Erhan Arıklı: KKTC, Türkiye’nin Yapay Zekâ Eylem Planı'nda yerini alacak

Bayındırlık ve Ulaştırma Bakanı Erhan Arıklı, Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından açıklanan Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı kapsamında Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin de aktif rol üstleneceğini belirtti. Arıklı, Türkiye’nin yapay zekâ teknolojilerini geliştiren ve en etkin kullanan ülkeler arasında yer aldığını ifade ederek, özellikle savunma sanayi ve e-Devlet uygulamalarındaki başarıların birçok ülke için örnek teşkil ettiğini söyledi.

Geçtiğimiz gün İstanbul'da düzenlenen Türkiye Yapay Zeka Zirvesi 2026'ya katılan Arıklı, zirve çerçevesinde Türkiye Cumhuriyeti Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır’a da sundukları ve üzerinde çalışmayı planladıkları başlıkları kamuoyuyla paylaştı. Buna göre KKTC ile Türkiye arasında yapay zekâ alanında eğitim, kamu hizmetleri, sağlık, tarım, turizm, siber güvenlik ve savunma gibi birçok alanda ortak projeler geliştirilmesi hedefleniyor.

Arıklı, uzmanların önümüzdeki günlerde bir araya gelerek söz konusu alanlarda detaylı bir yol haritası hazırlayacağını ifade etti.

Arıklı, Türkiye ile KKTC'nin üzerinde çalışmayı düşündüğü konuları şu şekilde sıraladı:

"1. Eğitim ve İnsan Kaynağı Gelişimi

Ortak yapay zekâ müfredatları geliştirilmesi.
KKTC üniversiteleri ile Türkiye üniversiteleri arasında ortak yüksek lisans ve doktora programları.
Öğrenci değişim programları ve ortak araştırma merkezleri.
Kamu çalışanlarına yönelik yapay zekâ eğitimleri.

2. E-Devlet ve Kamu Hizmetleri

Yapay zekâ destekli vatandaş hizmetleri.
Akıllı çağrı merkezleri ve sohbet botları.
Kamu belgelerinin otomatik işlenmesi.
Vergi, gümrük ve belediye hizmetlerinde veri analitiği.

3. Sağlık Teknolojileri

Tıbbi görüntü analizi.
Hastane kaynak planlaması.
Erken teşhis sistemleri.
Tele-tıp ve uzaktan sağlık hizmetleri.
⁠Ortak veri standartları oluşturularak iki tarafın sağlık sistemleri arasında bilgi paylaşımının güçlendirilmesi.

4. Tarım ve Su Yönetimi

KKTC’nin su ve tarım kaynakları düşünüldüğünde:
Akıllı sulama sistemleri.
Kuraklık tahmini.
Bitki hastalıklarının görüntü işleme ile tespiti.
Verim tahmin modelleri.

5. Turizm

Çok dilli turist asistanları.
Turizm talep tahmini.
Otel ve ulaşım optimizasyonu.
Kültürel mirasın dijitalleşmesi

6- Siber Güvenlik

Yapay zekâ destekli tehdit tespiti.
Kritik altyapıların korunması.
Kamu kurumları için güvenlik operasyon merkezleri.
Ortak siber tatbikatlar.

7- Türkçe Büyük Dil Modelleri

Ortak veri kümeleri oluşturulması.
Türkçe kamu verilerinin işlenmesi.
Eğitim, hukuk ve kamu yönetimine yönelik yerel yapay zekâ sistemleri.
Kıbrıs Türk kültürünü ve tarihini içeren dijital bilgi tabanları.

8- Akıllı Şehir ve Enerji Yönetimi

Trafik optimizasyonu.
Enerji tüketim analitiği.
Akıllı aydınlatma.
Atık yönetimi.

9- Savunma ve Afet Yönetimi

İHA görüntülerinin analizi.
Orman yangını erken uyarı sistemleri.
Deprem ve afet koordinasyonu.
Deniz sahası izleme sistemleri.

10- Ortak Yapay Zekâ İnovasyon Merkezi

KKTC-TC ortak bir “Yapay Zekâ ve Dijital Dönüşüm Merkezi” kurulması. Bu meyanda,
Ortak araştırma laboratuvarları,
Startup kuluçka programları,
Kamu projeleri,
Uluslararası fon ve yatırım çekme faaliyetlerinin tek çatı altında yürütülmesi"