTC’nin bilişim ve teknoloji altyapısını güçlendirmeye katkı sağlayacağını ifade etti.

VR Port, kullanıcılarına farklı sanal gerçeklik deneyimleri sunarak, oyun ve teknoloji tutkunlarını bir araya getirmeyi hedefliyor. Sanal evrenlerle etkileşime geçmeyi mümkün kılan bu merkez, hem bireysel kullanıcılar hem de kurumsal etkinlikler için yepyeni bir deneyim alanı oluşturuyor.

Teknolojiyi yakından takip eden KKTC halkı için önemli bir dönüm noktası olan bu açılışla birlikte, ülkenin dijital geleceğine yönelik adımlar hız kazanıyor.

Melbourne’deki RMIT Üniversitesi ile Çin’deki Zhejiang A&F Üniversitesi liderliğinde yürütülen ortak çalışmada, doğadan ilham alan yeni bir su toplama cihazı geliştirildi. Sünger benzeri yapıya sahip olan cihaz, güneş ışığıyla çalışıyor, düşük nemli ortamlarda bile havadaki nemi emerek içme suyuna dönüştürebiliyor.

Cihaz, 5 ila 55 derece sıcaklık aralığında ve yüzde 30’dan yüzde 90’a kadar değişen nem oranlarında etkili şekilde çalışabiliyor.

Balsa ağacından yapıldı, güneşle su salıyor

Cihaz, doğal gözenekli yapısı sayesinde nemi emip saklayabilen balfsa ağacı liflerinden üretildi. İçeriğinde ayrıca lityum klorür, demir oksit nanoparçacıkları ve karbon nanotüp katmanları bulunuyor.

Sistemin içinde bir kubbe kapak, soğutma mekanizması, kirlilik önleyici tepsi ve güneş enerjili tetikleyici de yer alıyor. Laboratuvar testlerinde, cihaz her gramında 2 mililitreye kadar su toplayabildi.

Dış ortamda da yüksek verim

Projenin Çin ayağını yöneten Dr. Junfeng Hou, açık hava testlerinde cihazın gece boyunca 2,5 mililitre su topladığını ve gündüz neredeyse tamamını serbest bıraktığını açıkladı. Sistem, günlük yüzde 94’lük su toplama verimliliğine ulaştı.

Düşük nemde bile (yüzde 30) her gram malzeme 0,6 mililitre su toplayabiliyor. Bu oranlar, sistemi çöl, afet bölgesi ya da şebekeden bağımsız alanlar için ideal kılıyor.

Zor koşullara dayanıklı, ölçeklenebilir sistem

Cihaz -20°C’de 20 gün saklandıktan sonra bile esnekliğini ve işlevini kaybetmedi. 10 ardışık kullanım döngüsünde yalnızca yüzde 12 verim kaybı yaşandı. Bu da uzun vadeli ve düşük maliyetli uygulamalar için umut verici bir gelişme olarak değerlendiriliyor.

Baş araştırmacı Dr. Derek Hao, cihazın acil durumlar, doğal afetler ve uzak bölgelerdeki su ihtiyacı*için büyük potansiyele sahip olduğunu belirtti. Cihazın kolay üretilebilmesi ve balsa ağacının ucuz ve biyolojik olarak çözünebilir olması, seri üretim önünü açıyor.

Yapay zekâ ile optimize edildi

Yapay zekâ destekli simülasyonlar sayesinde, cihazın farklı çevresel koşullardaki performansı önceden tahmin edildi ve optimize edildi. Ekip, gelecekte Nesnelerin İnterneti (IoT) sensörleri ve termal enerji depolama sistemleriyle cihazın tam otomatik ve 7/24 çalışabilir hale getirileceğini duyurdu.

Hao, endüstri ortaklarıyla pilot ölçekli üretim ve saha testleri için görüşmelerin sürdüğünü, sistemin modüler versiyonlarıyla geniş çaplı kullanıma hazır hale gelebileceğini söyledi.

Yapay zeka sohbet robotları (chatbotlar) ilk ortaya çıktığından bu yana, yanıltıcı bilgiler ya da "halüsinasyonlar" sürekli bir sorun olmuştur.

Her yeni modelde, bu halüsinasyonların azalması beklenmişti. Ancak, OpenAI’nin son bulguları, bunun tersine, halüsinasyonların daha da arttığını gösteriyor.

Bir kamu figürleri testinde, GPT-o3, yanıtlarının yüzde 33’ünde yanlış bilgiler verdi; bu oran, önceki model GPT-o1’in hata oranının iki katı. Daha kompakt olan GPT o4-mini ise daha da kötü bir performans sergileyerek %48 oranında yanıltıcı bilgi üretti.

Yapay zeka çok mu düşünüyor?

Önceki modeller, akıcı metinler üretmekte oldukça başarılıydı, ancak o3 ve o4-mini, insan mantığını taklit etmek amacıyla adım adım düşünme programlamasıyla geliştirildi.

Ironik bir şekilde, bu yeni "düşünme" tekniği, sorunun kaynağı olabilir. Yapay zeka araştırmacıları, ne kadar fazla düşünme yaparsa, modelin yanlış yola sapma olasılığının o kadar arttığını belirtiyor.

Yüksek güvenli yanıtlara sahip eski sistemlerin aksine, bu yeni modeller karmaşık kavramlar arasında köprü kurmaya çalışırken yanlış ve tuhaf sonuçlara ulaşabiliyor.

Daha gelişmiş yapay zeka modelleri neden daha az güvenilir oluyor?

OpenAI, yapay zeka halüsinasyonlarındaki artışı, doğrudan düşünme biçimiyle değil, modellerin anlatımındaki kelime bolluğu ve cesaretle ilişkilendiriyor. Yapay zeka, faydalı ve kapsamlı olmaya çalışırken bazen tahminlerde bulunuyor ve teoriyi gerçekle karıştırabiliyor. Sonuçlar son derece ikna edici olabiliyor, ancak tamamen yanlış olabiliyor.

Yapay zeka halüsinasyonlarının gerçek dünya riskleri

Yapay zeka, hukuki, tıbbi, eğitim veya devlet hizmetlerinde kullanıldığında büyük riskler taşıyor. Bir mahkeme belgesinde ya da tıbbi raporda yanıltıcı bir bilgi, felakete yol açabilir.

Günümüzde ChatGPT nedeniyle avukatlar, uydurulmuş mahkeme alıntıları sağladıkları için yaptırımlara uğradılar. Peki ya bir iş raporunda, okul ödevinde veya devlet politikası belgesinde yapılan küçük hatalar?

Yapay zeka ne kadar hayatımıza entegre olursa, hata yapma olasılığı o kadar azalır. Ancak paradoks şudur: Ne kadar faydalı olursa, yapacağı hataların tehlikesi de o kadar büyür.

Japonya merkezli teknoloji devi Nippon Telegraph and Telephone (NTT) grubu, dünyanın şimşek çekebilen ilk insansız hava aracını geliştirdiklerini iddia etti. Zeus’un gökyüzündeki arabasını andıran bu yenilikçi drone, gök gürültülü fırtınalarda şimşekleri tetikleyip yönlendirme yeteneğine sahip.

GÖKYÜZÜNDEKİ PARATONER: ŞİMŞEĞİ YÖNLENDİRİYOR

NTT grubuna göre, drone yerden havalanarak gökyüzündeki elektrik alanını etkileyebilecek bir pozisyona çıkıyor. Üzerindeki iletken tel aracılığıyla yere bağlı olan cihaz, yerle irtibat kurduğunda çevresindeki elektrik alanı yoğunlaşıyor ve bu da bir şimşeğin oluşmasını tetikliyor. Şirketin açıklamasına göre, cihaz şimşek çarpmasına rağmen görevine devam etti, yalnızca dış koruması kısmen eridi.

Testler, 13 Aralık 2024’te Japonya’nın Shimane bölgesinde bir fırtına sırasında gerçekleştirildi. Drone, 300 metreye kadar yükselerek iletken tel yardımıyla yere bağlandı. Yerdeki bir anahtar aracılığıyla elektriksel bağlantı sağlandı ve bu da şimşeğin doğrudan drone’a çarpmasını mümkün kıldı.

Drone’un şimşekten zarar görmemesi için metal bir Faraday kafesiyle kaplandığı belirtildi. Bu yapı, elektriği cihazın etrafından yönlendirerek elektromanyetik etkileşimi azaltıyor. NTT’nin laboratuvar testlerinde, drone yapay olarak oluşturulan ve doğadakinden beş kat daha güçlü şimşeklere maruz bırakıldı ve bu testleri büyük ölçüde başarıyla geçti.

PARATONERLERİN YERİNİ ALABİLİR

NTT grubu, bu teknolojiyi sadece şehirleri ve altyapıyı korumak için değil, aynı zamanda şimşek enerjisini hasat edebilmek amacıyla da geliştirmek istediklerini belirtiyor. Ancak bu fikir, şu aşamada tamamen teorik. Çünkü şimşekten gelen devasa enerjiyi depolayacak ve kontrollü bir şekilde aktarabilecek bataryalar henüz mevcut değil.

Bugüne kadar binaların tepesine konulan paratonerler sınırlı koruma sağlayabiliyordu. Bazı araştırmacılar ise lazerle gökyüzüne atış yaparak şimşeği yönlendirme fikri üzerinde çalışıyordu. Ancak bu yaklaşım yıllar süren laboratuvar çalışmaları ve başarısız saha testleri sonucu sınırlı başarı sağladı. NTT'nin çözümü ise aktif müdahale ve yönlendirme üzerine kurulu.

Yapay zeka teknolojisiyle geliştirilen yeni nesil cihazlar, akıllı telefonların yerini almaya hazırlanıyor. presse-citron.net'in haberine göre işte teknoloji dünyasını sarsacak detaylar...

Şu an için, girişim hakkında çok sınırlı bilgi bulunuyor. Medyada "io Ürünleri" olarak anıldığı belirtilen bu projenin, ilk kez 2023 yılında gündeme geldiği ifade ediliyor.

Projenin varlığı, Apple'ın eski tasarım şefi Jony Ive tarafından 2024 yılında New York Times'a verdiği bir röportajda doğrulanmıştı. Ayrıca, girişimin, yapay zeka teknolojisi kullanan ve iPhone'a kıyasla "toplumsal olarak daha az yıkıcı" olacak bir ürün geliştirme üzerinde çalıştığı ortaya çıktı.

Bu bilginin resmi bir kaynaktan gelmediği için ihtiyatla karşılanması gerektiği belirtilirken söz konusu girişimin satın alınması durumunda OpenAI'nin diğer şirketlerin platformlarına bağımlılığını azaltarak, tamamen ChatGPT'nin yapay zekasına özel ve optimize edilmiş ürünler geliştirme imkanı bulabileceği ifade ediliyor. Öte yandan, The Information'a göre, OpenAI'nin "io Ürünleri"ni satın almak yerine bir işbirliği yapmayı tercih edebileceği de gündemde. Girişimin, ev için bağlantılı nesneler de dahil olmak üzere, çeşitli yapay zeka destekli cihaz konseptleri üzerinde çalıştığı bildiriliyor.

Bu girişimin, yapay zeka için optimize edilmiş bağlantılı nesneler yaratma çabalarının ilk örneği olmadığı biliniyor. Daha önce piyasaya sürülen Humane'in AI Pin gibi ürünler, beklenen ilgiyi görmedi. Girişim, Şubat ayında bu ürünün üretimine son vereceğini ve teknolojilerinin HP tarafından devralınacağını duyurdu.

Bununla birlikte, üretken yapay zeka alanında son dönemde kaydedilen ilerlemelerin, bu tür ürünleri gelecekte daha cazip hale getirebileceği ifade ediliyor. Artık yalnızca soruları yanıtlamakla kalmayıp, kullanıcı adına çeşitli eylemleri gerçekleştirebilen ve "ajan" olarak adlandırılan bir yapay zeka türü bulunuyor.

OpenAI'nin geliştirdiği ve “Operatör” adı verilen bu yapay zeka ajanının, çevrimiçi görevleri neredeyse tamamen otonom bir şekilde yerine getirebildiği belirtiliyor. Bu gelişmeler, yapay zeka destekli cihazların potansiyeline dair büyük bir ilgi uyandırıyor.

ABD'li milyarder Elon Musk'ın yapay zeka şirketi xAI, sohbet robotunun yeni modeli Grok 3'ü duyurdu.

Musk, üç xAI mühendisiyle düzenlediği canlı yayında, Grok 3'e ilişkin sunum yaptı.

xAI ve Grok'un misyonunun evreni anlamak olduğunu belirten Musk, Grok 3'ün önceki versiyonundan daha iyi performans gösterdiğini belirtti.

Yapay zeka alanında rekabetin arttığı bir dönemde tanıtılan Grok 3, sosyal medya uygulaması X'te ücretli üyelik sahibi olan Premium+ abonelerinin kullanımına sunuldu.

Öte yandan Grok'un X sosyal medya hesabından yapılan paylaşımda "Grok 3 dünyanın en akıllı yapay zekası." ifadesi kullanıldı.

Grok'un diğer bir paylaşımında ise bazı yapay zeka araçlarının matematik, bilim ve kodlama alanlarındaki performanslarının karşılaştırıldığı grafiğe yer verilirken, Grok 3'ün, OpenAI'nin GPT-4o, Alphabet'in Google Gemini, DeepSeek'in V3 ve Anthropic'in Claude modellerini geride bıraktığı ileri sürüldü.

Elon Musk, Birleşik Arap Emirlikleri'nin (BAE) Dubai şehrinde geçen hafta düzenlenen 2025 Dünya Hükümetler Zirvesi'nde, "Grok 3 çok güçlü muhakeme yeteneklerine sahip, bu nedenle şimdiye kadar yaptığımız testlerde gördüğümüz kadarıyla, piyasaya sürülen ve bildiğimiz her şeyden daha iyi performans gösteriyor." değerlendirmesinde bulunmuştu.

ABD'li milyarder Elon Musk liderliğindeki yatırımcı grubunun, yapay zeka modeli ChatGPT'nin geliştiricisi OpenAI firmasını satın almak için yaklaşık 97,4 milyar dolar değerinde teklif sunduğu iddia edildi.

Wall Street Journal'ın Musk'ın avukatı Marc Toberoff'un açıklamalarına dayandırdığı haberde, Musk liderliğindeki yatırımcıların, şirketi satın almak için OpenAI yönetim kuruluna yaklaşık 97,4 milyar dolarlık teklif verdiği belirtildi.

Haberde, Musk'ın, OpenAI'ın "bir zamanlarki açık kaynaklı, güvenliğe odaklı ve kamu yararına hizmet eden" haline geri dönmesi gerektiğini savunduğu ve "bunun gerçekleşmesini sağlamak için çalıştıklarını" söylediği öne sürüldü.

Öte yandan, OpenAI Üst Yöneticisi (CEO) Sam Altman, X hesabından yaptığı paylaşımda söz konusu iddialara yanıt vererek, "Hayır, teşekkürler, ama isterseniz biz Twitter'ı 9,74 milyar dolara satın alabiliriz." ifadelerini kullandı.

BBC’deki habere göre Sam Altman'ın teklifi reddetmiş olması, teklifin geri çevrildiği anlamına gelmiyor. Haberde, şirketin geleceğine yönetim kurulunun karar vereceği ve özellikle teklif edilen miktarın artırılması durumunda satış isteyebilecekleri de belirtiliyor.

James Webb Uzay Teleskobu (JWST), şimdiye kadar var olmuş en eski galaksiler arasında yer alabilecek beş galaksi keşfetti.

Büyük Patlama'dan sadece 200 milyon yıl sonra ve 13.6 milyar ışık yılı uzaklıkta bulunan bu beş galaksi adayı, şimdiye kadar tespit edilen en erken galaksiler olarak tarihe geçebilir ve evrenin ilk dönemlerinde oluşan galaksilerin arasında yer alabilir.

Eğer bu keşifler ileri gözlemlerle doğrulanırsa bu eski galaksiler, gökbilimcilerin galaksi oluşumu konusundaki en iyi teorilerini test etmelerine ve maddenin evren boyunca ilk nasıl bir araya geldiğine dair benzersiz bilgiler sunmalarına olanak tanıyacak.

Kozmologlar daha önce, büyük patlamadan sadece birkaç yüz milyon yıl sonra ilk yıldız kümelerinin birleşip galaksileri oluşturduğunu tahmin ediyorlardı.

Ardından, evrenin ömrünün ilk 1-2 milyar yılı içinde, mevcut teorilere göre bu erken protogalaksilerin birbirlerini yutarak gezegenimize benzer bir şekilde evrimleşen cüce galaksiler haline geldiği düşünülüyordu.

Ancak bu sürecin tam zamanlamasını bulmak ve en erken adımların ne hızda gerçekleştiğini anlamak zor, çünkü bu galaksilerden gelen ışık çok sönük ve evrenin genişlemesi bu ışığın dalga boylarını dramatik bir şekilde uzatıp kızılötesi spektruma taşımış durumda.

Hubble Uzay Teleskobu’nun aksine, JWST kızılötesi spektrumdaki ışığı algılayabiliyor, bu da teleskopun evrenin ilk aşamalarına erişmesine olanak tanıyor.

Araştırmacılar, bu erken galaksilerin uzak ışığını büyütmek için "kütleçekimsel merceklenme" olarak bilinen bir yöntem kullandılar.

Einstein’ın genel görelilik teorisine göre, kütleçekimi, madde ve enerjinin bulunduğu yerde uzay-zamanın bükülmesi ve bozulmasıdır.

Bu bükülmüş uzay, enerji ve maddenin nasıl hareket edeceğini de belirler.

Böylelikle ışık düz bir çizgide ilerlese bile, kütleçekimi tarafından bükülüp büyütülebileceği anlamına gelir.

Bu durumda, Abell S1063 galaksisi, araştırmacıların incelemeyi seçtiği bölge ile güneş sistemimiz arasında yer alıyor ve erken galaksilerin ışığını odaklayarak teleskoplarla gözlemlenebilir hale getiriyor.

EN ESKİ GALAKSİDEN 90 MİLYON YIL DAHA GENÇ!

Astronomlar, JWST’yi bu eğri uzay bölgesine yönelterek ve arkadan gelen ışığı yavaşça toplayarak teleskopu yeteneklerinin sınırlarına kadar zorladılar ve erken galaksilerden gelen ilk sönük parıltıları yakaladılar.

Eğer ileri çalışmalarla doğrulanırsa, bu galaksi adayları, şimdiye kadar doğrulanmış en eski galaksi olan JADES-GS-z14-0’dan yaklaşık 90 milyon yıl daha genç olacak.

Bu galaksilerin hepsinin aynı gökyüzü bölgesinde bulunması, bunlardan çok daha fazlası olabileceğini de gösteriyor.

SpaceX, önümüzdeki on yıl içerisinde insanlı Ay görevlerinde kullanılması planlanan Starship uzay aracının altıncı testini başarıyla gerçekleştirdi. Şirketin sahibi Elon Musk, fırlatma kulesi bilgisayarlarıyla iletişimin kesilmesinden dolayı Super Heavy Booster'ın yakalanmasının iptal edildiğini açıkladı.
 

SpaceX, Starship roketinin altıncı test uçuşunu başarıyla gerçekleştirdi.

Ancak uzay ajansı güçlendiriciyi dev mekanik kollarla yakalamaktan vazgeçti.

Teksas'tan yapılan test uçuşunun sadece dört dakikasında güvenlik nedeniyle yakalama işlemi iptal edildi ve güçlendirici üç dakika sonra suya çarptı.

YAKALAMA NEDEN İPTAL EDİLDİ?

SpaceX'ten Elon Musk X üzerinden yaptığı açıklamada, fırlatma kulesi bilgisayarıyla iletişimin kesilmesi nedeniyle güçlendiricinin yakalanmasının iptal edildiğini söyledi.

Aynı zamanda, Starship'in tepesinde Teksas'tan fırlatılan boş uzay aracı, Ekim ayındaki test uçuşuna benzer şekilde dünyanın etrafında neredeyse bir tur atarak Meksika Körfezi boyunca yükseldi.

ALTINCI TEST UÇUŞU BAŞARILI

Uzayda süzülen parlak retro görünümlü araç, bir saat süren gösterinin kontrollü bir şekilde sona ermesi için Hint Okyanusu'na indi.

Bu, SpaceX ve NASA'nın astronotları Ay'a ve nihayetinde Mars'a geri götürmek için kullanmayı umduğu dünyanın en büyük ve en güçlü roketi için altıncı testti.

TERMAL KORUMA DENEYLERİ 

Ulaşılan yeni hedefler arasında uzay aracının motorlarından birinin yörüngeden dönerken gerekli olacak şekilde uzayda ateşlenmesi de vardı.

Ayrıca uzay aracında termal koruma deneyleri de yapıldı ve bazı bölgeler gelecekteki uçuşlarda yakalama mekanizmalarının çalışıp çalışmayacağını görmek için ısı karolarından arındırıldı.

Ve uzay aracı girişin son bölümünde burun üstü alçalarak takla attı ve Hint Okyanusu'na dik bir şekilde düştü.

Bir sonraki test uçuşu için daha da fazla yükseltme yapılması planlanıyor.

MALİYETLERİ DÜŞÜRMEYİ HEDEFLİYOR

SpaceX eninde sonunda 121 metrelik Starship'in tamamını geri döndürmek ve yeniden kullanmak istiyor.

Tam ölçekli geri dönüşüm, işleri hızlandırırken Ay ve Mars'a kargo ve insan taşımanın maliyetini düşürecektir.

SpaceX'in Florida ve Kaliforniya'dan kalkan Falcon roketlerinin geri dönüşümü şirkete şimdiden zaman ve para kazandırdı.

4 MİLYAR DOLARDAN FAZLA ÖDEME

NASA, önümüzdeki on yıl içinde arka arkaya yapılacak görevlerde astronotları Starship ile Ay'a indirmesi için SpaceX'e 4 milyar dolardan fazla ödeme yapıyor.

Musk, bir gün Mars'ta bir şehir inşa etmek için bir Starship filosu fırlatmayı öngörüyor.

Bu, 2023'ten bu yana tamamen monte edilmiş bir Starship'in altıncı fırlatılışı oldu. İlk üçü patlamayla sonuçlanmıştı.

AY'A GİTMEK İÇİN KULLANILACAK

SpaceX için, Starship'i oldukça yakında hazır hale getirmek önemli çünkü bu, şirketin Mars'a ulaşma planlarının temelini oluşturuyor ve bu teknolojinin bir kısmı, önümüzdeki on yıl içinde NASA'nın Artemis görevlerinde Ay'a gitmek için kullanılacak.

İrlanda Limerick Üniversitesi'nden araştırmacılar, atık vücut ısısını enerjiye dönüştürmenin yollarını keşfetti.

Çalışmaların nihai hedefi, vücut ısısını toplayıp enerji olarak depolayabilecek bir cihaz geliştirmek.

Bu cihaz, akıllı saatler, fitness takip cihazları veya GPS gibi giyilebilir teknolojilere sürekli enerji sağlayabilecek.

Böylece bu cihazlar, kullanıcının vücut ısısından yararlanarak çok daha uzun süre çalışabilecek veya sürekli enerjiyle donatılabilecek.

Sürdürülebilir malzeme: Ağaç türevleri ile termoelektrik etki

Termoelektrik etki sayesinde sıcaklık farkı oluştuğunda elektriksel bir potansiyel ortaya çıkıyor. Ancak geleneksel termoelektrik malzemeler genellikle çevreye zararlı kadmiyum, kurşun veya cıva gibi maddeler içeriyor.

Araştırmacılar, ağaçtan elde edilen lignin bazlı membranlar kullanarak hem çevre dostu hem de güvenli termoelektrik malzemeler geliştirdiler.

İrlanda'nın ağaç ürünlerinden elde edilen lignin, özellikle kağıt endüstrisinin bir yan ürünü olarak dikkat çekiyor.

Lignin bazlı membranların tuz çözeltisiyle ıslatılması, 200°C'nin altındaki düşük sıcaklıklardaki atık ısıyı elektriğe dönüştürebiliyor.

Bu teknolojinin, özellikle sanayide oluşan ve kullanılmadan atmosfere karışan atık ısının enerjiye dönüştürülmesinde önemli bir potansiyele sahip olduğu belirtiliyor.

Atık ısıyı depolamak için lignin tabanlı süperkapasitörler

Atık ısıdan enerji elde etmek kadar bu enerjiyi verimli bir şekilde depolamak da büyük önem taşıyor.

Süperkapasitörler, enerjiyi hızlıca şarj edip boşaltabilen depolama cihazları olarak öne çıkıyor.

Ancak çoğu süperkapasitör, fosil yakıtlardan elde edilen karbon malzemelerine dayanıyor ve sürdürülebilir alternatiflere ihtiyaç duyuluyor.

Limerick Üniversitesi'ndeki ekip, lignin bazlı gözenekli karbon yapıları kullanarak çevre dostu süperkapasitörler geliştirdi.

Bu yeni teknolojinin, tüketici elektroniğinden elektrikli araçlara kadar birçok alanda enerji verimliliğini artırma ve çevre üzerindeki olumsuz etkileri azaltma potansiyeline sahip olduğu ifade ediliyor.

Çin'de video paylaşım sitesi Douyin ile uluslararası versiyonu TikTok'un kurucusu ve patronu Cang Yiming, Çin'in en zengin kişisi unvanını ele geçirdi.

Hurun Araştırma Enstitüsünün yayımladığı "Çin Zenginler Listesi"nde Cang, 49,3 milyar dolar servetiyle ilk sırada yer aldı.

Her iki popüler uygulamayı, 2012'de kurduğu çatı şirketi ByteDance bünyesinde geliştiren 41 yaşındaki Cang, ilk kez listede birinciliğe yükseldi.

ABD Kongresinin, ByteDance'in Çin hükümetiyle bağlantılı olduğu iddiasını gerekçe göstererek TikTok'un devredilmesini, aksi takdirde yasaklanmasını öngören kararına karşın, dünya genelinde 200 milyon kullanıcıya yaklaşan şirketin global gelirleri son bir yılda yüzde 30 arttı.

Şirketin yönetimini 2021'de devretmesine karşın hala önemli bir hisseye sahip olan Cang'ın kişisel serveti de son bir yılda yüzde 43 yükseldi.

'SU KRALI' İKİNCİ SIRAYA GERİLEDİ

Son üç yıldır listenin tepesinde yer alan, şişelenmiş doğal kaynak suyu şirketi Nongfu Spring'in kurucusu ve patronu Cong Şanşan, 47,9 milyar dolarlık servetiyle ikinci sıraya indi.

Oğlunun ABD vatandaşı olması ve rakip su şirketinin patronunun ölümünün ardından aralarındaki bazı anlaşmazlıklar nedeniyle kamuoyunda suçlanması, bu yıl Cong'un su işletmesinin gelirlerine önemli darbe vurdu. 71 yaşındaki iş insanının serveti son bir yılda yüzde 24 azaldı.

Cong, 2020'de Çinli internet şirketi Alibaba'nın kurucusu Jack Ma'yı geride bırakarak ilk kez listenin tepesine yerleşmişti.

Çin'in önde gelen internet ve teknoloji şirketlerinden, mesajlaşma uygulaması ve elektronik ödeme dahil çok sayıda işlevi yerine getiren uygulama platformu WeChat'i bünyesinde bulunduran Tencent'in kurucusu ve patronu Pony Ma Huatıng ise 44,4 milyar dolarlık servetiyle listede üçüncü sırada yer buldu.

WeChat'in kullanıcı sayısı 2023 sonunda 1,3 milyarı aşarken 53 yaşındaki Ma'nın serveti geçen yıla göre yüzde 13 arttı.

MİLYONER SAYISI GEÇEN YILA ORANLA AZALDI

Şahsi serveti 5 milyar yuanı (yaklaşık 700 milyon dolar) aşan kişilerin yer aldığı listede, bu yıl 1094 kişi yer bulurken, listedeki kişi sayısı geçen yıla göre yüzde 12 azaldı. Listedekilerin toplam serveti 3 trilyon dolara ulaşırken servet miktarı ise yüzde 10 azaldı.

Cang Yiming, Hurun listesinin oluşturulduğu 26 yılda Çin'de listenin tepesine yükselen 18. isim oldu.

Hurun Enstitüsünün başkanı ve raporun baş araştırmacısı Rupert Hoogewerf, aynı dönemde ABD'de en zengin konumuna yalnızca 4 ismin yükseldiğine dikkati çekerek bunun Çin ekonomisinin dinamik yönüne işaret ettiğini vurguladı.

ABD'de 26 yılda Bill Gates, Warren Buffett, Jeff Bezos ve Elon Musk "en zengin" unvanını alan isimler olmuştu.

"Bulut bilişim, şirketlerin fiziksel sunuculara bağlı kalmadan büyük veri setlerini depolamasına ve yönetmesine olanak tanıyor. Bu, maliyetleri düşürürken verimliliği artırarak daha güvenilir ve esnek hizmetlerin sunulmasını mümkün kılıyor. Ayrıca, bulut tabanlı sistemler altyapıyı daha güvenli hale getirerek veri kaybı riskini azaltıyor. Verilerin bulut üzerinde toplanması ve yönetilmesi, devlet hizmetlerinin vatandaşlara daha güvenli, kesintisiz ve hızlı bir şekilde sunulmasını sağlayacak. Bulut bilişim, KKTC’deki devlet kurumları arasındaki veri paylaşımını da daha etkin hale getirecek. Bu sayede vatandaşlar, e-devlet sistemine kolayca erişerek kamu hizmetlerine hızla ulaşabilecek." dedi.

Aydınlı, bulut bilişimin Bilişim Adası vizyonu doğrultusunda KKTC’nin dijital dönüşümüne önemli katkılar sunacağını belirtti ve şunları söyledi:

"Bu teknoloji, ülkenin bilgi teknolojileri sektörünü güçlendirip yüksek teknoloji firmalarının dikkatini çekerek yatırım fırsatları yaratacaktır. Bulut bilişim ayrıca, fiber optik altyapı ile desteklendiğinde en yüksek verimi sunacaktır. Bu nedenle, KKTC’nin fiber optik yatırımları, bulut bilişim sistemlerinin sorunsuz çalışmasını sağlayarak dijital dönüşümde önemli bir sıçrama yaratacaktır." dedi

Aydınlı, siber suçların giderek daha karmaşık yöntemlerle gerçekleştiğine dikkat çekerek, dijitalleşmenin hızına paralel olarak güvenlik önlemlerinin de aynı hızda geliştirilmesi gerektiğinin altını çizdi. "Özellikle e-devlet uygulamaları, 5G ve yapay zeka gibi teknolojilerin gelişmesiyle birlikte dijital platformlara yönelik saldırılar da artıyor. Güçlü bir siber güvenlik altyapısı, kişisel verilerin korunması, finansal sistemlerin güvenliği ve devletin kritik hizmetlerinin devamı için zorunludur. Bireylerin dijital güvenlik konusunda bilinçlenmesi ve toplumda bir siber güvenlik kültürü oluşturulması büyük önem taşır. Bu, eğitim programları ve bilinçlendirme kampanyalarıyla mümkün olabilir."diye belirtti.

Aydınlı, KKTC’nin dijitalleşme hedefleri doğrultusunda siber güvenliğin büyük önem taşıdığını belirterek, "5G, fiber optik altyapı ve e-devlet gibi projeler geliştiriliyor, ancak bu sistemlerin güvenliğinin sağlanması kritik bir konu. Güçlü bir siber güvenlik politikası, dijital altyapıların korunmasında kilit rol oynayacak, vatandaşların kişisel verilerinin korunması ve kamu hizmetlerinin kesintisiz sunulabilmesi için siber güvenlik yatırımları artırılmalıdır. Özellikle fiber optik altyapının sunduğu hız ve güvenilirlik, yalnızca güçlü bir siber güvenlik katmanıyla tam anlamıyla kullanılabilir." dedi.

Son olarak, Aydınlı, KKTC’nin küresel teknoloji dünyasında yerini sağlamlaştırabilmesi için siber güvenlik yatırımlarının artırılması gerektiğini belirtti: "Uluslararası işbirlikleri ve ileri teknolojilerle desteklenen bir siber güvenlik altyapısı, KKTC’nin bilişim adası olma vizyonuna büyük katkı sağlayacaktır. Dijitalleşme sürecinde alınacak önlemler, KKTC’nin dijital geleceğini güvence altına alacak.

“Günümüzde devletler, dijital dönüşüm süreçlerine yoğun bir şekilde yatırım yapıyor. Teknolojinin hızla ilerlemesi, klasik devlet modellerinin yerini dijitalleşmiş sistemlere bırakıyor. Bu, vatandaşlara daha çabuk ve etkili hizmet sunmanın yanı sıra, hükümet işleyişinin şeffaf ve hesap verebilir olmasını da sağlıyor. E-Devlet, bu dönüşümde merkezi bir rol oynuyor."

Tayfun Aydınlı, KKTC’de e-Devlet sisteminin eksikliğinin vatandaşlar üzerinde ciddi bir zaman ve enerji kaybına neden olduğuna vurgu yaparak, “Basit işlemler bile uzun süren bürokratik prosedürlerle çözülebiliyor. Bu eksiklik, hem hizmetlerin yavaşlamasına hem de devlet kaynaklarının verimsiz kullanılmasına yol açıyor,” dedi.

Aydınlı, e-Devlet sistemlerinin sorunsuz işleyebilmesi için güçlü bir altyapıya ihtiyaç olduğunu belirtti:

“KKTC’nin dijital geleceği için fiber optik altyapı en önemli stratejik adımdır. Bu altyapı sayesinde e-Devlet hizmetleri, hızlı ve kesintisiz bir şekilde vatandaşlara ulaşabilecek. Fiber optik kablolar, dijital dünyada verimliliği ve hızla veri akışını sağlayarak, devletin tüm hizmetlerinin düzgün işlemesini mümkün kılacaktır.”

Ayrıca, Tayfun Aydınlı, fiber altyapının KKTC’nin bilişim adası olma hedefi doğrultusunda kritik bir rol oynadığını ifade etti:

“Dijitalleşme, sadece kamu hizmetlerini hızlandırmakla kalmaz, aynı zamanda uluslararası yatırımları da çekerek KKTC’nin ekonomik kalkınmasına büyük katkılar sağlar. Fiber optik altyapı, ülkemizi teknolojiye dayalı girişimcilik açısından bir çekim merkezi haline getirecektir.

"5G teknolojisi, hızın artırılmasıyla sınırlı kalmıyor; bu yeni nesil teknoloji, dijital dünyanın altyapısını yeniden şekillendiriyor. 5G, mevcut 4G teknolojisinin çok ötesine geçerek, daha hızlı veri transferi, düşük gecikme süreleri ve çok daha fazla cihazın aynı anda bağlanabilmesine olanak tanıyor. Otonom araçlardan akıllı şehirlere, sanal gerçeklikten nesnelerin internetine kadar pek çok teknolojiyi mümkün kılan 5G, toplumsal ve ekonomik anlamda önemli bir dönüşümü beraberinde getiriyor.

Sağlık hizmetlerinden eğitime, sanayi üretiminden ticarete kadar 5G’nin sunduğu imkanlar, verimliliği artırarak daha hızlı ve etkili hizmetlerin sunulmasını sağlayacak. Bu teknolojiyle birlikte uzaktan sağlık hizmetleri, akıllı ulaşım sistemleri ve veri merkezli uygulamalar daha hızlı ve güvenilir hale gelecek."

5G ile KKTC’de Neler Gelişecek?

KKTC, 5G teknolojisini etkin bir şekilde benimserse birçok alanda gözle görülür gelişmeler yaşanacağını belirten Aydınlı, şu değerlendirmelerde bulundu:

"Öncelikle, eğitim alanında sanal sınıflar ve uzaktan öğrenme imkanları çok daha kaliteli ve erişilebilir hale gelecek. Özellikle kırsal bölgelerdeki öğrenciler, merkezlerde sunulan eğitim fırsatlarına aynı hız ve erişimle ulaşabilecek. 5G, öğrencilere sanal gerçeklik ile zenginleştirilmiş dersler ve anlık veri paylaşımı sağlayarak eğitimin kalitesini artıracak.

5G ile uzaktan tıbbi müdahale, ameliyatlar ve teşhis süreçleri daha hızlı ve güvenilir bir şekilde yapılabilir hale gelecek. Bu teknoloji sayesinde, KKTC’deki sağlık hizmetleri dünya standartlarına ulaşacak ve hastalar, tedavi için yurtdışına gitmek zorunda kalmadan en iyi sağlık hizmetlerine erişebilecek.

Trafik yönetiminden enerji tasarrufuna kadar birçok sistem optimize edilecek, şehirler daha sürdürülebilir ve yaşanabilir hale gelecek. Otonom araçlar ve akıllı trafik sistemleriyle, şehir içi ulaşım hızlanacak ve daha güvenli hale gelecek.

5G’nin sunduğu yüksek hız ve düşük gecikme süresi, KKTC’yi teknoloji şirketleri ve global yatırımlar için cazip bir merkez haline getirecek. Bu sayede, ülkede teknolojiye dayalı iş fırsatları çoğalacak, genç nüfus için yeni iş alanları yaratılacak ve dijital girişimciliğin önü açılacak. KKTC, teknoloji üreten bir ülke olma yolunda büyük bir adım atmış olacak

Bataryayı geliştiren araştırmacılar ürünlerinin birçok sektörde kullanılabileceğini söylüyor.

Karbon fiberden üretilen güçlü ve oldukça hafif bu yeni batarya, uçakların elektrikle çalışmalarının önünü açabilir.

İsveç'teki Chalmers Teknoloji Üniversitesi'nden araştırmacılar, ürünlerinin yük taşımalarında kullanılabilecek kadar sağlam olduğunu vurguluyor.

"Dünyanın en güçlü bataryası" olarak tanıtılan bu ürün, hafifliği ve buna tezat oluşturacak şekilde sağlamlığı ile bir aracın menzilini artırabilir.

Yakın zamanda Advanced Materials dergisinde bir makale de yazan Chalmers Teknoloji Üniversitesi'nden bilim insanı Richa Chaudhary, "Ticari olarak kullanılabilecek, karbon fiber kompozitten yapılmış, alüminyum kadar sert bir batarya yarattık," diyor.

Pili geliştiren ekip, ürünlerinin çok farklı sektörlerde kullanılabileceğini düşünüyor. Prof. Leif Asp, "Kredi kartı inceliğinde cep telefonları ya da yarı ağırlığında dizüstü bilgisayarların" geliştirdikleriyle bataryayla mümkün olabileceğini söylüyor.

Asp, çalışmalarının otomotiv ve havacılık endüstrisinden de yoğun ilgi gördüğünü vurguluyor. Elektrikle çalışan uçakların önündeki en büyük zorluklarından biri, bataryalardaki güç kaynağının enerji yoğunluğunu dengelemek.

Ortalama bir batarya, jet yakıtından 40 kat daha ağır - ayrıca daha fazla yer kaplıyor. Yeterli enerjiyi sağlayabilecek hafif bir batarya, araca entegre edilebilir ve birçok sorunu çözebilir.

Ancak eleştirmenler, bunun bataryaların yapının ayrılmaz bir parçası haline gelmesi nedeniyle ileride yapılacak yenilenmelerin son derece zorlaştığını belirtiyor.

Chalmers Teknoloji Üniversitesi'ndeki ekip, elektrikli araçların çalıştırılması için gereken enerji miktarını da azaltabileceklerini iddia ediyor.

Prof. Asp, “Elektrikli araçlar üzerinde yaptığımız çalışmalar, rekabetçi bataryalarla bugün olduğundan %70 daha uzun süre hareket edebileceklerini gösteriyor,” dedi.

İlk araştırma sonuçlarını 2018 yılında yayınlayan ekip büyük ilgi gördü.

2021’de, bir lityum-iyon bataryanın kapasitesinin yaklaşık %20’si kadar olan 24 watt-saat enerji yoğunluğuna sahip bir batarya ile ilk büyük atılımlarını yaptılar.

Son versiyon, kilogram başına 30 watt-saat enerji yoğunluğuna ulaşıyor ve bu, çoğu batarya ile aynı standartlara tam olarak ulaşmasa da bazı avantajlara sahip.

Prof. Asp ayrıca, “Çok işlevli özellikler açısından, yeni bataryamız selefinden iki kat daha iyi ve aslında dünya çapında şimdiye kadar yapılmış en iyi batarya,” ifadelerini kullandı.

İsveçli bilim insanları, insan beyin dokusundan yapılmış dünyanın ilk yaşayan bilgisayarını ürettiler.

Laboratuvar ortamında yetiştirilen 16 beyin hücresi kümesinden oluşan hücreler birbirleri arasında bilgi iletişimi sağlıyor.

Geleneksel bir bilgisayar çipine çok benzer şekilde çalışan yeni bilgisayar, nöronlar aracılığıyla sinyal gönderip alan devreler gibi hareket ediyor.

Ancak yeni teknolojiyi özel kılan şey, daha az enerji kullanması, çünkü yaşayan nöronlar, mevcut dijital işlemcilere oranla milyonlarca kat daha az enerji kullanıyorlar.

Bilim insanları, beynimizin 10 ila 20 watt arasında enerji harcamasını gerektiren görevlerin, günümüz bilgisayarlarında 21 megavat enerji kullandığını ortaya çıkardı. Bu da insan beyninden bin kat daha fazla enerji harcadıklarını gösteriyor.

Dopamin ile eğitiliyor

Yaklaşık 0,5 mm çapında ve 10 bin canlı nörondan oluşan mini beyinler, dopamin dozlarıyla eğitiliyor. Görevleri doğru bir şekilde yerine getirdiklerinde ödül olarak bir kimyasal akışı alıyorlar.

Bilim insanları, dopamin salınımını taklit etmek için ışığa maruz bırakarak belirli bölgelerini uyarıyor. Organoidler, sekiz elektrotla çevrili ve aktiviteyi ölçebiliyorlar.

Teknoloji için dönüm noktası

Bu atılımın Biyoloji ve teknoloji arasındaki çizgileri bulanıklaştırarak bilgi işlem ve sinir biliminde yeni olasılıkların önünü açıyor.

Etik hususlar çok olmakla birlikte, yaşayan bilgisayar teknoloji alanında önemli bir dönüm noktasına işaret ediyor.

Neyin mümkün olduğuna dair algılarımıza meydan okuyan bu teknoloji yapay zekanın geleceği ve insanlığın teknolojiyle ilişkisi hakkında derin soruları gündeme getiriyor.

Japonya'daki Tokyo Üniversitesi'nden araştırmacıların çalışmasında, küresel yıldız kümesindeki orta kütleli kara deliklerin nasıl oluştuğunun anlaşılması için çeşitli simülasyonlar yapıldı. 

Küresel yıldız kümeleri, galaksi merkezi etrafında uydu gibi dolanan milyonlarca yıldızın yerçekimi sayesinde bir arada durmasıyla oluşuyor. 

Simülasyonlarda, bu kümeleri oluşturan yoğun moleküler bulutların, daha sonradan orta kütleli kara deliklere dönüşen çok büyük yıldızlar doğurabileceği ortaya kondu. 

Hakemli dergi Science'ta yayımlanan araştırmada, bu kümelerin merkezinde yıldızlar arasında yaşanan yoğun çarpışmaların, Güneş'inkinden bin kat daha fazla kütleye sahip yıldızların doğmasına yol açabileceği belirlendi. 

Yıldız kaynaklı kara delikler büyük yıldızların çökmesiyle, süper kütleli karadeliklerse daha büyük kara deliklerin birleşmesiyle oluşuyor. Ancak bilim insanları orta kütleli kara deliklerin nasıl meydana geldiğini şimdiye dek çözememişti. 

Tokyo Üniversitesi'nden Michiko Fujii, kapsamlı simülasyonlarla ilk kez bu kara deliklerin nasıl oluştuğuna dair bilgi edinilebildiğini söyledi. 

Bilim insanı araştırmaya dair şu ifadeleri kullandı: 

İlk kez, küresel küme oluşumunun simülasyonlarını tek tek yıldızları modelleyerek başarıyla gerçekleştirdik. Her biri için gerçekçi bir kütleye sahip yıldızlar modelledik ve bunların çok dar bir alandaki çarpışmalarını yeniden canlandırdırdık. Bu simülasyonlar için milyonlarca yıldızı yüksek doğrulukla entegre edebildiğimiz yeni bir simülasyon kodu geliştirdik.

Fujii, yeni simülasyon kodunun ileriki araştırmalarda kullanılabileceğine de işaret ederek "Nihai hedefimiz, yıldızları tek tek oluşturarak tüm galaksilerin simülasyonunu yapmak" dedi.

Lenovo ve Britanyalı araştırma şirketi OnePoll'un gerçekleştirdiği yeni bir çalışma, Z kuşağının yarısının internette ve gerçek dünyada farklı hayatlar yaşadığını ortaya koydu. Yaklaşık 2 bin Amerikalının katılımıyla yapılan araştırmada, Z, Y, X ve "baby boomers" kuşakları eşit şekilde temsil edildi.

Araştırmaya göre, Z kuşağı katılımcılarının yüzde 46'sı, çevrimiçi ortamlardaki kişilikleri ile gerçek dünyadaki karakterleri arasında büyük fark olduğunu belirtti. Bu oran Y kuşağında yüzde 38, X kuşağında yüzde 18 ve "baby boomers" kuşağında yüzde 8 olarak belirlendi.

Ankette katılımcılara internetteki kişiliklerini herhangi bir aile üyesinden gizleyip gizlemedikleri de soruldu. Her beş kişiden biri bu soruya "Evet" yanıtını verdi. Z kuşağında bu oran yüzde 31 iken, Y kuşağında yüzde 27 olarak kaydedildi.

ÇOĞUNLUK KENDİNİ ÇEVRİMİÇİ DAHA İYİ İFADE EDİYOR

Z kuşağı katılımcılarının yüzde 53'ü, çevrimiçi platformlarda kendilerini daha iyi ifade edebildiklerini belirtirken, bu oran Y kuşağında yüzde 49, X kuşağında yüzde 35 ve "baby boomers" kuşağında yüzde 23 olarak açıklandı.

Lenovo Kuzey Amerika Pazarlama Genel Müdürü Gerald Youngblood, çalışmanın sonuçlarına ilişkin şu değerlendirmede bulundu:

"Dünyadaki gençlerin yaklaşık beşte birinin ruh sağlığı sorunu var, bu da küresel bir krizin yansıması. Bu sosyal deneyin, zihinsel sağlık adına birbirimizin dünyasını anlama ihtiyacına dair arkadaş ve aile arasında daha fazla diyalog kurulmasını sağlamasını umuyoruz."

Independent Türkçe'nin derlediği bu çalışma, gençlerin çevrimiçi ve gerçek dünyadaki kimliklerini nasıl farklı şekilde yaşadıklarını ve ifade ettiklerini ortaya koyarak, dijital çağın ruh sağlığı üzerindeki etkilerine ışık tutuyor.

OpenAI Perşembe günü yapay zeka araçlarının gizli etki operasyonları için nasıl kullanıldığına ilişkin ilk raporunu yayınladı.

OpenAI'ın 39 sayfalık raporu, bir yapay zeka şirketinin yazılımının propaganda amacıyla kullanımına ilişkin en ayrıntılı açıklamalarından biri.

OpenAI, araştırmacılarının son üç ay içinde devlet ve özel aktörlerden oluşan beş gizli etki operasyonuyla ilişkili hesapları bulduğunu ve yasakladığını iddia etti.

İsrailli firma ABD'li öğrencilerin protestolarını hedef aldı

Rusya'da iki operasyon ABD, Ukrayna ve birçok Baltık ülkesini eleştiren içerikler oluşturup yaydı. Operasyonlardan biri, koddaki hataları ayıklamak ve Telegram'da yayınlanacak bir bot oluşturmak için OpenAI modelini kullandı.

Çin'in nüfuz operasyonu İngilizce, Çince, Japonca ve Korece metinler oluşturdu ve operatörler daha sonra bu metinleri X ve Medium gibi sosyal medya platformlarında yayınladı.

İranlı aktörler ABD ve İsrail'i hedef alan tam makaleler hazırladılar ve bunları İngilizce ve Fransızcaya çevirdiler. 

Stoic adlı İsrailli bir siyasi firma, ABD'li öğrencilerin İsrail'in Gazze'deki savaşına karşı protestolarını antisemitik olmakla suçlayan gönderiler de dahil olmak üzere çeşitli içerikler oluşturan sahte sosyal medya hesaplarından oluşan bir ağ işletti.

OpenAI'ın platformunda yasakladığı dezenformasyon yayıcıların birçoğu araştırmacılar ve yetkililer tarafından zaten biliniyordu.

ABD, Mart ayında OpenAI'nin tespit ettiği kampanyalardan birinin arkasında olduğu iddia edilen iki Rusya vatandaşına yaptırım uygularken Meta da bu yıl Stoic'i politikalarını ihlal ettiği için platformundan yasakladı.

Yapay zeka dezenformasyon kampanyalarına dahil edildi

Rapor ayrıca, daha ikna edici yabancı dil gönderileri yapmak gibi içerik üretmenin belirli yönlerini iyileştirmenin bir yolu olarak üretken yapay zekanın dezenformasyon kampanyalarına nasıl dahil edildiğini, ancak bunun propaganda için tek araç olmadığını vurguluyor.

Raporda, "Bu operasyonların tümü bir dereceye kadar yapay zekayı kullandı, ancak hiçbiri yalnızca onu kullanmadı. Bunun yerine, yapay zeka tarafından oluşturulan materyal, elle yazılan metinler veya internet üzerinden kopyalanan karikatürler gibi daha geleneksel formatların yanı sıra, yayınladıkları birçok içerik türünden yalnızca biriydi." denildi.

Kampanyaların hiçbiri dikkate değer bir etki yaratmasa da, teknolojiyi kullanmaları kötü niyetli aktörlerin üretken yapay zekanın propaganda üretimini artırmalarına olanak tanıdığını nasıl bulduğunu gösteriyor.

İçerik yazma, tercüme etme ve yayınlama artık yapay zeka araçları kullanılarak daha verimli bir şekilde yapılabiliyor ve bu da dezenformasyon kampanyaları oluşturma çıtasını düşürüyor.

OpenAI, gizli etki operasyonlarına ilişkin benzer raporları periyodik olarak yayınlamayı ve politikalarını ihlal eden hesapları kaldırmayı planladığını belirtti.

"Muzları nasıl daha uzun süre taze tutabilirim" sorusuna, "Serin, karanlık bir yerde ve elma gibi diğer meyvelerden uzakta saklayın" gibi faydalı ipuçlarının özetini oluşturmak için yapay zekayı kullanıyor.

Bu kısma kadar her şey faydalı ancak bazı sorulara alınacak cevaplar felaket seviyesinde tehlikeli olabilir.

Google şu anda bu sorunları tek tek çözmeye çalışıyor ancak bu, arama devi için bir tanıtım felaketine dönüşebilir.

Günde en az beş küçük taş yiyin, pizzanızın üzerine yapıştırıcı dökün

AI Overviews'e sorulan bir sorunun cevabında astronotların Ay'da kedilerle tanıştığını, onlarla oynadığını ve bakım sağladığını" da söylüyor.

Yapay zekaya göre Neil Armstrong 'İnsan için küçük bir adım' dedi çünkü bu bir kedi adımıydı. Buzz Aldrin ayrıca Apollo 11 görevinde kedileri de görevlendirdi.

Daha da endişe verici olanı, kayaların hayati bir mineral ve vitamin kaynağı olduğundan, günde en az bir küçük taş yemeniz gerektiğinden bahsediyor ve pizzanın üstüne yapıştırıcı koymanızı öneriyor.

Google'ın yapay zekası "depresif hisseden" bir kullanıcıya da Golden Gate Köprüsü'nden atlayabileceklerini söyledi.

Yeni özellik, önyargıları ve yanlış bilgileri sürdürebileceği ve acil durumda yardım arayan insanları tehlikeye atabileceği konusunda uyaran uzmanları alarma geçirdi.

Bu neden oluyor?

Temel sorunlardan biri, üretken yapay zeka araçlarının neyin doğru olduğunu bilmemesi, yalnızca neyin popüler olduğunu bilmesidir.

Örneğin, internette taş yemekle ilgili çok fazla makale yok çünkü bunun kötü bir fikir olduğu aşikar.

Ancak The Onion'da taş yemekle ilgili çok okunan bir hiciv makalesi var . Böylece Google'ın yapay zekası, özetini neyin doğru olduğuna değil, neyin popüler olduğuna dayandırdı.

Eğer bu gerçekten aramanın geleceğiyse, o zaman inişli çıkışlı bir yolculukla karşı karşıyayız. Google elbette OpenAI ve Microsoft'u yakalamaya çalışıyor .

Yapay zeka yarışına liderlik etmek için gereken mali teşvikler çok büyük . Bu nedenle Google, teknolojiyi kullanıcıların eline sunma konusunda geçmişe göre daha az ihtiyatlı davranıyor.

55 Cancri e olarak bilinen süper Dünya, Güneş sistemimizin dışında önemli bir atmosfere sahip, karbondioksit ve karbon monoksitten oluşan bir örtüyle sarılmış birkaç kayalık gezegen arasında yer alıyor.

Kesin miktarlar belirsiz. Dünyanın atmosferi nitrojen, oksijen, argon ve diğer gazların bir karışımından oluşuyor.

Kansas Üniversitesi'nde dış gezegenler üzerinde çalışan Gökbilimci Ian Crossfield, "Bu, muhtemelen bu gezegenin bir atmosferi olduğuna dair şimdiye kadarki en sağlam kanıt" dedi.

 Süper Dünya, bir gezegenin boyutunu ifade ediyor; 55 Cancri e ise Dünya'dan daha büyük ancak Neptün'den daha küçük.

Bu gezegendeki kaynama sıcaklıkları 2 bin 300 santigrat dereceye kadar çıkabiliyor, bu da gezegenin yaşama ev sahipliği yapma ihtimalinin düşük olduğu anlamına geliyor.

Bunun yerine bilim insanları, keşfin, kalın atmosfere sahip, daha misafirperver olabilecek başka kayalık gezegenlerin var olabileceğine dair umut verici bir işaret olduğunu söylüyor.

41 ışıkyılı uzaklıktaki ötegezegen, Dünya'dan sekiz kat daha ağır ve yüzeyi magma okyanuslarıyla kaplı.

Araştırma Nature dergisinde yayımlandı.

OpenAI'ın açıklamasında şirketin "İnsanlığa zararsız yapay zeka üretmek" mottosuyla hareket ettiği belirtilerek, "Teknolojideki küresel liderliği, hizmet kültürü ve yeniliği benimseyen topluluğu nedeniyle ilk Asya ofisimiz olarak Tokyo'yu seçtik." ifadesi kullanıldı.

Yeni ofisin, OpenAI ürünlerinden, karmaşık iş süreçlerinin otomatikleştirilmesinden faydalanan Toyota, Rakuten ve Daikin gibi kurumsal müşterilerle teması hızlandıracağı vurgulandı.

Açıklamada şirketin Japonya pazarına yönelik, metinleri mevcut modelden daha hızlı çeviren ve özetleyen, Japonca için optimize edilmiş özel sohbet robotunu hizmete sunduğu kaydedildi.

Firma, yeni ofisi aracılığıyla müşteri desteği dahil kurumsal hizmetler sunmayı ve Japonya içinde yönetim çerçevesi oluşturmayı planlıyor.

Devlet televizyonu NHK'ye göre, yeni ofisin açılışı dolayısıyla Çiyoda bölgesindeki otelde düzenlenen basın toplantısına iş ve bürokrasi dünyasından temsilciler katıldı.

- "Ortaklığın ilk adımı"

OpenAI Üst Yöneticisi (CEO) Sam Altman, toplantıya gönderdiği video mesajda Tokyo'daki ofisi "Japonya halkı ve iş dünyasıyla uzun vadeli olmasını umduğu ortaklığın ilk adımı" olarak niteledi.

Altman, "Yapay zekanın insanları daha üretken olmaya teşvik ederek çalışmaları hızlandıracağına, aynı zamanda henüz hayal bile edilemeyen yeni sektörlere değer katacağına inanıyoruz." dedi.

OpenAI yöneticilerinden Brad Lightcap, toplantıdaki konuşmasında Japonya'nın 2 milyondan fazla müşteriyle, OpenAI sohbet robotunu kullanan en büyük pazarlardan olduğunu belirtti.

- Dublin ve Londra'da açılmıştı

Uluslararası operasyonlarını geliştirmeyi hedefleyen ABD merkezli yapay zeka ürünleri geliştiricisi OpenAI, 2023'te Londra ve Dublin'de ofis açtığını duyurmuştu.

CEO Sam Altman, Nisan 2023'teki Tokyo ziyareti kapsamında Başbakan Kişida Fumio ile görüşmesinde ulusal pazara yönelik yatırım olasılıklarını ele almıştı.

Görüşmede Altman, "Bu teknolojinin artılarını ele aldık ve eksilerini nasıl azaltabileceğimizi konuştuk. Japon kültürüne ve diline uygun bir model oluşturmayı sabırsızlıkla bekliyoruz." ifadelerini kullanmıştı.

TikTok’un ana şirketi ByteDance, 2023’te yıllık yüzde 60 gelir artışı kaydetti. Bu başarı, Çinli bir şirket olan ByteDance’ın ABD ve Güneydoğu Asya’daki uluslararası e-ticaret pazarlarına girmesine yardımcı olan “TikTok Shop” tarafından da desteklendi.

Bloomberg’in haberine göre, şirketin 2022’de 25 milyar dolar olan kazancı 2023’te 40 milyar dolara sıçradı.

ByteDance’ın büyümesine ilişkin haberler, şirketin kendi yapay zeka sohbet robotunu oluşturmak için OpenAI’nin teknolojisini kullandığına ilişkin iddiaların ortaya çıkmasının ardından geldi.

ABD'de yasaklama yartışmaları

TikTok bir yandan rekor gelirler elde ederken diğer yandan da ABD Kongresi’nin dikkatini çekiyor. Uzun süren artışmaların ardından Amerikalı milletvekilleri geçen ay belli şartları sağlamaması halinde TikTok’u ABD’de kapatmaya zorlayacak bir yasa tasarısını kabul etti. Uzmanlar, TikTok yasağının Başkan Joe Biden’ın yeniden seçilme kampanyasına zarar verebileceğini, zira Kongre üyelerinin uygulamayı kullanan çocuklarından tepki aldığını söylüyor. Eski Başkan Donald Trump başlangıçta görevdeyken TikTok yasağı için bastırmış, ancak geçen ay bir yasağın “Facebook’u daha da büyüteceğini” söyleyerek rotayı tersine çevirmişti.

Geçtiğimiz günlerde Tesla'nın daha düşük maliyetli bir EV üretme planından vazgeçtiği ve bunun yerine kaynakları, bir robotaksiye odaklayacağı basına yansımışken bir açıklama da Elon Musk'tan geldi.

Tesla EV satışlarının geciktiği ve kârların düştüğü, şirketin ve CEO'nun satışları veya en azından hisse senedi fiyatını artırmak için başka bir ürün arayışına girmişti.

Yıllardır Tesla'nın bu iki araç üzerinde çalıştığına dair raporlar dolaşıyordu. Ancak Walter Isaacson'un Musk biyografisindeki açıklamalara göre Musk, henüz tamamen otonom bir araba üretmemiş olmasına rağmen tipik bir arabaya mı yoksa direksiyon simidi veya pedalları olmayan bir arabaya mı öncelik vereceği konusunda kararsız kaldı.

Musk yıllardır Tesla araçlarında otonom yetenekler vaat ediyordu. 2016 yılında Tesla'nın 2017 yılı sonuna kadar kendi başına ülkeyi baştan başa dolaşacağını söylemişti. 2019'da, 2020'de otonom araç paylaşım ağı için daha geniş bir vizyonun parçası olarak şirketin ilk robotaksisini piyasaya süreceğine söz verdi. Birkaç yıl sonra da direksiyonu veya pedalı olmayan özel bir robotaksinin 2024 yılına kadar pazara çıkacağını söyledi.

Yapılan çalışmalar kapsamında MRI cihazının son birkaç ay içerisinde yaklaşık 20 sağlıklı gönüllü üzerinde test edildiği kaydedilen açıklamada, neredeyse 4 dakikada en net beyin görüntüsünün elde edildiği aktarıldı.

Açıklamada, 11,7 Tesla manyetik güce sahip Iseult MRI makinesiyle kısa sürede çekilen görüntülerin, hastanelerde yaygın kullanılan cihazlarla elde edilmesinin saatler sürebileceği kaydedildi.

Iseult Projesi Başkanı ve CEA Araştırma Direktörü Nicolas Boulant, yaptığı açıklamada, verilerin daha yüksek kalitede elde edilebilmesi için araştırmanın birkaç yıl daha devam edeceğini belirterek, hedeflerinin 2026-2030’a kadar nörodejeneratif hastalıkların yanı sıra şizofreni ve bipolar bozukluğu gibi psikiyatri alanındaki birçok hastalığı araştırmak olduğunu ifade etti.

Iseult MRI cihazı ile elde edilen ultra detaylı anatomik bilgilerin, Alzaymır ve Parkinson gibi hastalıkların teşhisinde yardımcı olması bekleniyor.

Çinli teknoloji üreticisi Xiaomi, düzenlenen bir etkinlikle ilk elektrikli otomobilinin satışına başladı.

Etkinlikte konuşan CEO Lei Jun, aracın standart versiyonunun fiyatının 215,900 yuan yani 29,900 dolar olduğunu açıkladı. Lei Jun, bu fiyatın aracı  zararına satmak anlamına geldiğini de belirtti.

Üstelik bu fiyat Çin'de 34 bin dolara satılan Tesla Model 3’ün de çok altında kalıyor.

Etkinlikte diğer Çinli otomotiv devlerinin yöneticileri de ön sıralarda yer aldı. Nio CEO'sunun, Xpeng başkanının ve Li Auto CEO'sunun katıldığı sunumda Xiaomi CEO'su, otomobillerinin geliştirilmesi sırasında destekleri için kendilerine teşekkür etti.

27 DAKİKADA 50 BİN SİPARİŞ

Üç versiyonla satışa sunulan aracın giriş versiyonu 29.900 dolar, SU7 Pro 34.000 dolar ve SU7 Max 41.500 dolardan satılacak.

Şirketten yapılan açıklamada satışa açılan ilk 4 dakikada 10 bin sipariş alındığını 27 dakika sonunda da 50 bin siparişe ulaşıldığı belirtildi.

Teslimatlarına Nisan sonunda başlanacak modelin fabrikasında 76 saniyede bir model üretilebiliyor.

BYD'nin 73,6 kWh'lık Blade bataryasını kullanan SU7 giriş seviyesinde 700 kilometre menzil sunuyor. 400V mimarisine sahip olan araç 15 dakikalık şarjla 350 kilometre menzil sağlıyor.

Standart model 295 hp güç ve 40 Nm tork sağlıyor.

Xiaomi SU7 Pro modeli ise 94,3 kWh CATL Shenxing LFP pillerini kullanıyor ve 830 kiometre menzil vadediyor. Motor güçleri standart versiyonla aynı.

En üst donanım olan Xiaomi SU7 Max ise çift motorla geliyor ve 673 hp güç, 838 Nm tork sunuyor.

101 kWh'lık CATL Qilin batarya paketi bulunan versiyonun menzili 810 kilometreye kadar çıkıyor. Model 5 dakikalık şarjla 210 kilometre menzile ulaşıyor. 265 km/sa maksimum hıza çıkabilen aracın 0'dan 100'e hızlanması sadece 2,78 saniye sürüyor.

Tayvan ajansı CNA'nın haberine göre, Dijital İşler Bakanı Audrey Tang, geçen hafta düzenlenen meclis oturumunda, Çinli Bytedance şirketinin ana ortağı olduğu TikTok'un ulusal enformasyon ve iletişim güvenliği açısından "tehlikeli ürün" olarak sınıflandırıldığını belirtti.

Bakan Tang, düşman devletlerin dolaylı veya doğrudan kontrol ettiği ürünlerin ulusal güvenliğe tehdit olarak değerlendirildiğini vurguladı.

Tayvanlı yetkilinin açıklaması, Ada'daki hükümetin TikTok konusunda tutumunun uygulamayı ulusal güvenlik gerekçesiyle yasaklamayı tartışan ABD ile aynı çizgide olduğunu gösteriyor.ABD Temsilciler Meclisi, 13 Mart'ta TikTok'un ülkede yasaklanmasının önünü açan yasa tasarısını kabul etmiş, tasarı onay için Senato'ya gönderilmişti.

ABD Başkanı Joe Biden, Senato'nun onaylaması halinde yasayı imzalayarak yürürlüğe sokacağını açıklamıştı.

"Ulusal güvenlikle ilgili sorun oluşturduğu" gerekçesiyle TikTok'un yasaklanmasının önünü açan tasarının yasalaşması halinde ana ortak konumundaki Çin ByteDance firması, platformu devretmek zorunda kalacak.

Çin'in topraklarının parçası olduğunu savunduğu Tayvan, 1949'dan bu yana fiili bağımsızlığa sahip bulunuyor. Çin ana karası ile Tayvan arasında iç savaşın ardından ortaya çıkan ayrılık ve egemenlik ihtilafı sürüyor.

Milyarder girişimci Elon Musk, yapay zekâ şirketi xAI'ın bu hafta OpenAI'ın ChatGPT'sine rakip bir sohbet robotu olan Grok'u açık kaynak kodlu hale getireceğini açıkladı.

Musk, açıklamayı sosyal medya platformu X'te yaptı.

Grok yapay zekâ sohbet robotu, geçen yılın Kasım ayında X sosyal medya platformunun paralı abonelerinin kullanımına sunulmuştu.

Musk, geçen yıl açık kaynaklı yapay zeka fikrini beğendiğini belirtmiş, ayrıca insanlığın yararı için yapay zeka geliştirmek yerine kâr amacıyla hareket ettiği gerekçesiyle kurucuları arasında yer aldığı rakip yapay zeka şirketi OpenAI'a dava açmıştı. 

Katlanabilir iPhone ne zaman piyasaya sürülecek?

sızıntılarıyla bilinen AlphaBiz, katlanabilir iPhone modeli ile ilgili yeni ayrıntılara dikkat çekerek gündeme bomba gibi düştü. Açıklanan bilgilere Apple tarafından beklenen akıllı telefonun 2026 yılında piyasaya sunulacağı bilgisi yer alıyor. Bu bilgiye üst düzey bir Apple yetkilisi aracılığıyla ulaşıldığı bilgisi verildi.

iPhone modelinde ne gibi özelliklerle yer alacak?

Katlanabilir diğer telefon modellerinde katlanma izi olması iyi hizmet sunmazken, Apple’nin katlanabilir iPhone modeli ile ilgili ortaya atılan bir diğer bilgiye göre,  göre katlanabilir iPhone modeli söz konusu izin piyasadaki ürünlere göre çok daha az gösteren bir ekran tasarımı olacağı bilgisi yer alıyor. Katlanabilir İPhone modelinin rakip marka modellerine göre, daha hafif olması bekleniyor.

Sektör kaynakları tarafından yayınlanan bilgilere göre, Apple, sağlamlık endişeleri nedeniyle, Galaxy Z Flip 5 konseptini rafa kaldırarak Galaxy Z Fold 5 benzeri bir ürün ile yoluna devam edebileceği, bu durum açıldığında iPad, katlandığında ise iPhone olabilen bir ürün olarak karşımıza çıkacak.

Tüm bilgilere ek olarak, Apple’ın son zamanlarda en çok konuşulan ürünü Vision Pro‘nun geliştirme ekibi tarafından katlanabilir iPhone çalışmalarına destek vermeye başladığı bilgisi verildi. Bu konu ile ilgili yapılan bir diğer açıklamalara göre, markanın Vision Pro’ya en az 1.5 yıl bir ekleme yapmayı planlamaması nedeniyle böyle bir karar aldığı bilgisi yer alıyor.

Vision Pro ekibinin ekran teknolojilerinde bir hayli yetenekli olduğu göz önünde bulundurduğumuzda, şirket içerisindeki katlanan iPhone ile ilgili ekran dayanıklılığı endişelerini ortadan kaldırmış oluyor.

Yapay zeka, çocuklar, hatta yetişkinler için tasarlanan bir dizi oyuncak ve cihaz üzerinde çalışıyor.

Bu oyun arkadaşları, çeşitli görevler ve etkileşimler için programlanmış yapay zeka algoritmalarını kullanarak çocuklara eğlence, öğrenme ve hatta duygusal destek sağlama amacını taşıyorlar.

Örneğin, yapay zeka destekli robotlar, interaktif oyunlar oynayabilen, soruları yanıtlayabilen ve hatta çocuklara eğitici içerik sunabilen oyuncaklar olabilir.

Bu robotlar genellikle konuşma, hareket etme ve hatta bazen duygu tanıma yeteneklerine sahipler. Ancak, bu tür oyuncakların kullanımıyla ilgili bazı önemli konular da var.

Öncelikle, çocukların gelişimini destekleyici bir şekilde tasarlanmalı ve güvenli olmaları gerekmetedir.

Ayrıca, yapay zeka modellerinin doğru ve güvenilir bilgiler sunması önemlidir, özellikle eğitici amaçlar için kullanılıyorsa.

Bazı ebeveynler, bu yapay zeka oyuncaklarıyla olumlu deneyimlerini paylaşıyor ve duygusal destek sağlama ve çocukların hislerini ifade etmelerine yardımcı olma potansiyellerini vurguluyor.

Ancak, özellikle güvenilir iletişim bağlamında kullanıldığında, yapay zeka modellerinin ürettikleri bilgilerin doğruluğu konusunda endişeler olabilir.

Yapay zekanın günlük ürünlere entegre edilmesi, kullanımının hem potansiyel faydalarını hem de çocuk oyuncaklarında kullanımıyla ilgili etik düşünceler konusunda endişe yarattığı söylenebilir.

Çocuklarla etkileşim kurma, öğrenme sağlama ve hatta duygusal destek sunma amacını taşıyan yapay zeka oyun arkadaşlarını seçerken ve kullanırken dikkatli olmak önemli.

TÜBİTAK 1003 - Öncelikli Alanlar Ar-Ge Projeleri Destekleme Programı kapsamındaki destekle tamamlanan projede, ilk prototip hayata geçerken, klinik aşamanın da dahil olduğu ileriki aşamaları, beynin şifrelerinin araştırıldığı Nörobilim ve Nöroteknoloji Ortak Uygulama ve Araştırma Merkezinde (NÖROM) yürütülecek.

Araştırmalar 10 yıldır sürüyor

NÖROM Yönetim Kurulu Üyesi ve ODTÜ Enformatik Enstitüsü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Yeşim Aydın Son, projeye ilişkin açıklamalarda bulundu.

Aslen tıp doktoru olan ve ABD'de biyoenformatik alanında doktora eğitimini tamamladıktan sonra Türkiye'ye dönen Aydın Son, ODTÜ'de açılan bu alandaki ilk lisansüstü programının eğitime başlamasına katkı vermesinin üzerinden 14 yıl geçtiğini ve son 10 yıldır tıp ve yapay zekayı birleştiren araştırmalar yaptığını anlattı.

ODTÜ Enformatik Enstitüsünün bu alanda çalışan diğer üniversitelerden farklılığına işaret eden Son, bu kapsamda, laboratuvar ortamında veri üretimi, analizi ile yapay zeka modellerinin moleküler testler ile doğrulamasını yapabildiklerini söyledi.

Sağlık bilişimi alanında MR, PET gibi radyolojik görüntülerin bilgisayar ortamında modellemesine dayalı tanı sistemleri geliştirmeye dönük çalışmaların ilerlediğini ifade eden Son, "Böylece klinikte, doktorların hastalığın ayırıcı tanısına destek olabilecek ön araştırmalar yapılıyor" diye konuştu

Biyoinformatik bölümünde ise son 10 yıldır Alzheimer hastalığı üzerine yoğunlaştığını dile getiren Son, bu hastalığa karşı klinikte "erken tanı" için özelleşmiş testlerin bulunmadığını vurguladı.

Erken evrede riskli genetik profiller tespit ediliyor

Genom araştırmalarının son yıllarda pek çok hastalığın teşhisindeki önemine işaret eden Son, çalışmalarında genom araştırmaları ile makine öğrenmesini birleştirdiklerini belirterek, şu bilgileri verdi:

"Uluslararası çalışma grupları tarafında oluşturulmuş 3 büyük veri seti alt yapısını yapay zeka kullanarak analizi ile erken evrede risk göstergesi olabilecek genetik profilleri tespit ediyoruz.

Bu genetik profilleri doğrulamak için geliştirdiğimiz teknikte, katılımcıların yanak içinden tükürük örneklerini alıyoruz ve DNA'larını izole ediyoruz. Hastalık riskini 1,5-2 kat artıran genetik değişiklikler tespit ettik, ayrıca koruyucu olabilecek çeşitlilikler gözledik. TÜBİTAK projemiz kapsamında, tüm bunları yapabilen bir moleküler tanı kiti prototipi geliştirdik. Bu analizler ile hastalığın en erken aşamasında, sadece yanak içinden alınan bu örneğin yapay zeka modeline dayanarak kişilerin riskli olup olmadığını veya Alzheimer'a karşı koruyucu bir genetik yapı taşıyıp taşamadığını doktorlarımıza bilgi olarak sunmayı hedefliyoruz."

"Hedef test kiti geliştirmek"

Yöntemin doğrulamasını Hacettepe Üniversitesi Geriatri Bölümü'nün ortaklığıyla 100 kişilik Alzheimer hasta grubu üzerinde yaptıklarını aktaran Aydın Son, "Projemiz, prototip aşamasına geldi. Projenin ikinci fazını da büyük ihtimalle bir TÜBİTAK projesiyle, klinik araştırma projesiyle desteklemek istiyoruz. Tüm bu çalışmalarda temel hedefimiz bir tanı kiti veya bir test geliştirmek. Bu testlerin temelini oluşturmuş durumdayız" dedi.

NÖROM'da klinik araştırmalar başlatılacak

Elde ettikleri sonuçların optimize edilmesi için geniş çaplı bir klinik çalışmayı NÖROM merkezinde gerçekleştireceklerini ifade eden Son, şunları kaydetti:

"Doktorların tanılarına destek olmayı hedefliyoruz. Klinik araştırmalarımız başladığında, örneğin 65 yaş üstünde 'hatırlayamama' gibi semptomlar gösteren kişiler bize yönlendirilecek. Biz de bu genetik analizlerini yaparak hastanızda 'risk arttıran ya da koruyuculuk sağlayan faktörlere dayalı değerlendirmesi buradadır, klinikte gördüğünüz tablo ile bunu birleştirerek karar verebilirsiniz' diyeceğiz. Aynı zamanda klinikten hasta gönderen doktorlara tanıda yardımcı olurken bu hastaları uzun süreli yani 2-3 sene sonra takip edeceğiz. Böylece geriye dönük testimizin güvenirliği de daha iyi test edebileceğiz."

"Hastalıkta erken tanı çok önemli"

Yeşim Aydın Son, Alzheimer'da ayırıcı tanının yanında erken tanının da önemine işaret ederek, "Beyinde oluşan dejeneratif olguları engelleyemesek bile yavaşlatmak için bazı yöntemler literatüre girmiş durumda. Bu noktada erken tanıda bizim araştırmamız büyük önem taşıyor" değerlendirmesinde bulundu.

Beyin çipleri tasarlayan Neuralink şirketinin kurucusu Elon Musk, beynine çip takılan ilk insanın tamamen iyileşmiş göründüğünü ve düşünerek bilgisayar fare imlecini oynatabildiğini açıkladı.

'SÜREÇ İYİ İLERLİYOR'

Independent Türkçe'nin aktardığına göre sosyal medya platformu X'teki bir Space programında açıklama yapan Musk, "Süreç iyi ilerliyor. Hasta tamamen iyileşmiş görünüyor. Hasta düşünerek fare imlecini oynatabiliyor" dedi.

Musk'ın açıklamasına göre, Neuralink hastanın fare imlecini mümkün olduğu kadar çok oynatabildiğini görmek istiyor. Daha önce ilk insan deneğin beynine 29 Ocak'ta çip yerleştirildiğini ve deneğin toparlanma sürecinin iyi gittiğini açıklamıştı.

ABD Gıda ve İlaç İdaresi (FDA), Neuralink'e geçen yıl mayıs ayında beyin implantının insan üzerinde deneyine başlaması için izin vermişti. FDA'den alınan izin, hastaların felç ve bir dizi nörolojik hastalığı yenmelerine yardımcı olmayı hedefleyen şirket için bir dönüm noktasıydı.

Neuralink, eylül ayında insan üzerinde deney için onay aldığını açıklamıştı.

Nükleer füzyon, güneşin ısı üretmek için kullandığı sürecin aynısı.

Destekleyenler, bunun bir gün bol, güvenli ve temiz bir enerji kaynağı sağlayarak iklim değişikliğiyle mücadeleye yardımcı olabileceğine inanıyor.

Birleşik Krallık Atom Enerjisi Otoritesi (UKAEA), İngiltere Oxford yakınlarındaki JET tesisindeki bir ekibin, 0,2 miligram yakıt kullanarak beş saniye boyunca 69 megajoule ürettiğini ve 2022'de kırılan önceki rekoru 10 megajoule geride bıraktığını söyledi.

Bu, yaklaşık 41 bin eve beş saniye boyunca elektrik sağlamaya yetiyor.

UKAEA CEO'su Ian Chapman, "JET, günümüz tesisleriyle mümkün olduğu kadar santral koşullarına yakın bir şekilde çalıştı ve mirası gelecekteki tüm santrallere yaygın olacak" dedi.

JET'in tokamakında ( plazma tutucu sistem) her ikisi de hidrojen izotopları olan döteryum ve trityumun her biri 0,1 miligram, plazma oluşturmak için güneşin merkezinden 10 kat daha yüksek sıcaklıklara ısıtıldı.

Bu karışım, dönerken mıknatıslar kullanılarak yerinde tutuldu, kaynaştı ve muazzam enerjiyi ısı olarak serbest bıraktı.

Yeni rekora rağmen JET, kendisini üretmek için harcanan enerjiden daha fazlasını üretmedi.

Jet ilerleyen dönemde, enerji üretme sürecinin daha uzun süre devam etmesini sağlayacak süper iletken elektromıknatıslarla donatılacak.

Her şey yolunda giderse, prototip bir füzyon enerji santrali 2050 yılına kadar hazır olabilir.

Türkiye Ticaret Bakanlığı, tüketicinin korunmasına yönelik çalışmaları sıklaştırırken çalışmaların tek elden yürütülmesi için de yeni bir dönemi başlatıyor.

Sabah gazetesi'nin haberine göre, bu kapsamda öncelikli olarak mevcutta 81 il müdürlüğü ile 851 ilçede bulunan ve illerde Ticaret Müdürlüğü, ilçelerde ise Kaymakamlık binalarında yer alan Tüketici Hakem Heyetleri 81 il merkezinde ayrı bir yapı olacak şekilde yeniden yapılandırılacak.

TC Ticaret Bakanlığı 2024-2028 Stratejik Planı'na göre, tüketicilerin korunmasına yönelik faaliyetler önümüzdeki dönem daha da artırılacak.

SOSYAL MEDYA FENOMENLERİ DE TABİ OLACAK

Dijital tüketicinin korunması yaklaşımıyla dijital mecralarda yer alan reklamlar başta olmak üzere tüketiciyi aldatıcı, yanıltıcı uygulamalara karşı çalışmalar yürütülecek.

İnternet alışveriş tercihlerini önemli ölçüde etkileyen influencer olarak adlandırılan sosyal medya fenomenleri de denetime tabi olacak. Reklam Özdenetim Kurulu ve Reklam Kurulu işbirliğinde "Influencer Sertifika Programı Projesi" hayata geçirilecek.

Yeni çalışma ile birlikte sertifika sahibi influencer'ların sorumluluk içerisinde hareket ettiğine yönelik reklam verenlere bakanlık tarafından bir güvence verilmiş olacak.

E-ticarette uygulanan "Güven Damgası" modelinde olduğu gibi, güven damgasının yer aldığı e-ticaret platformlarına vatandaşın nasıl güven duyabileceği ifade ediliyorsa burada da sertifika sahibi influencer'lara güven duyulabileceği algısı pekiştirilecek.

BBC Türkçe Servisinde yer alan habere göre IMF Başkanı Kristalina Georgieva “yapay zekanın genel eşitsizliği daha da kötüleştireceğini” söyledi.

Georgieva, ülkelerin “teknolojinin sosyal gerilimleri daha da körüklemesini önlemek” için konuyu ele almaları gerektiğini belirtti.

Yapılan çalışmada yapay zekanın yaygınlaşmasının faydaları ve riskleri mercek altına alındı.

IMF, yapay zekanın gelişmiş ekonomilerdeki işlerin büyük bir bölümünü – yaklaşık yüzde 60'ını – etkileyeceğini söyledi. Söz konusu örneklerin yarısında çalışanlar, üretkenliklerini artırmak için yapay zekadan faydanalabiliyor.

Fakat diğer durumlarda ise yapay zekanın, şu anda insanlar tarafından yürütülen temel görevleri yerine getirme becerisine sahip olacağı öne sürüldü. Bu durum işgücüne olan talebi azaltarak ücretleri etkileyebilir ve hatta işleri ortadan kaldırabilir.

IMF, yapay zeka teknolojisinin düşük gelirli ülkelerdeki işlerin sadece yüzde 26'sını etkileyeceğini öngörüyor.

Georgieva, “bu ülkelerin birçoğunun yapay zekadan yararlanacak altyapıya ya da kalifiye işgücüne sahip olmadığını, bu durumun da zaman içinde teknolojinin ülkeler arasındaki eşitsizliği daha da kötüleştirebileceğini” söyledi.

Analizde yapay zekayı benimseyen yüksek gelirli ve genç çalışanların ücretlerinde orantısız bir artış görebileceği ifade edildi.

Ancak IMF’ye göre daha düşük gelirli ve daha yaşlı işçiler ise geride kalabilir.

Georgieva, “Ülkelerin kapsamlı sosyal güvenlik ağları oluşturması ve savunmasız işçiler için yeniden eğitim programları sunması çok önemli” dedi.

“Bunu yaparak, yapay zeka geçişini daha kapsayıcı hale getirebilir, geçim kaynaklarını koruyabilir ve eşitsizliği azaltabiliriz.”

IMF’nin söz konusu analizi İsviçre'nin Davos kentinde düzenlenen Dünya Ekonomik Forumu'yla beraber yayımlandı.

Yapay zeka, ChatGPT gibi uygulamaların popülaritesindeki artışın ardından tartışılan bir konu.

Bazı yasal düzenlemeler de yapılıyor. Geçen ay, Avrupa Birliği yetkilileri, yapay zeka kullanımını düzenlemek için dünyanın ilk kapsamlı yasaları üzerinde nihai olmayan bir anlaşmaya vardı.

Avrupa Parlamentosu bu yılın başlarında yapay zeka yasasını oylayacak, ancak herhangi bir mevzuat en az 2025 yılına kadar yürürlüğe girmeyecek.

Yapay zeka son 1 yıldır hayatımıza tamamen entegre olmasının ardından kendisini her alanda geliştirmeye devam ediyor.

Son olarak yapay zekalı yüz tanıma sisteminin İngiltere havalimanlarında kullanılmaya başlanmasıyla birlikte pasaport kontrolüne gerek kalmayacağı kaydedildi. 

İngiltere İçişleri Bakanlığı'nın planlarına göre yüz tanıma sistemiyle birlikte, temassız seyahat ve 50 millet için yapay zeka kullanan Dubai'ye benzer bir "akıllı sınır" yaratılması hedefleniyor.

"DAHA ÖNCE İNGİLTERE'YE GELİP GELMEDİKLERİNİ BİLECEĞİZ"

Sınır Gücü Genel Müdürü Phil Douglas, "Yeni program şu anda yaptığımızdan çok daha temassız yüz tanıma kullanacak.

İnsanlar hakkında önceden çok daha fazla bilgi sahibi olacağız. Daha önce Birleşik Krallık'ta bulunup bulunmadıklarını bileceğiz" dedi.

GÖÇMENLİK YASALARINA UYGUN OLUP OLMADIKLARI ANLAŞILACAK

Douglas, "Göçmenlik yasalarına uyumlarının ne olduğunu bileceğiz. Ve güvenlik sistemlerimizde onlarla ilgili herhangi bir kayıt olup olmadığını bileceğiz. Bu yüzden uçağa binemeyecek bazı insanlar olacak." diye konuştu.

Yeni teknolojinin denemelerinin bu yıl içinde yapılacağı bildirildi.

HENÜZ TEST AŞAMASINDA

Buna ek olarak, gelecekte pasaportların kullanımdan kaldırılmasını sağlayabilecek sınır ötesi dijital kimlikler de test ediliyor.

Aizip'in CEO'su Yan Sun, Fox News'a "Gelişmiş büyük yapay zeka modellerini, daha küçük modelleri inşa etmek için kullanıyoruz. Tıpkı büyük abinin, küçük kardeşinin gelişimine destek sağlaması gibi" dedi. Sun bunun "kendi kendine evrilebilen yapay zekaya" yönelik ilk adım olduğuna dikkat çekti. 

Aizip'in kurucularından Yubei Chen de "Büyük ve küçük yapay zeka sistemlerinin, birlikte çalışarak gelecekte eksiksiz bir ekosistem oluşturacağına inanıyoruz" ifadelerini kullandı. 

Kaliforniya Üniversitesi'nde çalışan Chen, gelişmiş dil modeline sahip ChatGPT ve küçük yapay zeka sistemlerinin iki ayrı uçta değerlendirildiğine işaret ederek, bunların insan müdahalesi olmadan birlikte çalışmasının önemli bir adım olduğunu söyledi. 

Chen, bu sistemlerin işitme cihazlarında, petrol hatlarının denetiminde ve soyu tükenme tehlikesi altındaki türlerin takibinde kullanılabileceğini belirtti. 

Bilim insanı, küçük yapay zeka sistemlerinin evdeki kahve makineleri, fırınlar, bulaşık makineleri ve televizyonlara yerleştirilebileceğini, bunların bulut sistemlerindeki daha büyük yapay zeka modelleriyle ilişki kurabileceğini de söyledi.

Yarı iletken çiplerle ilgili araştırmalar yürüten SemiAnalysis firmasından Dylan Patel, ChatGPT'nin çalışmasının günlük 700 bin dolara mal olduğunu belirtmişti. 

Chen, küçük ve büyük yapay zeka modellerinin tam entegrasyonunun, bu sistemlerin çalışma masraflarını azaltacağını da ifade etti.

Rekabet Kurumunun internet sitesinde yer alan duyuruya göre, Meta Platforms, Inc'in, kullanıma yeni sunduğu Threads isimli uygulamayı, Instagram uygulamasıyla bağlamak suretiyle Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un ilgili maddesini ihlal edip etmediğini tespiti amacıyla yapılan ön araştırma Kurulca karara bağlandı.

Ön araştırmada elde edilen bilgi, belge ve yapılan tespitleri müzakere eden Kurul, bulguları ciddi ve yeterli bularak, Facebook, Instagram ve WhatsApp'ın sahibi Meta Platforms Inc. hakkında soruşturma açılmasına karar verdi.

Duyuruda, Rekabet Kurulu tarafından alınan soruşturma kararlarının, hakkında soruşturma açılan teşebbüslerin ya da teşebbüs birliklerinin kanunu ihlal ettikleri, kanun kapsamında ceza yaptırımıyla karşı karşıya kaldıkları veya kalacakları şeklinde yorumlanmaması gerektiği de belirtildi.

Today, countries have very comprehensive measures to suppress cyber-attacks against economic players.

Therefore, while fraud, abuse of trust and concealment are very often protected, theft targeting tangible and intangible goods such as data or information content is not yet regulated by law.

However, the rise of digital technology has forced the legislator to adapt the necessary pressure tools and strengthen international cooperation. So much so that it led to a kind of legislative frenzy with the passing of a law per year on the near or distant manifestations of cybercrime.

This list does not consider all regulatory texts, some of which were published several years after the relevant laws, which do not encourage the use of these often complex and still unknown texts.

Prevention Training of Cyber Security Actors

The government alone can no longer guarantee the public peace and security of persons and property on the web.

To maintain its dominance, it is imperative to ensure its strategy and management. Yet it shares its practices with responsible private partners, cyber citizens, or cyber citizen companies that share the same concerns.

The training seminar following this congress on the challenges of security in business demonstrated the mutual importance of corporate protection and economic intelligence training.

This strategy of domination aims to support the rise of the virtual world by regulating the truly economic, social and legal implications of its operation.

Laws strike a fair balance between guaranteeing individual freedoms and the need to protect people, property and public order.

It's about protecting everyone's rights, guaranteeing free and effective access to the Internet, while protecting copyright and information assets, growth values.

The cyber world reproduces, albeit in a different way, the economic and social exchanges of the physical world, which is the subject of a legal organization to maintain the social order necessary for a democratic society.

Therefore, with a global vision, the State must consider the economic, social and legal consequences of this technological revolution and above all the seriousness of the consequences of their possible abuses and treatments.

If the Trust in the Digital Economy Act is exemplary in fostering growth, it still, and above all, continues to make up for the lack of knowledge of non-digital indigenous generations.

It is urgent to program and disseminate knowledge adapted to different generations that use and will use these new technologies.

Educational needs in IT and legal security are important in the protection of personal data, as well as in other IT engineering professions.

Also, let's be aware that, as the Director of the National Information Systems Security Agency said, there is an ongoing effort to raise staff awareness.

Despite its strategic formation in July 2009 equipped with the ability to prevent, detect and respond to computer attacks, it is essential to observe the stagnation in the management of the issue.

However, the cyber defense of organizations by ANSSI remains heavily dependent on the reckless behavior of the Internet user.

The understanding of socio-economic-legal issues as diverse as they are inseparable and interconnected must be macro-numeric in order to coordinate actions.

ANSSI's administrative and technical duties are linked to economic e-activity, preventive or repressive legal activities, training and operational cyber defense.

It ensures that the function of the defense authority for information systems is implemented primarily for the benefit of State administrations and vital operators.

First of all, it develops the national strategy. Manages and coordinates relations with various ministries. In terms of cyber defense, it is necessary to detect and intervene as soon as possible in the event of an attack.

Its technical expertise can provide support in legal cases levied by judges or specialized services.

Coordinated dissemination of the same protective message is essential, as it concerns all areas.

The need to be aware of digital issues in order to truly become aware of them should allow for the simultaneous implementation of computer security training programs tailored to the level of education.

Thus, everyone will take part in controlling the sovereignty of the state with a cyber security attitude.

 This need for coordination stems from the undivided nature of cybersecurity. The Internet user at home is the same as in the company or administration.

Dr.Yaşam Ayavefe

Despite advances, companies continue to implement methods that often only protect their IT infrastructure from outside action.

The available data seem to confirm the general awareness within the company of the existence of a particular digital risk. Business leaders and employees see digital insecurity as one of the main threats to their business.

Therefore, according to a survey, the following conclusions were reached:

- Employees put digital flaws at the forefront of threats. In this area, the greatest danger for 55% of respondents is loss or theft of information. Overall, 75% of employees say digital risk poses a major threat to their company's brand image.

- Business leaders rank digital insecurity as the third top security concern, including reputational risk. 42% of the people asked think that the loss or theft of information poses a danger to their companies.

Of these, 44% fear that IT risk will lead to unavailability of business tools. Therefore, the main threat to business leaders relates to contractual commitments and the capacity of the company.

The difference in perception is undoubtedly explained by the fact that business leaders face risks to business survival that are actually more obvious: destruction of assets, theft, fraud, etc.

Although the importance of digital risk for the operation of companies is accepted, the level of risk and adequacy of the budgets allocated to digital security may be wondered.

In addition, the management of legal obligations in terms of data security is further complicated by the fact that large international companies are subject to different and more or less restrictive legislation depending on the countries in which they operate.

Therefore, the United States or the United Kingdom has implemented legislation that allows security services to obtain the supply of data if they are hosted on their territory.

This results in very heterogeneous budgets devoted to digital security, representing a share ranging from 1% to 6% of the company's budget for information systems.

On average, companies dedicate about 2% of their turnover to the security of information systems and digital data.

However, this share does not fully reflect the investments made. In fact, many players participate indirectly in IT protection without this being their primary responsibility.

These elements show that the majority of companies are investing in digital security and allocating budgets that seem substantial.

Despite these budgets, the security of desktop computers and corporate networks is critical to the current evolution of digital risks, and in particular the uses of their employees.

Companies have really put technical hurdles in their systems by following the recommended technical rules since the early 2000s. But they are very vulnerable at the level of information manipulation to the day-to-day practices of employees and their decision makers.

Except where the technical system was very restrictive and filtering, the effectiveness of formidable and costly barriers to technical architectures was often bad password practices, misuse of USB keys, dangerous sites to access, use of unsecured personal mobile terminals, or quite simply the loss of documents.

Indeed, the need for security for accessing certain mobile devices, smartphones, laptops, USB keys and services in the clouds, which are rarely equipped with their own security solutions, is still greatly underestimated.

The quality of arguments and technical or qualitative factors also affect the credibility of information and therefore the impact it can have on the public.

 Pressure groups emerge spontaneously in the context of crises. It arises little by little, for example, under the cumulative influence of dissatisfied consumers or certain problems. It makes it possible to temporarily increase the structuring and effectiveness of such movements.

It can also lead to intense communication campaigns, multiplying the appearance of more or less coordinated personal initiatives.

In addition, the Internet has several features that have an impact on the dissemination of information and the management of image by both individuals and companies:

- There is no right to be forgotten on the Internet. Data is kept without time limit. The network creates a very important archive base. There is new data as well as old information. These are all search engines, online encyclopedias, etc. may be subject to links generated by tools.

The development of indexing and archiving tools leads to the recording and protection of all Internet pages that are repeatedly brought online, regardless of their future.

- Indexing of content by search engines brings all data to the same level of trustworthiness for users, regardless of source.

- Various web2.0 tools are interconnected and use interoperable formats. Therefore, information or rumors spread quickly. It can be enriched with additional elements: videos, recordings, texts or images, etc.

- Multimedia are tools that make it possible to save, reproduce and download digital data on the web at almost zero cost.

- Each person can copy a large amount of data on private or semi-private spaces on their mobile phone, on a key or on a portable hard drive and ultimately online. Distribution on the Internet and in all possible media is facilitated by multiple publishing tools: RSS feeds, blogs, podcasts, tweets, etc.

Dr.Yaşam Ayavefe

Now is not the time to debate whether the digital society will materialize. History is in motion and the digital transition at work right now.

It is shaking up already deep-rooted economic and social mechanisms, transforming entire segments of society, changing our behaviors, interactions and even some of our cognitive abilities.

Like any major change, this new industrial revolution is accompanied by new risks as well as new opportunities.

This article aims, first of all, to remember how the risks of digital malicious acts are ubiquitous and more dangerous than ever before.

Next, we will provide small and medium businesses with ways of reflection through the application of adapted measures and ground rules.

Emergence of Risks

It seems like a long time ago when a company's IT used to enter customer orders and invoices in a rudimentary way, as well as write letters that were printed and then mailed.

The unprecedented dimension of our society's increasing dependence on information systems has begun to emerge. Most companies are trying to move today's company into tomorrow's digital world.

 Over the last two decades, the local, national and international environment has become extremely competitive, subject to a labyrinth of regulations of all kinds and increasingly rapid economic changes. At this point, there is a new risk.

This risk is malicious acts related to information systems, otherwise known as digital distrust or simply cyber risk.

Not integrating cybersecurity as one of the building blocks of business survival would be a fatal mistake.

Reducing this to a base of priorities and therefore budgets to allocate to it would be not only a mistake but, above all, a potential miscalculation.

Seeing local or remote competitors investing in cybersecurity, conquering new markets is an example.

Because cyber security will undoubtedly be the distinguishing element, which will put many customers at ease in guaranteeing the smallest possible exposure to various cyber risks.

Unfortunately, digital threats have become persistent, multiple and increasingly complex. At this point, no sector of activity was spared.

An international group or start-ups with ten employees, size or turnover is no longer a criterion of indifference or a guarantee of invisibility. The target, above all, is due to the often easily accessible wealth of information assets.

A simple ransomware can plunge them into an abyss of worrying bewilderment and, worse, potentially deadly challenges.

Second, it represents 5% to 10% of the total amount of information produced, exchanged, and held by a company, regardless of size. It is this knowledge that is vital to its survival, at the heart of the company's renowned knowledge legacy.

Cyber ​​risk has in fact become one of the main risks in recent years for all actors in both the State and its administration, the private sector, and society and citizens at large.

In the late 2000s, a certain foresight about these risks led countries to establish security agencies.

It has enabled an upward reassessment of cyber risk, mainly through operational experience gained by various specialized Government services.

It also made it possible to significantly strengthen the resources allocated to other ministries, especially defense.

In addition, the first national cyber security strategy, published in 2011, has been updated and presented to the public.

One of the biggest innovations of this strategy is that it encompasses the society as a whole with its economic, social and even societal dimensions.

Because the digital security strategy aims to make some of the State's facilities available to protect and defend all companies, large and small, as well as citizens.

The creation of a national center to assist victims of cyber-attacks has been essential.

Which Risks and Which Consequences?

While most large companies now face major digital threats such as destabilization, espionage or sabotage, SMEs face cybercrime first and foremost.

Since many of them work directly or indirectly as subcontractors to large contractors, it is reasonable to assume that most probably fall within the scope of preferred targets.

Dr.Yaşam Ayavefe

Today, the importance of solar energy systems has increased and become popular. Solar energy is mainly used for two purposes: electricity generation (photovoltaic solar energy or thermodynamic solar energy) or heat generation (solar thermal energy).

Photovoltaic solar energy converts solar radiation into electricity using photovoltaic cells integrated into panels that can be installed in buildings or placed on the ground, while thermodynamic solar energy generates electricity through heat generation.

The electricity produced can be used on-site or re-injected into the electricity distribution grid. Solar thermal energy generates heat that can be used for domestic heating or domestic hot water production.

Photovoltaic

Photovoltaic (PV) technologies rely on cells that convert solar radiation into direct current electricity. These cells are interconnected to form a module, which itself is connected to various electrical components. The whole forms a photovoltaic system. The lifetime of a module is about 25 years.

Today, there are different cell technologies at different stages of technological maturity.

Crystalline Silicon (1st generation photovoltaic): Cells consist of thin sheets of silicon, an element extracted from sand or quartz. Depending on the crystallization method used, monocrystalline silicon or polycrystalline silicon is obtained. The lifetime of photovoltaic modules made from these cells is estimated to be between 25 and 30 years.

Thin Layers (2nd generation photovoltaic): These cells are used to make semiconductor and photosensitive materials such as glass, plastic, steel, etc. obtained by placing it on a support.

Different materials can be used. The most common is amorphous silicon. But other materials contain rare chemical elements. This technology makes it possible to reduce production costs. However, the cells have a lower efficiency than in the case of crystalline silicon. It has made significant progress in recent years.

Organic Cells (3rd generation photovoltaics): These modules consist of organic molecules. Solar collectors come in the form of photo-type films that are flexible, lightweight and easy to install. There are currently three types of organic photovoltaic cells: molecular ones, polymer ones and hybrid organic ones.

The potential interest of these technologies is to offer solar power at a significantly lower price than first- and second-generation technologies. However, these are still in the research and development stage.

However, these cells are already used in certain low-consumption and high-value-added applications, such as calculators or charging mobile devices.

Concentrated Cells (technology known as CPV): This technology uses optical lenses that concentrate light on small, high-performance photovoltaic cells.

Their efficiency is higher than the silicon sector. But they should always be positioned facing the sun. This is made possible with a viewer setup. This technology is currently only of economic interest in areas where direct sunlight is crucial.

Hybrid Perovskite Cells: Still in the laboratory development phase, this is a very promising sector that has shown remarkable progress in efficiency in recent years. This process is related to thin film technology and is based on lead methylammonium iodide.

Approximately 22% efficiency was obtained in the laboratory. Research is ongoing to ensure better stability of these cells and to make them more resistant to moisture.

Thermal Energy

Technologies related to this sector aim to convert solar radiation into thermal energy. This equipment makes it possible to directly use the thermal energy of the sun. The heat produced can be used for domestic heating or domestic hot water production.

The 3 most common types of equipment:

• Individual solar water heaters that allow the production of hot water for sanitary use for individuals with an efficiency of approximately 400 to 450 kWh/year/m2 depending on the climate zone.

• There are combined solar energy systems that provide both domestic hot water production and heating for private use. The sensor surface corresponds to approximately 10% of the surface to be heated. The conventional generation adopted for an optimized system is 450 kWh/year/m².

• Collective solar hot water area. Equipment is usually sized to meet 40% to 60% of needs. Equipment for each installation is pre-designed and dimensioned by a design office.

Solar equipment never provides 100% of hot water or heating needs and requires a supplement.

Photovoltaic / Thermal (PV/T) Systems

A new hybrid sector is emerging, combining both solar photovoltaic and solar thermal in buildings. This sector relies on hybrid solar panels that simultaneously generate electricity and useful heat.

A hybrid solar panel uses the heat released by photovoltaic cells to heat a heat transfer fluid. This improves the efficiency of PV cells while recovering useful solar heat for domestic hot water or heating.

In a water-vector hybrid solar panel, the heat transfer fluid is water-based. This process is often used to contribute to domestic hot water (DHW) production.

In an air vector hybrid solar panel, the heat transfer fluid is air. This process is often used to contribute to the heating of buildings.

Solar energy, a renewable energy that reduces greenhouse gas emissions, is an excellent alternative to the more polluting fossil fuels. But do you know exactly the advantages and disadvantages of this energy? Discover the answers to your questions!

What is Solar Energy?

As the name suggests, solar energy is all about harnessing the sun to generate your own energy. Thanks to the installation of solar panels, you generate electricity, and through this you can power the electrical equipment in your home (home appliances, electronics, lighting).

Unlike fossil fuels, it uses a clean, free resource with unlimited access. This renewable energy also does not release any gas.

What Types of Panels are Installed?

Two types of panels are installed to capture solar energy:

Thermal solar panel: Uses the sun's heat to heat a calorific fluid. This fluid is directed to your boiler and central heating system. Thanks to this system, your panels provide heating and domestic hot water production for your home. This is called the unified solar system.

Photovoltaic solar panel: Restores the sun's rays in the form of electricity, thanks to an inverter. The alternating current created in this way is sent directly to the electronic devices in your home.

Photovoltaic solar energy in general and above all solar thermal energy is very well accepted in society. However, what are the advantages and disadvantages of solar energy?

The parameters for assessing the viability of this type of energy are varied. Among them, we highlight: energy efficiency, pollution, safety and cost.

Advantages of Solar Energy

Solar energy has many advantages:

• As you use free and inexhaustible energy, you gain independence from energy suppliers by reaching self-consumption.
• By generating your own electricity, you save up to 40% on your bills!
• Solar energy is a renewable energy: therefore your installation does not emit greenhouse gases.
• Depending on the type of installation, you meet some of your domestic hot water and heating needs.
• You can sell the excess production. It can be an opportunity to raise significant additional income.
• Solar panels are 94.7% recyclable.
• Installing solar panels increases the value of your property.
• It is in question to meet the energy needs for water, heating and electricity. As mentioned, thermal panels can be an economical solution for domestic hot water.
• On the other hand, photovoltaics responds better to energy needs. Indeed, it can power all the equipment in the house. Since the installation is necessarily connected to the electrical panel of the house, and the latter redistribute it according to need.
• Therefore, it makes it possible to supply all the equipment in the house.

Disadvantages of Solar Energy

However, solar energy is not perfect and has some disadvantages to consider:

• Solar installation, orientation of the house relative to the sun, conditions imposed by the local city plan, etc. subject to various criteria.
• The cost of a solar installation is particularly high. It depends on the size and power of the installation. Choose between €9,000 and €15,000 for the installation of photovoltaic panels, while a combined solar system costs between €13,000 and €20,000.
• In winter, installation is slightly less efficient. Therefore, it must be connected to a backup heater to take over. That is, its energy efficiency is poor compared to other energy sources. The ratio between the amount of energy taken and the amount of electrical energy obtained is low. Especially when compared to other energy sources such as nuclear.
• The average life of your solar installation is 20 years, after which its efficiency decreases. To take advantage of its optimal functioning, you will therefore need to consider replacing it.
• The average life of the inverter in photovoltaic installations is 10 years. After this period, it must be replaced or repaired, which includes additional costs.
• It is not possible to store the electricity produced by photovoltaic energy.
• Remains dependent on solar energy. No sun, no electricity, no heat. Therefore, it is often essential to have another source of energy or heat.
• Although solar energy is considered as clean energy, it also contains elements harmful to the environment. Land use, water consumption, materials used etc. related effects.

Despite all this, solar energy is an energy with a bright future ahead.

With the technological developments that occur in the sector every year, it is likely that the innovations will reach as many people as possible while eliminating their current shortcomings.

Therefore, solar energies will undoubtedly be an indispensable part of the energy production environment in the coming years, especially in regions where the sun is not missing.

Dr.Yaşam Ayavefe

As with solar thermal, technologies related to this sector aim to convert solar radiation into thermal energy.

The principle of these technologies is to intensify the solar radiation sufficiently to be able to heat a heat transfer fluid at a high temperature (250°C to 2000°C).

The heat thus stored by the fluid can be used directly for industrial uses or used to generate electricity via a steam turbine.

Compared to photovoltaic, where production stops in the absence of sun, production can continue beyond the insolation period where there is a storage tank for the heated fluid.

There are several types of technologies:

Cylindrical-parabolic solar power plants: Parabolic troughs with a radius of curvature of 2 to 2.5 m and a length of about 20 m concentrate the sun's rays on a tube of heat transfer fluid.

Linear Fresnel reflectors, which can be regarded as a technology derived from cylindrical-parabolic plants, employing flat and near-ground half-plane mirrors and concentrating rays on fixed receiver tubes.

These mirrors can rotate to follow the path of the sun throughout the day.

Tower solar power plants: Multiple adjustable mirrors, called heliostats, concentrate solar energy on a single boiler located on a tower.

Dish-Stirling solar parabolas: This technology uses a parabolic mirror about ten meters in diameter in an external combustion Stirling engine whose hot source is sodium, the driving gas is helium or hydrogen.

Under conditions known to date, these technologies require significant direct sunlight.

Important Figures of the Sector

According to tests conducted for the first time in 2015, the photovoltaic figures are as follows:

• Around 95 GW in Europe
• Approximately 230 GW worldwide.

Goals

Released on November 2, 2016, the multi-year energy program set a target of 10.2 GW for 2018 and a range of 18.2 to 20.2 GW of solar capacity for 2023.

The multi-year energy program is aimed at accelerating the development of the photovoltaic sector compared to the pace of development in previous years.

It places priority on artificial sites to protect projects while emphasizing competitive solutions such as ground-mounted photovoltaic plants.

To achieve these targets, new calls for tenders were launched in 2016, resulting in approximately 1.6 GW of project allocation for 2017.

Thermodynamic solar requires very good direct sunlight conditions (>1900 kWh/m²/year). This limits the potential to specific geographic regions: Mediterranean countries in Europe, United States, India, North and South Africa Africa, Middle East, China, Australia, South America.

Thermal Energy

Production and installed capacity

The European fleet of solar collectors amounted to 47,000,000 m², equivalent to 32.9 GWth at the end of 2014.

In 2014, the European solar market, the sector devoted to hot water and heating production, showed a further decrease with the collector area installed below 3 million m² (ie 2150 MWth equivalent) bar, down 3.7. This is the sixth consecutive year of decline, with an installation level comparable to 2007.

The industry has entered the phase of redirection of sales points. Especially in the renewal market, if the thermal regulations are strengthened, in individual residences and collectively, if there are prospects, new markets can be conquered in terms of industrial applications and areas of solar collectors, in terms of connecting heat to heating networks.

The expansion of these high-power plants will thus contribute to a drastic reduction in production costs. In addition, the development of hybrid solutions will contribute to the development of the sector.

Challenges

Improve regulations to encourage industry development.

In the new housing sector, thermal regulations, which include the obligation to use renewable energy in detached houses, are in favor of the sector.

However, solar is in competition with some equipment that costs less to install and also meets its criteria. Strengthening regulatory criteria in the thermal regulation of new buildings will make it possible to promote more efficient solar equipment.

Improve quality and reduce costs.

Structuring the market and optimizing the systems has made it possible to reduce the equipment cost by 20% to 25% over the last five years.

Efforts still need to be made for high installation costs. The development of large-scale solutions in industry should also have an impact on individual and collective solar prices.

In the individual sector, the sector is structured and certificates are created for sensors and installation. The industry must collectively increase skills.

It should also manage any counter references that may have been observed in the past due to design, implementation or operational issues. RGE competence is being developed in response to these concerns.

From renewable energies to eco-materials, farmers' actions reflect the expansion of agricultural multifunctionality and increase activities in the region.

At the heart of the reflection lie the concepts of externality and even the environmental services provided by agriculture.

Several issues related to agricultural energy sources are interrelated:

• Mobilizing existing potential, including small deposits;
• Avoid capturing local resources for the benefit of industries.

Multi-partner dynamics such as the anchoring of the activity to the region and those carried out in the Collective Interest Cooperative are renewing rural cooperation involving farmers.

Even if they build their projects on a country-to-departmental scale, development models support the closest link between production and consumption.

It never exceeds 30 km between the storage platform and the collection and delivery area. Anchoring in the area provides a real adaptability to customer requests.

It results from the combination of a multidimensional, multi-purpose approach from energy generation to the provision of localized services and the creation of regional multi-partnerships.

Formerly considered waste, hedge wood is activated as a resource thanks to the technical adoption of wood chipping. Social integration through employment is also one of the priorities.

In this case, energy is only one aspect of his passion for a more global landscape management and maintenance, carbon storage, biodiversity, social bonds.

Environmental and landscape works are valued at a producer price, subject to completion of some form of payment management plans for environmental service.

Finally, these projects are very collaborative through collective and localized learning dynamics between farmers, artisans, local governments, individuals, associations, industrialists and foresters. Local technical dependence is regulated, from chopped wood to the boiler and the heating network.

The willingness of customers to pay for a higher-than-market price takes into account the multiplicity of services provided to the region.

However, those dealing with a very localized and dispersed resource have a modest volume of activity of between 3,000 and 5,000 tones per year and public procurement law does not necessarily support them.

These approaches have not yet fulfilled all their promises, especially in terms of environmental regulation and environmental common services.

Although stimulating, they are still underrepresented. Most energy initiatives in agriculture are at best the result of individual choices by small farming collectives.

However, wood logs remain the leading renewable energy fuel in the West. The wood energy plan has tripled the installation of automatic wood fired boilers on farms since 1996.

Wood shavings, which represents only 20,000 of the 420,000 tons of sawdust volume consumed, mainly supplies the local, rural and agricultural sectors.

At the same time, although agricultural productivity was well developed in the West, it gave rise to counter-patterns driven by the density of cooperative networks so prevalent since the 1960s that the habit of working in groups was so common. He took an active part in the promotion of energy-related information and techniques in agriculture.

Beyond that, the Sustainable Agriculture Network supports autonomous and sustainable alternative farming approaches that integrate energy reflection.

Initiatives related to local energies, renewable building materials (hemp) and transported food chains are concentrated in the West.

Within this network, the reflection on the energy efficiency of agricultural systems, sectors and regions became tangible.

Three initiatives have been proposed:

• sustainable and economical farming systems
• local renewable energy sectors and
• local animal feed production.

The production of renewable energies on the farm is subject to various public actions.

Agricultural policy has promoted energy production. He emphasized the possibilities of non-food development of agricultural products such as agricultural biomass, agricultural fuels, wood energy.

An agricultural biogas scheme was initiated and self-consumption of pure on-farm vegetable oil was allowed.

While the Agricultural Modernization Act is more defensive about energy for fear of land grabs, it still reaffirms the place of methanation as an agricultural activity where at least 50% of incoming materials come from farms.

The law of the agricultural future encourages actions towards energy sourcing and an ecological cause.

Dr.Yaşam Ayavefe

The socio-economic data transmitted by Member States are based on the results of studies carried out at world or European level targeting one or the other renewable energy sector for each country to move forward.

Renewable energy includes forecasts of employment and activity. These data are transmitted annually.

According to the figures provided, the photovoltaic, wind, biofuel and solid biomass (wood) sectors account for the majority of employment and turnover in the renewable sector. This observation is also valid if we consider the European Union as a whole.

The leading group is also made up of France, Italy, Spain, the United Kingdom, Denmark and Sweden. However, these data should be examined with great care.

Indeed, they are the sum of a wide variety of different sources. Only France, Germany, Austria and Italy provide detailed socio-economic data from national studies published annually. The rest is just guesswork.

Direct jobs are jobs that result directly from the manufacture and supply of equipment and components for the renewable energy sectors, or from on-site installation, as well as operations and infrastructure.

Indirect jobs are jobs arising from the activities of sectors that supply materials or components used by renewable energy sectors.

However, it is not limited to these. The field of study here is therefore very broad, even very approximate. Only one country accounts for less than 20,500 FTEs for the photovoltaic sector and 39,850 jobs for renewable energy as a whole for the same reference year.

The federation of companies in the technology industry reports that in recent years around 13,000 jobs have been created for all renewable energy sectors, whether manufacturers of equipment and components used by the industry, or service providers.

The renewable energy sector is still thought to create employment. Even if statistics are lacking, for example, biomass, which is the source of most of the energy produced from renewable sources, is a complex sector that has led to the development of a number of new professions related to cogeneration techniques.

The development of renewable energy sources also ensures the sustainability of economic activities in sectors such as agriculture or agri-food.

Therefore, examining these different sources of information makes it possible to paint a brief picture of what renewables mean for employment.

However, it should be borne in mind that it is very difficult to assess the activity generated by the renewable energy sectors.

Some companies more broadly involved in the energy sector, construction or other areas have actually hired additional staff to meet the needs.

The demand is different when renewable energy generation is heavily subsidized by public authorities.

Thus, electricians and roofers can work in the photovoltaic sector without their sole activity. The same goes for the solar industry etc. This also applies to heating engineers working for

It covers the energy, construction, research and development sectors, etc. It is very difficult to isolate the share of renewables in the wider economic activity involving

Faced with a decline in subsidies in the photovoltaic sector, some companies have relinquished their activities to their core business, namely electricians, roofers.

 SUPPORT MECHANISMS

Supporting renewable energies is a political choice that should benefit everyone. Although attempts were made from the early 2000s, things accelerated later on. There was a European mandate describing the implementation of the latest measures conducive to green energy production.

As part of this Climate-Energy package, Europe adopted a directive aimed at promoting the use of energy produced from renewable sources.

• First, reduce greenhouse gas emissions by 20% by 2030 compared to 1990;
• Second, to achieve 20% renewable energy in the final energy consumption of the European Union by 2020;
• Thirdly, it is necessary to reduce the energy consumption of the European Union by 20% compared to the projections of the European Commission on energy efficiency.

The first two targets are binding. This explains that supporting renewable energies will reduce greenhouse gas emissions in the medium term, increase energy supply security in each Member State, develop technology and innovation in this sector, and also create employment and regional development prospects.

According to these details, it is accepted that innovation and a competitive and sustainable policy in the field of energy make it possible to create economic growth.

In most cases, energy production from renewable sources depends on local or regional small and medium enterprises.

The growth and employment prospects offered by investments in energy generation from renewable resources at regional and local level are remarkable.

Dr.Yaşam Ayavefe

Thus, agriculture expands its missions towards energy and environmental production and services. Regionalized public energy-climate action renews reflections on the links between agriculture, society, regions and local development.

However, between the recovery of local circuits and the production of raw materials for long sectors, agricultural energy sources show some uncertainty about their ability to anchor activity.

Often individual, actions also result from mobilizing local social capital in interpersonal cooperation.

Purchasing groups organize to buy milk tank coolers, heat recovery units, photovoltaic panels, sawdust boilers and solar water heaters.

Farmers can participate in these actions without disrupting their production systems. Agricultural autonomy is often a founding motivation.

Renewable energy generation by farmers is part of a more global context of concern for climate-energy issues, but also for energy sobriety and the fight against greenhouse gases.

Entrepreneurial, individual and collective dynamics take many forms. However, they prefer the renewable energy production capacity of agriculture rather than reducing consumption.

Farmers and Energy Resources

Agricultural autonomy issues and development of local resources

Concerns about direct and indirect energy consumption and greenhouse gas emissions were confirmed. Agriculture was no exception. Energy, which is seen as a weighting cost to farms, is also an opportunity to diversify incomes.

Agriculture represented 2.7% of direct final energy consumption, 70% of which was due to mechanization.

However, 60% of agricultural energy consumption is indirect and linked to the production of inputs and their transport.

However, agriculture was particularly emphasized because of its share of greenhouse gas emissions: 18% There are three greenhouse gases: carbon dioxide, nitrous oxide and methane.

Even though these last two GHGs represent only 11.8% (CH4) and 13.4% of their emissions, they contribute 75% (CH4) and 88% (N2O) due to agriculture, livestock and enteric fermentation of animal manure.

However, low consumption of inputs (fertilizers, phytosanitary products, animal feed) is a criterion for agricultural autonomy, which includes a variety of approaches, from sensible productivity to sustainable agriculture and frugal networks, depending on the professional organizations that drive it.

It is important to favor the use of local resources, while strengthening economic efficiency and the ability to withstand crises.

It establishes the pursuit of autonomy as a condition of agricultural sustainability. Agriculture also promotes carbon sequestration through fences and permanent grasslands.

Environment-climate-energy actions relate to agricultural policy as well as to more global public action combining energy efficiency with the production of renewable energies.

The abundance of measures is partly due to the Common Agricultural Policy, such as the plant-environment plan and agro-environmental and climate measures.

 Engine bench actions and development of methanization units are encouraged, often sponsored by Agricultural Equipment Utilization Cooperatives. Energy diagnosis is a prerequisite for PPE.

In fact, regions have promoted energy-efficient equipment in various ways, either by targeting a sector (livestock) or by prioritizing a cause, or by facilitating renewable energy generation.

The actions of PPE were financed by national funds due to the importance that methanization actions gained.

Projects related to energy sobriety, greenhouse gas reduction or energy generation remained mostly individual and voluntary, even non-binding.

Energy has become a possibility of agricultural diversification not always associated with the global implications of energy sobriety.

It seems easier to introduce productive entrepreneurial dynamics that make it possible to generate additional income than to reduce consumption.

Dr.Yaşam Ayavefe

OpenAI, Eylül ayında Android ve iOS'ta ChatGPT ile sesli sohbetler sunarak kullanıcılara isterlerse sohbet robotuyla gerçek karşılıklı konuşmalar yapma seçeneği sundu.

Bu özellik yalnızca Plus ve Enterprise abonelerine özel olarak kullanıma sunuldu ancak diğer gruplar için de kullanılacağının sözünü vermişti.

OpenAI kurucu ortağı Greg Brockman, ChatGPT'deki sesli konuşmaların mobil cihazlardan ücretsiz olarak kullanıma sunulmaya başladığını açıkladı.

Özelliğin şimdilik iOS cihazlarında ücretsiz olarak kullanılabilirken, Android cihazlarda ise kademeli olarak kullanıma sunulması bekleniyor.

OPENAI GÖREVLERİNE GERİ GETİRDİ

Brockman, OpenAI Başkanı olarak koltuğunu terk ettikten sonra yeteneğin geniş çapta piyasaya sürüldüğünü duyurdu.

Şirket yönetim kurulunun Sam Altman'ı CEO'luktan kovmasının ardından kendi isteğiyle istifa eden Brockman, üst düzey personelin protesto amacıyla istifa etmesi ve diğer çalışanların da Altman'ın görevine iade edilmemesi halinde istifa etmekle tehdit etmesiyle kargaşaya neden oldu.

Açıklamayı yaptıktan kısa bir süre sonra OpenAI, Altman ve Brockman'ın görevlerine iade edildiğini ve görevlerine geri döneceklerini açıkladı.

Günümüzde, düzenleyici bilgiler şirketler için giderek daha pahalı hale geliyor. Artan bir katma değer payını ele geçiriyor. Ayrıca, BİT'lerin bilgi dolaşım sürecini değiştirerek rant dağılımını etkilediğine de dikkat çekiliyor.

Borsaları daha kolay ve verimli hale getirme, daha şeffaf piyasa destekleri oluşturma yeteneğinin bu teknolojilerin bir özelliğini oluşturduğu düşünülmektedir.

Ekonomik sistemin, tek koordinasyon biçiminin pazar olduğu, tek ayarlamanın fiyatı değiştirdiği saf ve tam rekabet sistemine yaklaşma eğiliminde olduğuna inanılır.

Ekonomik aktörler, daha eksiksiz bir bilgi ortamından yararlanır. Çünkü yeni bilgi teknolojileri mevcut ürünler hakkında daha zengin bilgilere daha kolay ve daha ucuza sahip olmayı mümkün kılar.

ICT'nin geniş yayılımı, pazarın alıcıları ve satıcıları daha büyük ölçekte ve artan verimlilikle kolayca bağlamasına olanak tanır.

E-ticarette bilginin bu işlevi en çok tüketicinin bakış açısından vurgulanır. Ancak tedarikçi açısından ve şirketler arası ilişkiler açısından da aynı şekilde ilerler.

Müşteri bilgilerinin yönetimi, şirketlerin ürün hatlarını daha kolay ve daha sık değiştirerek talebe hızlı bir şekilde uyum sağlamasına olanak tanır.

Firmaların kendi içindeki stratejiler ve dengeler, dönüşümünü yönlendirerek şirkette motor haline gelen alım, satım ve satış fonksiyonlarının yararına dönüştürülür.

Alt bilgilerin kontrolü ve dolayısıyla satış ve tüketicilerin derinlemesine bilgisi, üreticinin geleneksel işlevlerini değiştirmektedir.  Çünkü teknolojiler, kullanımlar ve kullanıcılar arasında ayrım yapmayı mümkün kılar.

Ardından pazarları ve geleneksel dağıtım kanallarını bölümlere ayırmayı, her homojen alt pazarın farklılaştırılmış fiyatlandırma ve bilgilere tabi olmasına olanak tanır.

Finansal piyasalar, bir yanda finansal akışlar ve fiziksel mallar ile diğer yanda işlemler için bir destek görevindedir.  Aynı zamanda gerçek bir özerk pazar haline gelen bu mallar hakkında bilgi alışverişi arasındaki bu ayrışmanın bir örneğini sunar.

Ancak bireyselleştirilmiş ve hedeflenmiş ticari tekliflerin geliştirilmesi, şirketin veri tabanlarına ve karmaşık maliyetli bilgi işleme yöntemlerine sahip olmasını gerektirir.

Aslında, bu durum sadece bir sipariş toplama meselesi değildir. Aynı zamanda ürün ve mevcut işlem hakkındaki bilgileri güvenli ve kişiselleştirilmiş bir şekilde tutmak da söz konusudur.

Web siteleri sayesinde, halihazırda var olan uzaktan satış sistemi tamamlanıyor.  Böylece, kullanıcı çevrimiçi olarak katılabilir, kataloğa bakabilir ve ardından siparişini verebilir, ayrıca disklerden alıntıları dinleyebilir veya video dizilerini görüntüleyebilir.

Şirket, müşteri dosyasından çeşitli veri tabanları oluşturmuş, bu veri tabanları arasında bilgi alışverişini sağlamış ve bunları intranet ve web sitesine bağlamıştır.

Müşteri dosyasından, şirket tarafından toplanan verileri, özellikle coğrafi pazarlama, kullanıcı profillerinin nasıl tanımlanacağı, segmentlere ayrılacağıyla ilgili bilgi alınır. 

Harici verilerle alıcıların davranışları hakkında bilgi toplayarak, ek bilgilerle zenginleştirilmiş bir pazarlama veri tabanı oluşturulur.

Şirket daha sonra pazarlama veri tabanını bir yönetim veri tabanına ve makalelerin tanımını, metinlerin, fotoğrafların ve seslerin sayısallaştırılmasını içeren bir multimedya ürün veri tabanına bağlayarak tamamlar. Bu temelleri birbirleriyle diyaloga sokmak için ilişkisel bir yapı kurmak gerekir.

Multimedya tabanının müşteri tabanı ile kesişmesi, itme teknolojileri ile otomatik olarak bilgi dağıtma imkanı sunar. Ayrıca çağrı merkezi operatörlerine müşteri bilgilerini ve ürün açıklama bilgilerini aynı ekranda görüntüleme imkanı sunar.

Bu, belirli araçlar aracılığıyla üyelerin profillerine, zevklerine veya önceki siparişlerine göre yeni ürünler sunmalarına olanak tanır.

Bilgi Hakimiyeti

Artan işlem olanakları, değer zincirleri içindeki yerleşik dengeleri değiştirir. Örneğin kültürel mallar gibi belirli sektörlerde, müşteri bilgilerinin kontrolü, distribütörlerin işlevlerini genişletir.

Bu mesleğin her zaman karakterize ettiği entegrasyon ve yoğunlaşma gücünü pekiştirir. Distribütörler, tedarikçilerini çoğaltmaya ve onları pazara yerleştirmeye çalışırlar.  

Bu temeller, artık rakiplerin sayısını sınırlayan ve faaliyetlerin etrafında inşa edildiği ender kaynaklardır.

Katma değerin kontrolü, risklerin azaltılması veya ticari eylemin optimizasyonu ile ilgili oldukları ölçüde, bilgi ve veri işlemenin kontrolü ile ilgili konular stratejik niteliktedir.

Distribütörler ve süpermarketler, örneğin, üretici şirketlere nakit çıkışlarından bilgi sağlamayı reddediyor. Ancak bilgiler, üreticilere yalnızca toplu biçimde iletilir.

Oysa, üretim döngülerini ve dağıtım yöntemlerini optimize etmek için neredeyse anlık, gün ve saat bilgisine ihtiyaç duyarlar.

Ancak bu durumda üreticiler, dağıtıcıların faaliyetlerini ve etkin ticari çabalarını kontrol edebilirler. Bu da dağıtıcılar için tasavvur edilmesi zor bir durum oluşturacaktır.

Bilgi teknolojileri ister yukarı ister aşağı yönlü bilgiyle ilgili olsun, alt yükleniciler ve müdürler arasındaki bağımlılık ilişkilerinin yoğunlaşması ve güçlendirilmesi için bir faktör oluşturur. Çünkü firmaların performansı doğrudan erişebilecekleri bilgilere bağlıdır.

Bunu yapmak için birçok şirket, ortaklık ilişkileri yoluyla, dış büyüme yoluyla veya kendi dağıtımlarının sorumluluğunu alarak dikey olarak bütünleşmeyi tercih ediyor.

Tayfun Aydınlı

22/11/2003

A feature of the activities powered by the Internet is due to the multifaceted externalities they produce.

It is the Internet that is at the heart of the provision of multiple services to citizens, as it is one of the pillars of the information infrastructure. It is a medium for the dissemination of bulk or merit goods.

For example, government agencies, educational and research institutions, non-profit organizations, etc. provided by.

It is also important to mention all the services provided to citizens and the benefit created by the generalized connection between network users.

Consequently, and as other infrastructure networks provide, the services offered by the Internet are the source of multiple externalities between users. It is also a source of externalities that may be ineffective to be managed by a market mechanism.

Paying to take advantage of them encourages producers to invest enough to produce optimally on the social plane.

In the case of the Internet, these problems are reinforced by the large number of externalities involved, given the diversity of dimensions of economic and social life affected. In addition, externalities between knowledge activities also affect market activities.

A network is a system that attracts consumers to the Internet or facilitates the posting or use of free information, as the search engine does. It is also a particularly effective environment for conducting business operations, thanks to the provision of free and non-commercial services.

Beyond these interdependencies between content, there are strong interdependencies between network services and content. The accessibility and quality of the latter are closely tied to the price and quality of the former.

As with managing scarcity constraints, there are two extreme solutions for managing all these externalities.

Provided that a property rights system is perfectly defined and transaction costs are zero, an externality problem can be solved with a market transactions system.

If these conditions are not met, non-market resource allocation mechanisms should be designed to attempt to correct market failures.

As they create the environment for information exchange, information and communication technologies (ICT) open up the possibility to facilitate the development of a market information exchange system.

Any information encoded in a computer system can be made possible by technical means or at low traceability cost. It can indeed be correlated with usage rules made enforceable by a posteriori control.

In other words, it can also limit usage rights on information resources. It can be defined as a system of property rights that tends to be complete as it can make them viable at minimal cost.

Also, due to the low costs of transmitting and reproducing digitized information, generalized code and encryption are used.

Because these transactions are secured, transaction costs on these resources are reduced with ICT.

In the first analysis, ICT seems to allow its hypotheses to come true, but it seems to reduce the need for non-market regulation. Two kinds of arguments lead to nuances in this vision.

First, the definition of a property rights system is a prerequisite for a market and easy allocation of resources and is itself based on non-market regulation.

 The definition of a consistent system of use rights on resources can neither be done in a decentralized manner nor can it be made after the use of these resources. However, information sources affected by the Internet are not subject to a precise definition of property rights.

First, there is content created by individuals or organizations, not all of which are eligible for recognized legal protection. It applies from mathematical theorems to knowledge of the comparative values ​​of merchants in a catchment area.

Then there is personal information that ranges from identifiers assigned to individuals to information describing their characteristics (preference, health, opinion, etc.).

Finally, it concerns the information necessary for the operation of networks, where the usage rules are very lacking. (IP addresses, phone numbers, email addresses, etc.)

In all these cases, the property rights system is incomplete unless there are strict rules regarding the rights to use this information in more than one possible situation, in particular.

Any decentralized solution results from non-market regulation, as they affect the previous distribution of wealth. It requires pre-determination of rules that are likely to have strong repercussions on probabilities for information markets.

A medium cost, then, does not mean zero cost. While computing costs are low and declining, they are not zero. Also, information processing costs are often mistakenly equated with data processing costs.

 The human mind remains essential to performing complex information processing operations involving various types of cognitive processes and is influenced by ICT.

The costs of a complete system of property rights over information would likely be prohibitive. Because all information and all possible combinations of information need to be defined.

Dr.Yaşam Ayavefe

Instagram nihayet doğrudan mesajlar için okundu bilgisini kapatmanıza olanak tanıyan bir özelliği test ediyor

Instagram başkanı Adam Mosseri'nin duyurduğuna göre,  Platform kullanıcıların Instagram mesajları için okundu bilgisini kapatmalarını sağlayacak bir özelliği test ediyor.

GÖRÜLDÜ İBARESİ KAPATILABİLECEK

Böylelikle, bir kullanıcının mesajını okumuş olsanız bile mesajın altında yer alan "görüldü" ibaresi görülmeyecek.

Mosseri, "Geri bildirimlerinizi duyduk ve DM'lerinizde okundu bilgisini kapatmanıza olanak tanıyan yeni bir özelliği test etmeye başladık.

Yakında, insanlar başkalarının mesajlarını okuduklarını görmelerine ne zaman izin vereceklerini seçebilecekler." dedi.

Mosseri, doğrudan mesajlar için gizlilik ve güvenlik menüsünün bir ekran görüntüsünü yayınladı.

Bu menüye bir sohbetin içerisindeki kullanıcı profilinin adına dokunarak erişebilirsiniz.

Kullanıcılar testin bir parçasıysa, "Etkinliğinizi kimler görebilir" bölümünün altında okundu bilgisini kapatmak için bir geçiş görecekler.

Öte yandan Meta, şirketin bu özellikleri hangi kapasitede test ettiğini ve tüm kullanıcılara ne zaman sunulacağını belirtmedi.

WHATSAPP 9 YIL ÖNCE BU ÖZELLİĞİ DUYURMUŞTU

Meta'nın sahip olduğu bir diğer uygulama olan WhatsApp'ın 2014 yılında okundu bilgisini kapatma özelliğini kullanıma sunmuştu.

KKTC’nin bilişim sektörünü geliştirmek ve güçlendirmek için öncelikle hızlı ve güvenilir bir internet altyapısı, fiber optik ve veri merkezleri gibi temel alt yapı yatırımları yapılmalıdır.

Bilişim sektörünün gelişimi için, yerel nüfusun bilişim becerilerini geliştirmek önemlidir,yerel iş gücünün nitelikli olması gerekir. Üniversiteler, teknik okullar ve kurslar aracılığıyla bilişim becerilerini geliştirmek ve yeni yetenekler yetiştirmek önemlidir. Bilişim ve teknoloji şirketlerinin gelişimini teşvik etmek için,teknoloji parkları veya inkübatörler oluşturulabilinir. Bu da genç girişimcilere ve teknoloji firmalarına destek sağlar.Yabanci yatırımcıları ve teknoloji şirketlerini ülkemize çekmek için vergi avantajları,çeşitli teşvikler ve iş yapma kolaylıkları sunulmalıdır.İş dünyasına uygun, kolaylik sağlayabilecek ortamlar sağlanmalı,uluslararası bilişim dünyasıyla iş birliği yapılmalı ve iş ağı oluşturulmalı,teknoloji firmaları ve girişimcilerle iş birliği fırsatları değerlendirilmelidir.

Bilişim sektörüne uygun bir regülasyon ve hukuki bir çerçeve oluşturmak önemlidir. Özellikle blockchain ve kripto para gibi yeni teknolojilerin düzenlemeleri dikkate alınmalıdır.

İnovasyon ve araştırma-geliştirme faaliyetlerine yatırım yapılmalıdır. Teknolojik yeniliklere ve yeni ürün geliştirmeye destek sağlanmalıdır. Kamu hizmetlerini dijitalleştirmek ve verimliliği artırmak için e-devlet projelerini geliştirmelidir.

KKTC’nin bilişim potansiyelini tanitmak ve yatırımcıları çekmek için uluslararası düzeyde pazarlama ve tanıtım çalışmaları yapılmalıdır.

KKTC’ yi bir bilişim adası yapma yolculuğunda,bu kriterlere uygun bir strateji geliştirmek bilişim teknolojileri konusunda,yerel toplumun desteğini ve sürdürebilirliğini kazanmak ve ayrıca uluslararası trendleri ve gelişmeleri yakından takip etmek de başarılı bir bilişim merkezi olmamıza yardımcı olur.

Bilişim adası olma hedefine ulaşmak,kararlılık ve vizyon gerektirir. Ancak bu adamızın ekonomik kalkinmasi ve uluslararası arenada tanınması için önemli ve büyük bir fırsattır.

Tesla, SpaceX ve sosyal medya platformu X'in sahibi Elon Musk ve yapay zeka girişimi xAI, OpenAI'ın ChatGPT'sine rakip olacağına inandıkları ve çeşitli testlerde ChatGPT'yi geride bıraktığı belirtilen "Grok" adlı yapay zeka robotunun piyasaya sürüldüğünü duyurdu.

Musk, açıklamasında Grok’un geliştirilmesindeki amacın araştırma ve inovasyonu güçlendirerek insanlığa yardımcı olacak donanımlı yapay zeka araçları oluşturmak olduğunu belirtti.

Musk, ayrıca Grok'un sosyal medya platformu X'e de entegre edileceğini doğruladı. Bunun yanında uygulamanın bağımsız şekilde de faaliyet göstereceğini söyledi.

"İNSAN BENZERİ BİR ASİSTAN"

ChatGPT ile birlikte Google’ın Bard ve Microsoft’un Bing adlı yapay zeka sohbet robotları piyasaya hakim durumdayken Elon Musk, xAI tarafından geliştirilen Grok ile ilgili son derece iddialı konuştu.

Musk, Grok’u diğer yapay zeka ürünlerinden ayıran özellikleri arasında insan benzeri bir asistan olduğunu ve mizahi yaklaşımıyla daha eğlenceli bir AI robotu olduğunu dile getirdi. Musk'ın verdiği bilgiye göre Grok'un, X platformu aracılığıyla bilgilere gerçek zamanlı olarak erişim sağlayabiliyor. Musk bundan, diğer modellere göre çok büyük bir avantaj olarak bahsediyor.

Şu an Grok, seçili bir grup tarafından kullanılabiliyor. Ancak kısa bir süre sonra iddialı yapay zeka sohbet robotu, tüm premium X kullanıcılarının hizmetine sunulacak.

GROK'UN ÖZELLİKLERİ

xAI'ının sosyal medya hesabından yapılan paylaşımda ise Grok ile ilgili şu bilgilere yer verildi:

"Grok, Otostopçunun Galaksi Rehberi'nden esinlenilerek modellenen bir yapay zekadır, dolayısıyla hemen hemen her şeye yanıt vermeyi ve daha da önemlisi, hangi soruların sorulacağını bile önermeyi amaçlamaktadır. Grok, soruları biraz esprili bir şekilde yanıtlamak üzere tasarlanmıştır ve asi bir çizgiye sahiptir; bu nedenle, mizahtan nefret ediyorsanız lütfen onu kullanmayın! Grok'un eşsiz ve temel avantajı, X platformu aracılığıyla dünya hakkında gerçek zamanlı bilgiye sahip olmasıdır. Ayrıca diğer yapay zeka sistemlerinin çoğu tarafından reddedilen karmaşık sorulara da yanıt verebilecek. Grok hala çok erken bir beta ürünüdür."

What will be the impact of digital measures in front of Twitter, Google and Facebook?

For example, Facebook acts to have published data. Even if the person concerned closes their account, it systematically stores all personal data on its servers. This is wrong for Europe, but not for American law.

Respect for the digital right to be forgotten and the right to portability of personal data concerns only community actors or foreign actors represented in the European Union.

It is the emergence of Cloud, a perfect example of communication's victory over the law.

It argues that individuals' personal data is no longer collected on a private computer, but in remote data centers that users access over the internet.

It is the Cloud service provider, mostly located outside the European Union, which retains some control over the processing of the data and thus stands between it and the data controller.

It plays a difficult role to frame. How can we imagine that these companies would voluntarily submit to European data protection law?

The use of a one stop service should help identify the competent administrative authority to carry out the procedures. The country where the company's parent company is located is important.

But using the one-stop service has already revealed the limits. Implementation with cloud provider is ineffective.

The concept of parent organization remains unclear. The technical and organizational environment produced by Cloud precludes any protection of personal data transferred outside the EU.

Data may be protected in one country or even a group of countries (EU) and jointly deprived of any protection in another country (eg Paraguay) or another regional group. These areas are actually turned into paradise.

So, what arbitration should be established when the laws of one country conflict with the laws of another country.

An Unlimited World

The Internet allows for the unlimited collection, use and trade of private data. The speed and features of data circulation support this internationalization.

How can we legitimately and effectively demand Community legislation vis-à-vis the rest of the world in this context?

The web raises questions about the effectiveness of improper regulation due to the architecture and planetary nature of data circulation.

The Internet is escaping the framework of nation-state and regional integration blocks. The Web is a perfect realm of the global, extraterritorial, and intangible that goes beyond the territorial dimensions of national or regional rules of law.

Another disruptive factor is that the internet is not managed by any authority and crosses borders with no or few controls.

The most problematic observation is the plethora of enforceable rights. Indeed, the network does not have a fixed or single center. Thus, it uses the principle of mobility of centers.

Therefore, there is a significant gap between the law as designed and the reality of the current world regarding the protection of personal data in global networks.

The direct link that still exists today between the concepts of state, sovereignty, law and territory is clearly undermined by regulations on the protection of personal data.

The electronic media does not contain any geographical references. This is due, on the one hand, to the structure of the Internet, which is characterized by its complexity.

Computers are connected using the TCP/IP communication protocol, and each computer has a dynamic or static IP address that identifies it.

During their connection, it is important whether there is information about the identity and location of the network to which the Internet user's computer is connected, or the identity of the computer in question.

On the other hand, packets or datagrams, whose fragmentation and reconstruction are performed by the TCP protocol, move independently, thanks to the action that redirects them in a random order according to the information of the receiver.

Not in the network and IP address of the recipient's computer, the latter has only the task of delivering them to their destination.

This technological context creates particular difficulties of binding to a particular regulation and associated conditions for capturing this data. It leads to situations that rebel against any protection of personal data.

How can we not question the ability to protect the privacy of Internet users?

There are also two opposing understandings when it comes to the methods of protecting personal data.

In the United States, some would like to see these files copyrighted. In the EU, this data remains the property of the person from whom it originates. The creator of the file is just a simple custodian.

These differences significantly worsen the possibility of eventual consensus on the protection of this data.

Dr.Yaşam Ayavefe

Therefore, the phenomenon of cybercrime is no longer limited to isolated, anecdotal or extraordinary acts. Cybercrime is now considered a major security risk by most experts.

However, this question of expertise is rarely asked, and this lack of critical distance is at least anachronistic if we judge by the media significance of the phenomenon.

Therefore, this article will focus on raising issues related to expertise in cybercrime, in particular, based on the example of counterfeiting of physical products, which allows us to support our thinking in a designated region.

Indeed, the discourse on counterfeiting is older and sheds light on cybercrime in a more accessible way. The falsification of physical media ultimately highlights the tensions that exist between the real world and the expertise of the virtual world.

First, we will consider the extent to which most specializations in cybercrime pose a problem. Next, we will see how these specializations relate to the problem of framing the phenomenon and the social construction of risk. Finally, we will suggest some ways to develop that expertise.

Current State of Specialization Practice

First of all, it should be noted that cybercrime is a new concept and therefore experts in this field necessarily have limited experience.

However, the same experts play an important role in the analysis of this emerging phenomenon, especially since cybercrime can be likened to different concepts.

Three issues are particularly strategic for understanding this expertise issue:

• the problem of sources of studies,
• the importance of the legal system and
• little presence of relevant academic research or think tanks.

Most studies or reports on the phenomenon of combating cybercrime come from two main sources, one from the private sector and the other from the corporate sector.

Within the private sector, we can distinguish between the work of companies directly involved in the security of information systems and the work of Internet monitoring companies that are more focused on fraud-related aspects.

Such work may be carried out for temporary assignments in a confidential environment or in a public setting. Therefore, they create obscure advertisements for the companies that publish them.

While some studies appear to have credibility in terms of analysis, it is still difficult to verify the sources of their research.

The fact that there are more global statistics from software developers poses more of a problem as they are positioned as semi-official analyzes of the cybercrime phenomenon and are often treated as such by the media.

In the corporate sector, reports on information system security are published from time to time. Published studies that do not address the case of fraud remain subject to a bureaucratic weight that cannot guarantee the academic quality expected for such studies.

As for the supremacy of the legal system, the point here is not to question the importance of law as a tool both in the definition of cybercrime and in aiding repression. However, it should be noted that some jurists position themselves as follows.

We can seriously hypothesize the takeover of the legal sector in the cybercrime market, which will have the effect of creating an increased complexity of the law in this area.

This takeover occurs with the aim of creating and maintaining legal expertise rental situations rather than launching an effective fight.

CYBER DEFENSE

The concept of cyber-warrior emerged in the 1990s. We see this mentioned in articles published in the "Air and Space Power Journal" in 1996.

The term cyber warrior reflects the concept of information operations warriors as well as information warriors.

The first is associated with cyber warfare, the second with information warfare, the third with information operations, and the last with psychological warfare.

The phrase digital warriors are more rarely used. The cyber warrior figure, first of all, is reminiscent of the warrior who, in its most common definition, fights or enjoys war, is turned towards it, is warlike or inclined to war.

This formula is intended to remind us that the spectrum of actors in conflict, especially war, in cyberspace has expanded significantly. Ordinary citizen can participate in wars from his home, computer or mobile phone, play an important role.

Actors, often forcefully, attack the interests and sovereignty of States. In this context, States are trying to seize control, dominate cyberspace and thus obtain the necessary tools for conflict.

States create civil or military cybersecurity and cyber defense structures. To ensure this, it hires the best experts in their fields, if possible.

Cyber ​​wars have the ability to defend vital infrastructures, sensitive networks, military, as well as develop a new arsenal of cyber warfare and conduct real combat in this new space. Therefore, cyber warriors do not have a single profile.

Dr.Yaşam Ayavefe

Created by BPI in 2005, the Carel program underwent a decisive transformation with the establishment of the “Réseau Carel” association on March 20, 2012.

Thus, its 23 founding members emphasized the promotion of electronic resources in public libraries, the importance of orientation and decision-making. They demonstrated their desire to build a network of local governments committed to promoting solidarity.

STUDIES

Previously, BPI unilaterally negotiated digital resources for all regional libraries. It offered a list of branded publishers and products on its website.

Today, one could argue that a large number of members, and thus potential client libraries, are about to negotiate with publishers more favorable economic models for public reading.

Network-supported replies and comments are all backed by negotiations. It also relies on an annual library electronic subscription survey, which are concrete arguments to be defended during the negotiations.

The exchanges between the negotiator and the publisher have been completed. The negotiated proposal was brought to the attention of the association office.

After more or less intense discussion and possible back and forth discussion, the office either approves or rejects the offer.

The Network site, which hosts the national catalog available to all, briefly presents all the electronic resources it has verified.

The members' section contains the economic model agreed upon by each resource. It presents a price chart and qualitative information associated with a rubric that gives technical specifications, strengths and weaknesses, and trade links. These pages are updated and commented by the members themselves.

CHALLENGES AND IMPROVEMENTS

The librarian is not a natural contact for some publishers who are unfamiliar with this medium and find it difficult to offer tailored offers to public libraries.

The greatest challenge for the negotiator also lies in the extreme heterogeneity of French regional libraries.

It offers a suitable offer to both a small municipal library in a rural setting, a departmental lending library and a municipality serving dozens of organizations.

The library with a regional profession does not come about easily. It is up to the negotiator to strive for a satisfactory balance for all members.

A charter on the main principles of access to electronic resources is currently being prepared to facilitate negotiations and reduce oscillations between publishers and negotiators.

It is divided into each resource category, as is the E-books working group, which was formed in October 2012 and published its recommendations on digital books in public libraries. (video games, youth, self-education, image and sound, press, etc.)

Thus, new thematic negotiators will emerge from these groups to support the only national negotiator currently working for the entire network.

Dynamic Corporate Documentary Network

The documentary network of the Total group has more than a hundred members. Documentaries, watchdogs, librarians, archivists, all information-documentation professions are represented there. They take place in all branches of the group.

CENTRAL DOCUMENTATION

Employees of the group have access to local documentarians or more central and important services. These documentarians are generalists or more specialized.

They are distributed in different production and research locations of the group. They are also available in many countries (France, Belgium, Norway, Angola, Russia) as well as subsidiaries.

All these professionals know each other and can work together to complete research or monitoring. This network is transparent to the requesting user. It is guaranteed to receive a response from the authorized person or department.

This knowledge of network members allows for perfect coordination. It made it possible to provide the information needed by the crisis unit effectively and a tool was chosen for its dissemination.

There is a business manager whose role is to facilitate relationships between all members of the network, foster mobility and relationships with human resources (HR) managers, and promote internal knowledge, particularly about lines of business.

These are now fully accepted by human resources. Meetings are held regularly between career managers, heads of documentation services and line of business manager to encourage possible mobility and recruitment.

PLACES OF CHANGE

An information professions congress is held every two years. It brings all members together and discusses the projects carried out within the institution and strategic issues for the development of these professions.

Librarians, archivists, observers, document controllers, librarians from all over the world meet here for two days.

There are working groups on topics such as information resources or monitoring. They make it possible to progress in a coordinated manner on common themes and to share information.

A reflection continues around the tools used by each. Even if different tools are chosen according to the needs, information sharing is always ensured.

Dr.YAŞAM Ayavefe

The proliferation of measuring devices capable of automatically capturing several million indicators in real time on any physical phenomenon contributes to this huge body of data that makes up what has been termed "Big data".

The quantitative difference here, however, includes difference in the way information is presented, and particularly in such a way that it cannot be grasped by reading. It requires changes in the way it produces visual representations of audiences.

It suggests data visualization, new scenarios and collaboration of information analysts (statisticians, data managers), graphic designers and Web experts.

Profession Avatars

At every stage of technological transformation, there are forerunners, supporters and opponents. In the socio-style fashion that was in vogue in the 1980s, we will identify three possible profiles here.

➢ Classics. They argue that all current movement around data is an extension of their previous activities. They are occupations inherent in their practice, often following the normal developments associated with the evolution of tools.

Statisticians and computer scientists thus have more computing power, different processing paradigms, new ways of working while continuing to practice the same profession. Here denominations classical, social and professional functions remain constant.

➢ Mutants. For other professions, the changes are not just in continuity with current situations. They contribute to changing the framework of activity and significantly changing the ways of doing things and the goals of action.

In terms of technical action, indexing a document or tagging an XML page does not represent fundamental differences.

However, later use of these actions can change completely. It requires a radically different stance on the part of the indexer or cataloger.

For example, reflecting on the use of open data requires developing an all-encompassing view, thinking about connections, relationships.

Contrary to the traditional position here, a unitary treatment and separation of knowledge is required. Rather than a radical mutation, we are dealing here with displacements, with perspective shifts.

Drawing an ontology is not fundamentally innovative compared to building a data model. But it is part of another knowledge vision, products and uses.

Here, the trial and error of representations, the relative blurring of functions, the anxiety of staying connected to modernity often lead to the change or development of job names (data manager).

First of all, professions whose core activity is not documentary gestures adopt and adapt to knowledge management tools and techniques. For example, part of the workforce is constantly browsing the Web.

➢ Innovators. As with any technical change, promises of innovation need to be filtered through criticism, and it is necessary to distinguish between the promotional speeches of the publishers of the tools and promoters, in particular, and the marketing intentions they hide.

However, new functions emerge and require new skills. This can be a matter of recycling and the development of already known profiles, or the development of completely new modes of operation. (this is the case for mutants)

First of all, it is a matter of exploring new fields of activity outside of traditional sectors.

Changing Perspectives

Ultimately, all information professionals, archivists, librarians, documentarians in their most traditional profiles, find themselves faced with these challenges and changes in perspective.

It can be said that it has been neither more nor less since the first computerization of catalogs and documentary collections.

A history of innovation in this business sector would obviously go beyond the scope of this dossier. But the list of breakthroughs will be innumerable. Therefore, we can show that this history consists of permanent adaptations to new tools.

There is also a trend towards new techniques in which the logic of the data will simply be a new avatar.

But at the same time, these developments lead to difference. It leads to the application of global skills for processing data and information in economic and social contexts encompassed by paradigms.

Dr.Yaşam Ayavefe

What are these documentary networks that are mentioned so often? Are they still useful today? How are they managed? Can you talk about them without forgetting one of their many aspects? It is a concept to be reinvented according to the functions performed, the organizations adopted and the types of architecture envisaged.

Network Functions

Description: They are the main bibliographic networks. Their purpose is to disseminate or share bibliographic data.

More generally, it allows libraries and documentary services to avoid this tedious job of cataloging or generating metadata alike. Any data source performs this bibliographic function.

Overcoming: Their minimum function is co-management using a shared BMIS. Additional targets, although desirable, exist in different ways. It includes the free movement of users, the circulation of documents by shuttles, the coordination of documentary policies.

In terms of digital technology, the problems of users roaming and documents converge in the form of remote access allowed to users of member services of the network.

Sharing documentary networks: They are deprived of the goal of co-management by choice or by default. They unite different entities on a disciplinary or regional basis.

They allow mutual knowledge of funds. We can see similar additional goals: free movement of users, shuttle circulation of documents, coordination of documentary policies, etc.

Network consortia or their substitutes: Their purpose is to conduct or facilitate negotiations with business and data suppliers in the digital space.

Dedicated networks service: They bring together document assets on a single purpose and often share a common IT tool.

The future: This typology, of course, tends to determine more functions of the networks themselves as the diversification of a large part of the networks develops. The case of bibliographic networks is the most obvious.

On the one hand, any network management organization may tend to consolidate itself by replicating its services. On the other hand, any collaboration framework can prompt interested partners to share an increasing number of themes and activities.

Network Organizations

Let us now look at the organizational and legal form of networks from which very different possibilities for governance emerge.

Internal Networks. They consist of service points belonging to the same legal entity. This ranges from municipal library networks, including cities, to those of the CNRS.

The network is then either one of the functions or the overall organizational form of the entity. The administration of the network is nothing but the administration of the asset.

Hierarchical Networks. Although they are not part of the same legal entity, they are structured according to various methods from a network head that plays a dominant role, either legally or de facto. While this vision may be challenged, reading networks in particular can be thought of and organized in a hierarchical way.

Custom Built Networks. These networks bring together a number of partners. However, there is a structure specifically dedicated to organizing or managing the network. This may be smaller on a very large country scale. It can also be a simple service such as the CNRS service group that manages the RNBM.

Distributed Networks. They unite a certain number of partners on an equal footing. This does not preclude a possible division of roles and advisory steering bodies.

Technical Architecture. Network architecture is a classic in computer science literature. We will not consider technical tools here, preferring to consider them as tools at the service of organizational and human networks.

Here, let's look at the client-server model that preserves the central unit and a hint of hierarchy. Each machine can be both a client and a server at the same time. This should not make us forget that repositories require serious storage servers.

This is true to the point where the web browser, if any, client software has become almost a generalized user platform.

Complexity of Networks. It requires escalation of shared standards and interoperability of systems. Networks running on special systems can be hidden.

Distribution Mode. If a network's mode of distribution is spatial, it is easier to design if the rationale is to propose a network that does not deprive any area of ​​the region from a service point.

But this network is not a physical space it serves as such. They are people, each with their own modes of travel, routes, radius of mobility.

Also, the regional network (city, countryside, campus, etc.) in a particular region should be analyzed in relation to other networks (public transport, shops, educational or entertainment venues, etc.).

The term mesh is misleading because it implies equality of points. Often, units deployed in the region have different sizes and functions.

It takes advantage of equipment that performs basic functions but is attractive in terms of acceptance possibilities in the field, but the importance, variety or specialization of tender documents.

Intellectual Architecture. Disciplinary networks have always had a non-spatial logic, or rather the distribution of their members has no strictly regional significance. This logic of non-territoriality is clearly generalized to the digital.

Dr.Yaşam Ayavefe

Created by BPI in 2005, the Carel program underwent a decisive transformation with the establishment of the “Réseau Carel” association on March 20, 2012.

Thus, its 23 founding members emphasized the promotion of electronic resources in public libraries, the importance of orientation and decision-making. They demonstrated their desire to build a network of local governments committed to promoting solidarity.

STUDIES

Previously, BPI unilaterally negotiated digital resources for all regional libraries. It offered a list of branded publishers and products on its website.

Today, one could argue that a large number of members, and thus potential client libraries, are about to negotiate with publishers more favorable economic models for public reading.

Network-supported replies and comments are all backed by negotiations. It also relies on an annual library electronic subscription survey, which are concrete arguments to be defended during the negotiations.

The exchanges between the negotiator and the publisher have been completed. The negotiated proposal was brought to the attention of the association office.

After more or less intense discussion and possible back and forth discussion, the office either approves or rejects the offer.

The Network site, which hosts the national catalog available to all, briefly presents all the electronic resources it has verified.

The members' section contains the economic model agreed upon by each resource. It presents a price chart and qualitative information associated with a rubric that gives technical specifications, strengths and weaknesses, and trade links. These pages are updated and commented by the members themselves.

CHALLENGES AND IMPROVEMENTS

The librarian is not a natural contact for some publishers who are unfamiliar with this medium and find it difficult to offer tailored offers to public libraries.

The greatest challenge for the negotiator also lies in the extreme heterogeneity of French regional libraries.

It offers a suitable offer to both a small municipal library in a rural setting, a departmental lending library and a municipality serving dozens of organizations.

The library with a regional profession does not come about easily. It is up to the negotiator to strive for a satisfactory balance for all members.

A charter on the main principles of access to electronic resources is currently being prepared to facilitate negotiations and reduce oscillations between publishers and negotiators.

It is divided into each resource category, as is the E-books working group, which was formed in October 2012 and published its recommendations on digital books in public libraries. (video games, youth, self-education, image and sound, press, etc.)

Thus, new thematic negotiators will emerge from these groups to support the only national negotiator currently working for the entire network.

Dynamic Corporate Documentary Network

The documentary network of the Total group has more than a hundred members. Documentaries, watchdogs, librarians, archivists, all information-documentation professions are represented there. They take place in all branches of the group.

CENTRAL DOCUMENTATION

Employees of the group have access to local documentarians or more central and important services. These documentarians are generalists or more specialized.

They are distributed in different production and research locations of the group. They are also available in many countries (France, Belgium, Norway, Angola, Russia) as well as subsidiaries.

All these professionals know each other and can work together to complete research or monitoring. This network is transparent to the requesting user. It is guaranteed to receive a response from the authorized person or department.

This knowledge of network members allows for perfect coordination. It made it possible to provide the information needed by the crisis unit effectively and a tool was chosen for its dissemination.

There is a business manager whose role is to facilitate relationships between all members of the network, foster mobility and relationships with human resources (HR) managers, and promote internal knowledge, particularly about lines of business.

These are now fully accepted by human resources. Meetings are held regularly between career managers, heads of documentation services and line of business manager to encourage possible mobility and recruitment.

PLACES OF CHANGE

An information professions congress is held every two years. It brings all members together and discusses the projects carried out within the institution and strategic issues for the development of these professions.

 Librarians, archivists, observers, document controllers, librarians from all over the world meet here for two days.

There are working groups on topics such as information resources or monitoring. They make it possible to progress in a coordinated manner on common themes and to share information.

A reflection continues around the tools used by each. Even if different tools are chosen according to the needs, information sharing is always ensured.

Dr.YAŞAM Ayavefe

The knowledge necessary for successful innovation is modeled. This is called conceptual modeling. So, they can be used to solve other problems that share this information, albeit in part.

These models will make it possible to optimize information flows and quickly build decision support systems in a modular way, experience the feedback bases, or even design support systems or support the service customer.

These work in synergy with their smart assistants. In addition to information processing techniques, other information and communication technologies are also easy to use. It can inspire innovative ideas about needs or simply benefit from a new field of research or development.

Thus, games emerged from a hypothesis that it is more effective to engage in existing (electronic games), immersive technologies (immersion in a virtual world) and fun, attractive education.

This playground is vital even when it comes to an inaccessible (nuclear power plant) or dangerous (battlefield) environment and certain simulations.

Added smart agents to predict or explain decisions or actions. But the need for serious games was never articulated.

Education and Formation

Innovation ecosystems facilitate the training of participants in real time. They learn things that can be used immediately when exchanging information with colleagues or other remote experts.

This flow includes, for example, internal exchanges using social networking. Feedback at all levels not only facilitates improvement of existing but can also stimulate new ideas.

All interested people look forward to learning about competition, finding opportunities, exploring new applications and technological possibilities or simply enriching their intellectual capital.

The technology transfer mechanism takes advantage of opportunities to transform research results into products, services, businesses and jobs.

Simulators contribute to controlling the environmental impact of activities associated with the transformation of ideas into values.

They can affect the strengthening of natural ecosystems and the conservation of biodiversity. Indeed, simulators make it possible to analyze the situation before acting.

So, for example, we can choose materials with the least pollutants and high recyclability.

Interaction with Other Systems

Nature-inspired design shows different ways when an object is considered to interact with its biological ecosystems rather than in isolation.

In a globalized society, it is essential to take cultural aspects into account for at least two reasons. Identifying the wealth and capabilities that can enhance an organization's values ​​and building collective intelligence.

The benefits of such an organization are measured regularly. These measures also concern intangible capital and financial capital, which are well known to CSR5. Such an analysis is guiding in the complexity of existing systems.

At a time when developed countries seek growth at all costs, there are other avenues to take advantage of. The usual logic of the industrial age leads to stagnation. Clearly, intangible heritage now occupies an important place in companies.

Therefore, the management of this capital determines the orientation of the information systems as well as the strategy of the organizations.

Paradoxically, information assets are the most difficult category for business to understand, process and use. Decision makers are still poorly equipped to value them.

The main pitfalls encountered to date aim to identify the exact place occupied by information in the intangible heritage and their specificity. It has to do with the reduced ability to identify lines of action that can improve them.

Information Presence

All the characteristics of the company are an integral part of the intangible capital:

- The value of this asset may or may not be subject to an accounting valuation (intangible assets defined in accordance with IFRS / IAS3, other intangible assets);

- Its identifiable elements may consist of formal assets (information stored in the physical environment) or informal assets (held by company employees).

Certain rights (artistic and literary, industrial, sovereign) apply to each of its assets. In addition, these rights are sometimes provided by legal entities (private or public), and sometimes by natural persons.

- These assets may be acquired or created for purchase through accumulation over time (content of a database, know-how, brand, relational or corporate capital).

It is understandable that all these variables contribute to greatly complicating the accounting and valuation of these assets.

In addition, a company's knowledge has its own characteristics that render many of the mechanisms normally used for valuing and using intangible capital inoperative.

Dr.Yaşam Ayavefe

Metadata

Users have so far been accustomed to processing pre-filtered documents through the analysis and processing of information professionals. The new data landscape is forcing us to massively rethink these traditional activities to meet a new expectation. Research, collection, compilation are datasets that are contained in large quantities in information silos to reconstruct the content.

This has several consequences:

• Adapting to open formats that enable data exchange and interoperability,
• Working collaboratively to enrich the content as much as possible
• To provide methodological, legal and scientific support to help professionals on the part of institutions

In libraries this is called core business. Unpopular cataloging has been the subject of heated debate for years.

For many colleagues, defining the handbook document by applying the standard remains the core of their professional identity. This is a waypoint in the circuit of the document.

At the same time, it is managed by professionals while protecting the collection. It also enriches it with reliable and structured indexing that will enable it to be discovered by the public.

People are racing to publish a prominent literary innovation. Whatever managers think, it is necessary to try to reduce the workload with less activity. Because cataloging remains a national sport, an elite sport. So, could the library cataloger be the data manager of tomorrow?

A New Approach to Metadata

Cataloging is still done in many libraries. However, this activity tends to diversify and integrate with other processes that involve managing flows.

Digitizing jobs, importing, exporting or transforming data, feeding information systems, negotiating with publishers, rethinking online mediation, etc.

These new processes put metadata management at the center of the business, but in a different light.

Let's just say that in a digital world that is as chaotic as it is competitive, dissemination of structured bibliographic information will be vital. This means that the information-loaded Web will increasingly be sought for the value of trusted data.

There should be a strategic opportunity for libraries today to present their bibliographic information. No doubt with the term in the field and professions will change.

Here we focus on the digital adaptation of catalog professions. We provide an overview of the main changes that led to divergent thinking.

Documentary Information Resources

We are witnessing the triple movement of growth, dematerialization and diversification of documentary information sources. Print editorial production has never been more productive, as the latest legal deposit statistics prove.

More than 72,000 artifacts were stored in 2012. That is 3% more than in 2011. A long-term uptrend confirms this.

At the same time, data may be digital in nature, or may be on the way to digitization. Digital publishing, whether commercial, academic, institutional, legacy or collaborative, continually diversifies and destabilizes bibliographic agencies.

Electronic databases, online magazines and newspapers, e-books, blogs, and downloadable multimedia products are at the center of library turmoil.

Their inflationary costs strain budgets. It houses traditional catalogs in an outdated, global service. It makes it unsuitable to manage such resources where access to resources is required.

The catalog, as an application, is no longer the alpha and omega of the library. It becomes a software brick or a support base, among others.

It must now coexist with other reservoirs and knowledge bases leased from commercial publishers. It must find its place in the architecture of expedition services, which are often kept outside the walls.

These systems deliver articles from electronic periodicals or digital books to the duly accredited end user. It aims to provide as fluid, intuitive and direct access to the primary digital resource as possible.

Finally, there is the problem of reporting new types of resources, hitherto unknown and even commercial publishers do not know how to manage.

For example, it is important how raw research data is managed. There are digital corpuses created by researchers or coveted by digital humanities or even scientists.

The principle of piecemeal cataloging of documents with clearly defined outlines works best when the distributed offer is more like an information ecosystem.

Are the links between resources with details and environmental dimensions as variable as their use?

And how will metadata from manual cataloging coexist with automatic character recognition or semantic indexing processes? These are still a matter of curiosity.

Dr.Yaşam Ayavefe

Consumerization of information technology (IT) is my newfound place. This essentially means making use of the company's communicating mobile IT equipment (smartphone, digital tablet, etc.) within the framework of the employee's professional activity. (USB key, external hard drive).

The rise of these new company tools has led to employees using their personal equipment on a professional basis. This development offers a more efficient work ethic than that provided by the company.

With these developments, new terms have emerged. Many economic models coexist today, such as BYOD (Bring Your Own Device), a recently French terminological equivalent: AVEC, COPE (Corporate Owned, Personally Activated) or CYOD (Choose Your Own Device).

The main difference between these models is based on the ownership of the equipment attributed to the company or employee and its consequences for the employer.

However, the easy accessibility of company data, if it has productivity advantages, can also present a security risk associated with the portability of the company's information assets. On the other hand, it can lead to a social risk associated with company data.

Legal and technical measures should be taken in terms of safety, surveillance and protection to limit the risks associated with using nomadic equipment within the company.

Securing IT Resources

The company must reconcile computer rules with the practice of nomadism to ensure the portability of information assets (strategic, technical, commercial and even organizational data) while at the same time fulfilling certain obligations (such as the security of personal data).

The confidentiality of their information gives the company a competitive advantage that must be protected. Therefore, it is necessary to isolate professional data from personal data.

In mobile devices, it is necessary to take technical measures to isolate the relevant operating systems and control access to the company network.

The company must also be able to recover professional data stored on personal equipment used by the employee. It was recently decided that the employer cannot access the content of personal data in the absence of an employee or without being duly informed.

However, the employer can access a non-personally identified mobile device even without the employee's presence if connected to the professional computer.

In order to avoid any difficulties, it is recommended to seek the help of a legal professional if in doubt about the conditions of access to an employee's personal equipment.

Law and Human Resources

To company resources, hyperlinking may be accompanied by the employer's loss of control over working time. In case of non-compliance with the maximum working hours, the company is penalized. It is also subject to labor court cases.

Specifically, the employee may formulate individual requests for overtime calls based on emails or work carried out outside the time allotted for work.

In order to protect the company from any difficulties, it must at the very least sign a contract that, to be valid, can guarantee the observance of the maximum daily and weekly working and rest periods. It is recommended to provide daily leave, which should be the subject of a collective agreement.

Team managers should be made aware of the issues related to the use of portable equipment and the risks posed to the company.

Training the management staff; After consultation with the works council and the health, safety and working conditions committee, it is essential to draw up a code of good conduct that must be adopted.

Recommendations for computer use in business life

• Choose the economic model based on the company's specific needs and IT uses.
• Limit equipment fleet and define a target environment with strict access policy for specific functions and users.
• Secure mobile equipment and maintain control of the company's information assets.
• Control the use of portable equipment by embodying the employee's consent and adopting a code of good behavior.

Rights and Information Resources

The company has a legal arsenal to protect its information and strategic assets against any theft or fraudulent disclosure to third parties. In particular, the company may act by resorting to infringement of trade secret on the basis of intellectual property.

Criminal law is used by alleging a breach of professional secrecy, breach of trust, fraudulent intrusion and maintenance in an automated data processing system, or breach of obligations regarding the protection of personal data.

It is based on the law of liability on the basis of labor law, applying the procedure for dismissal for serious misconduct.

Dr.Yaşam Ayavefe

It is the Internet that is at the heart of the provision of multiple services to citizens, as it is one of the pillars of the information infrastructure. It is a medium for the dissemination of bulk or merit goods.

For example, government agencies, educational and research institutions, non-profit organizations, etc. provided by.

It is also important to mention all the services provided to citizens and the benefit created by the generalized connection between network users.

Consequently, and as other infrastructure networks provide, the services offered by the Internet are the source of multiple externalities between users. It is also a source of externalities that may be ineffective to be managed by a market mechanism.

Paying to take advantage of them encourages producers to invest enough to produce optimally on the social plane.

In the case of the Internet, these problems are reinforced by the large number of externalities involved, given the diversity of dimensions of economic and social life affected. In addition, externalities between knowledge activities also affect market activities.

A network is a system that attracts consumers to the Internet or facilitates the posting or use of free information, as the search engine does. It is also a particularly effective environment for conducting business operations, thanks to the provision of free and non-commercial services.

Beyond these interdependencies between content, there are strong interdependencies between network services and content. The accessibility and quality of the latter are closely tied to the price and quality of the former.

As with managing scarcity constraints, there are two extreme solutions for managing all these externalities.

Provided that a property rights system is perfectly defined and transaction costs are zero, an externality problem can be solved with a market transactions system.

If these conditions are not met, non-market resource allocation mechanisms should be designed to attempt to correct market failures.

As they create the environment for information exchange, information and communication technologies (ICT) open up the possibility to facilitate the development of a market information exchange system.

Any information encoded in a computer system can be made possible by technical means or at low traceability cost. It can indeed be correlated with usage rules made enforceable by a posteriori control.

In other words, it can also limit usage rights on information resources. It can be defined as a system of property rights that tends to be complete as it can make them viable at minimal cost.

Also, due to the low costs of transmitting and reproducing digitized information, generalized code and encryption are used.

Because these transactions are secured, transaction costs on these resources are reduced with ICT.

In the first analysis, ICT seems to allow its hypotheses to come true, but it seems to reduce the need for non-market regulation. Two kinds of arguments lead to nuances in this vision.

First, the definition of a property rights system is a prerequisite for a market and easy allocation of resources and is itself based on non-market regulation.

The definition of a consistent system of use rights on resources can neither be done in a decentralized manner nor can it be made after the use of these resources. However, information sources affected by the Internet are not subject to a precise definition of property rights.

First, there is content created by individuals or organizations, not all of which are eligible for recognized legal protection. It applies from mathematical theorems to knowledge of the comparative values ​​of merchants in a catchment area.

Then there is personal information that ranges from identifiers assigned to individuals to information describing their characteristics (preference, health, opinion, etc.).

Finally, it concerns the information necessary for the operation of networks, where the usage rules are very lacking. (IP addresses, phone numbers, email addresses, etc.)

In all these cases, the property rights system is incomplete unless there are strict rules regarding the rights to use this information in more than one possible situation, in particular.

Any decentralized solution results from non-market regulation, as they affect the previous distribution of wealth. It requires pre-determination of rules that are likely to have strong repercussions on probabilities for information markets.

A medium cost, then, does not mean zero cost. While computing costs are low and declining, they are not zero. Also, information processing costs are often mistakenly equated with data processing costs.

 The human mind remains essential to performing complex information processing operations involving various types of cognitive processes and is influenced by ICT.

The costs of a complete system of property rights over information would likely be prohibitive. Because all information and all possible combinations of information need to be defined.

Dr.Yaşam Ayavefe